Alıcılara ÇAĞIRIŞ Mağazalardan haqqınızı BELƏ TƏLƏB EDİN!

“Əksər insanlar "müqavilə" deyəndə yalnız yazılı sənədi təsəvvür edir. Halbuki müasir hüquqi yanaşmaya görə, müqavilə yalnız yazılı deyil, həm də şifahi formada bağlana bilər. Vətəndaş hər hansı bir məhsulu mağazadan alarkən, artıq o, satıcı ilə istehlak müqaviləsi bağlamış olur. Bu müqavilə alqı-satqı müqaviləsi adlanır. Hətta gündəlik həyatımızda çox da diqqət etmədiyimiz məqamlarda da müqavilə formalaşır — məsələn, şəhərdaxili avtobusa və ya metroya minərkən avtomatik olaraq “nəqliyyat müqaviləsi” bağlanmış sayılır. Yəni yazılı razılaşmanın olmaması hüquqi baxımdan müqavilənin mövcudluğunu inkar etmir”.

Bu sözləri “Yeni Sabah”a açıqlamasında iqtisadçı ekspert, hüquqşünas Əkrəm Həsənov bildirib. O qeyd edib ki, bu proses çox sadə, amma əhəmiyyətlidir:

“Mağaza rəfdə bir məhsula qiymət yazmaqla, onu satmağa hazır olduğunu bildirir. Bu, hüquqda “ictimai təklif” (oferta) sayılır. Müştəri həmin məhsulu götürüb kassaya yaxınlaşanda isə bu təklifə razılıq vermiş olur — yəni müqavilə bağlanmış sayılır. Ancaq əgər kassada və ya satıcı tərəfindən həmin məhsula başqa bir, daha yüksək qiymət deyilərsə, bu artıq müqavilə öhdəliyinin pozulmasıdır. Çünki vətəndaş həmin məhsulu rəfdəki qiymətlə almaq niyyətində olub və buna əsasən hərəkət edib. pizza mizza

Bu zaman alıcının iki yolu var.

Məhkəməyə müraciət etmək: Vətəndaş müvafiq rayon məhkəməsinə müraciət edərək, ona dəyən zərərin ödənilməsini tələb edə bilər. Eyni zamanda, əvvəlki (rəfdəki) qiymətlə malın ona satılmasını istəyə bilər. Bu, həm hüquqi, həm də praktik baxımdan alıcının istehlakçı hüquqlarının qorunmasıdır.

Antiinhisar və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Xidmətinə müraciət etmək: İqtisadiyyat Nazirliyi yanında fəaliyyət göstərən bu dövlət qurumu mağazalara qarşı inzibati tədbirlər görə bilər. Vətəndaş şikayət etdikdə, xidmət hadisəni araşdırır və qanunsuz qiymət dəyişdirmə halları aşkar edilərsə, həmin mağazanı cərimələyir.

Əlavə olaraq, vətəndaş hər iki yolu eyni vaxtda da seçə bilər. Bu halda, dövlət orqanı mağazanı cərimələyir, məhkəmə isə alıcıya dəyən maddi ziyanın ödənilməsinə qərar verir. Amma yalnız cərimə tətbiq olunarsa, mağaza dövlətə pul ödəyir, alıcıya heç bir kompensasiya verilmir. Ona görə də hüquqların bərpası üçün məhkəmə müraciəti zəruridir.

 Ə. Həsənov vurğulayıb ki, haqq tələb edilməzsə, pozuntular davam edəcək:

“Əgər alıcılar bu cür hallara qarşı səssiz qalsalar və haqlarını tələb etməsələr, mağazalar bu qayda pozuntularını təkrarlamaqda davam edəcəklər. Bu da geniş miqyaslı istehlakçı hüquqlarının pozulmasına gətirib çıxarır. Qanun hər bir vətəndaşa hüquqlarını qorumaq imkanı verir və bunu etməmək, pozuntuların cəzasız qalmasına yol açır.

Odur ki, hər bir vətəndaş bilməlidir: mağazaya girərkən o təkcə mal deyil, hüquqi bir münasibət də alır. Əgər bu münasibət pozularsa, o zaman haqlarını tələb etməsi həm özü, həm də cəmiyyət üçün vacibdir”.

Aytac Əliyeva