Icma.az
close
up
RU
Alimdən XƏBƏRDARLIQ: Xəzər dənizi sahilində fundamental tikililər aparmaq olmaz

Alimdən XƏBƏRDARLIQ: Xəzər dənizi sahilində fundamental tikililər aparmaq olmaz

Icma.az, Oxu.az saytına istinadən bildirir.

Yerli mediada yayılan xəbərlərə görə, son bir neçə ay ərzində Astarada bulvar ərazisində dəniz suyu 100-120 metr geri çəkilib. Balıqçıların sözlərinə görə, dənizdə balıqların sayı kəskin şəkildə azalıb.

Mövzu ilə bağlı Oxu.Az-a danışan akademik Həsən Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu Xəzər dənizinin sahillərinin və dibinin geomorfologiyası şöbəsinin müdiri, coğrafiya elmləri doktoru, professor Əmir Əliyev Xəzər dənizində suyun səviyyəsinin düşməsinin əsas səbəblərini, bundan yaranan problemləri və həll yolunu açıqlayıb.

O bildirib ki, Xəzər dənizində suyun səviyyəsinin sürətlə düşməsinin əsas səbəbləri dənizə tökülən çaylarda sululuğun azalması və qlobal istiləşmədir.

"Xüsusilə Volqa çayında sululuq son illərdə təxminən 30 faizə qədər azalıb və bu da Xəzər dənizində suyun səviyyəsinin dəyişməsinə təsirsiz ötüşmür. İkinci səbəb isə qlobal istiləşmədir. Bunun təsiri nəticəsində Xəzər dənizində suyun temperaturu artıb və bu da suyun buxarlanmasını sürətləndirib".

Professorun sözlərinə görə, Xəzərdə suyun səviyyəsinin daha bir metrə qədər enməsi gözlənilir:

"19-cu əsrin əvvəlində Xəzər dənizinin səviyyəsi indikindən dörd-beş metr yüksək olub. Lakin Xəzərdə suyun səviyyəsinin enməsi 2040-2050-ci illərə qədər davam edəcək. Bundan sonra isə yenidən suyun səviyyəsində qalxma müşahidə ediləcək. Xəzər dənizində suyun enməsi Şimali Atlantika və Şimali Avropada baş verən böyük miqyaslı proseslərin nəticəsidir".

Onun sözlərinə görə, Xəzər dənizində suyun səviyyəsinin müəyyən müddətdə enməsi və qalxması təbii prosesdir və burada antropogen (insan) faktorun rolu çox cüzidir:

"Burada antropogen proseslərin təsiri təxminən 10, tektonik proseslərin təsiri isə 5 faiz təşkil edir. Əsas - 85 faiz isə iqlimlə bağlıdır".

Əmir Əliyevin sözlərinə görə, Xəzər dənizində baş verən proseslərə qarşı heç nə etmək mümkün deyil, sadəcə, buna adaptasiya olmaq lazımdır:

"Lakin hər zaman nəzərə almaq lazımdır ki, Xəzər dənizi sahili ərazilərdə fundamental tikililər aparmaq olmaz. Çünki dənizin suyu ensə də, yenidən qalxa bilər".

Əmir Əliyev deyib ki, Xəzər dənizində suyun səviyyəsinin azalması xüsusilə balıq ehtiyatına mənfi təsir göstərir:

"Belə davam edərsə, Xəzər dənizində balıqların yemlənmə əraziləri azalacaq. Bu da balıq ehtiyatının kəskin azalmasına səbəb olacaq. Eyni zamanda, digər ekoloji problemlər də özünü göstərəcək".

Professor bildirib ki, Xəzər dənizində gedən prosesləri izləmək, tədqiqat işləri aparmaq üçün Xəzəryanı ölkələr arasında mərkəzin yaradılmasına ehtiyac var:

"Bu halda biz Xəzər dənizində gedən dəyişiklikləri və bundan yaranan ekoloji, sosial-iqtisadi problemləri, demoqrafik prosesləri izləyə bilərik. Çünki problem Xəzər dənizində suyun səviyyəsinin dəyişməsi deyil, onun yaratdığı nəticələrdir. Çünki Xəzər dənizində bu proseslər daim olub və olacaq da".

Aləmdə Nəsib

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:194
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 07 Yanvar 2025 21:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri