Icma.az
close
up
RU
Alimlər Arktikanın sürətlə istiləşməsinin mühüm amilini aşkar ediblər

Alimlər Arktikanın sürətlə istiləşməsinin mühüm amilini aşkar ediblər

Icma.az bildirir, Sfera.az saytına əsaslanaraq.

Naqoya Universitetinin yapon alimləri müəyyən ediblər ki, Arktikanın qar və buzdan təmizlənmiş ərazilərindən gələn toz Şimal qütbündə iqlim dəyişikliyində mühüm amil ola bilər. 

Sfera.az xəbər verir ki, bu barədə tədqiqat "NPJ Climate and Atmospheric Science" (NPJ CAS) elmi jurnalında dərc olunub.

Ümumi fikir ondan ibarətdir ki, Arktikada daha isti temperatur bölgənin buludlarında daha çox maye damcıları və daha az buz kristalları toplayır. Buludlar qalınlaşır, daha davamlı olur və günəş işığını daha çox əks etdirir. Nəticədə, bu, yayda bölgəni sərinləməlidir.

Bununla belə, yeni araşdırma göstərir ki, Arktika istiləşdikcə qar və buzsuz ərazilərin miqdarı artır və bu da toz emissiyalarının artmasına səbəb olur.

Toz buludlarda buz kristallarının əmələ gəlməsinə kömək edir. Mümkündür ki, buludlarda daha çox buz kristalları buludları daha incə və qısa edir və bununla da yayda bölgəni istiləşdirə biləcək daha az günəş işığını əks etdirir.

Arktika tozunun regionun buludlarına təsirini qiymətləndirmək üçün alimlər qlobal aerozol iqlim modeli CAM-ATRAS-dan istifadə edərək araşdırma aparıblar.

Əvvəlcə ekspertlər 1981-2020-ci illər arasında son 40 ildə Arktika quru səthindən atılan tozun miqdarının dəyişməsinə baxıblar. Modelləşdirmə göstərib ki, bu müddət ərzində Arktika istiləşdikcə toz emissiyaları 20% artıb.

Bu artım aşağı troposferdəki buludlarda buz nüvələrinin əmələ gəlməsinə kömək edir, Arktika istiləşdikcə buludların daha çox maye damcıları və daha az buz kristallarını tutmaqda effektivliyini zəiflədir.

Artan toz səviyyələri buz kristallarının əmələ gəlməsini təşviq edir, hər il regionda temperatur rəyi səbəbindən buz kristallarının əmələ gəlməsinin azalmasından 30% üstündür. Yaz aylarında təsir 70%-ə qədər artır.

İnci 

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:213
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2024 07:26 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri