Ağız mikrobları pankreas xərçəngindən xəbər VERİR?

Son araşdırmalar göstərir ki, ağızda yaşayan bəzi bakteriya və göbələklər pankreas xərçəngi riskini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.

Redaktor.az xəbər verir ki, bu tapıntılar ağız sağlamlığının sadəcə dişləri qorumaqla kifayətlənmədiyini, həmçinin ümumi sağlamlıq və xərçəng riskinin qiymətləndirilməsində də rol oynadığını göstərir.

"NYU Langone Health və Perlmutter" Xərçəng Mərkəzi tərəfindən həyata keçirilmiş tədqiqatda təxminən 122 min sağlam insanın ağız mikrobları analiz olunmuş və iştirakçılar ortalama 8,8 il boyunca izlənilmişdir. Bu müddət ərzində 445 nəfər pankreas xərçəngi ilə diaqnoz almış və onlar oxşar yaş və risk faktorlarına malik sağlam kontrol qrupları ilə müqayisə edilmişdir. Araşdırmada ağızdakı mikroorqanizmlərin tərkibi təhlil edilmiş və müəyyən növlərin pankreas xərçəngi riskini artırdığı müəyyən edilmişdir. Xüsusilə, periodontal xəstəliklərə səbəb olan Porphyromonas gingivalis bakteriyası və Eubacterium nodatum, Parvimonas micra kimi digər ağız bakteriyaları risk faktorları kimi göstərilmişdir. Bundan əlavə, ağızdakı göbələk növləri, məsələn Candida, pankreas xərçəngi riskinin artması ilə əlaqələndirilmişdir. Tədqiqatçılar ağızdakı 27 mikroorqanizmdən ibarət bir “mikrobiom risk skoru” hazırlamış və aşkar etmişlər ki, skor hər 1 standart sapma artdıqca pankreas xərçəngi riski təxminən 3,44 dəfə artır. Bu isə müəyyən mikroorqanizmlərin yüksək səviyyədə olmasının risk profilini ciddi şəkildə dəyişə biləcəyini göstərir.

Hələ ki, birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsi sübuta yetirilməyib, amma bir neçə mümkün mexanizm irəli sürülür. Xəstəlik yaradan bakteriyalar iltihab yarada və sistemli iltihab mexanizmlərini aktivləşdirə bilər ki, bu da xərçəng inkişafı üçün əlverişli mühit yaradır. Bəzi mikroblar tüpürcək vasitəsilə həzm traktına keçərək pankreasa çatır və orada toxuma mühitini dəyişdirə bilər. Ağız mikrobiom profilinin analizi gələcəkdə risk altında olan insanları müəyyən etmək üçün biomarker kimi istifadə oluna bilər ki, bu da pankreas xərçəngi kimi erkən diaqnostikası çətin olan xəstəliklər üçün önəmlidir.

Ənənəvi risk faktorları, məsələn siqaret çəkmə, diabet, genetika və yaş, hələ də pankreas xərçəngi üçün vacibdir, lakin ağız mikrobiomu bunlara əlavə olaraq nəzərə alınmalıdır. Araşdırma göstərir ki, ağızdakı mikroblar yalnız diş əti xəstəliklərinə səbəb olmaqla qalmır, bədənin daha dərin funksiyalarına təsir edə bilər və ağız sağlamlığı pankreas xərçəngi riskinin qiymətləndirilməsində yeni bir istiqamət olaraq önə çıxır.

Xədicə BAXIŞLI