Alimlər ekoloji fəlakətin yaxınlaşması barədə xəbərdarlıq edirlər

Himalay dağlarında son 23 ildə ən aşağı qar yağması qeydə alınıb və bu, təxminən iki milyard insanın su təchizatını təhlükə altına alıb. Bu barədə Dağların İnkişafı üzrə Beynəlxalq Mərkəzin (ICIMOD) hesabatında deyilir.

Əfqanıstandan Myanmaya qədər uzanan Hindukuş-Himalaya dağ silsiləsi qütb bölgələrindən kənarda ən böyük buz və qar ehtiyatlarına malikdir. Bu sular Asiyanın 12 əsas çay hövzəsini qidalandırır və milyardlarla insan üçün həyati vacib şirin su mənbəyini təmin edir.

Məlumata görə, bu il qar örtüyünün müddəti normadan 23,6 faiz aşağı olub ki, bu da son iki onilliyin ən aşağı göstəricisidir. Üstəlik, bu anomaliya artıq üçüncü ildir ki, davam edir. Alimlər çayların səviyyəsinin aşağı düşməsi, yeraltı sulardan asılılığın artması və quraqlıq təhlükəsi barədə xəbərdarlıq edirlər.

Artıq regionun bir sıra ölkələrində quraqlıq xəbərdarlığı edilib. Artan isti dalğaları fonunda məhsullar və suya çıxış təhlükə altındadır. Qar örtüyünün təxminən yarısının itirildiyi Mekonq və Salvin çayı hövzələrində vəziyyət xüsusilə narahatedicidir.

Hesabatın müəllifləri region ölkələrini təcili olaraq daha effektiv su idarəetmə sistemlərini tətbiq etməyə, erkən xəbərdarlıq sistemlərini inkişaf etdirməyə və beynəlxalq əməkdaşlığı gücləndirməyə çağırır. Qlobal karbon emissiyaları artıq Himalay bölgəsində geri dönməz qar anomaliyaları dövrünə səbəb olub və sistemli həllər olmadan təsirlər daha da pisləşəcək, ICIMOD-un baş direktoru Pema Gyamtso bildirib.
Əziz Mustafa, Oxuməni.az