Alimlər fizika qaydalarını alt üst edən yeni maddə kəşf ediblər

Amerikalı tədqiqatçılar qızdırıldıqda büzülən, sıxıldıqda isə genişlənən qeyri-adi material aşkar ediblər. Bu xüsusiyyətləri ilə, fizika qanunlarına zidd olan yeni material elektrik avtomobillərinin (EA) akkumulyatorlarını daim yenisi kimi çalışmasına kömək edə bilər.

Bizimyol.info "trthaber"ə istinadən xəbər verir ki, Çikaqo Universitetinin Molekulyar Mühəndislik Məktəbi və San Dieqo Kaliforniya Universitetinin alimlərinin kəşf etdikləri yeni maddə termodinamikanın əsas qanunlarına zidd davranış nümayiş etdirir.

Tədqiqat qrupuna rəhbərlik edən professor Dr. Şirley Menq: "Biz düşünürük ki, redoks kimyası vasitəsilə bu materialların xüsusiyyətlərini tənzimləyə bilərik. Bu, çox maraqlı tətbiqlərə qapı aça bilər", - deyib.

Termodinamikanın qanunlarına görə, maddə qızdırıldıqda genişlənir, sıxıldıqda isə həcmi azalır. Lakin tədqiqatçılar bu qaydalara zidd davranan metastabil materiallar hazırlayıblar.

Prof. Menq: "Materialı qızdırdığınız zaman onun həcmi kiçilir. Bu olduqca qeyri-adi haldır", - deyə açıqlama verib.

Maddənin bu davranışı təkcə fundamental elm üçün deyil, həm də tətbiqi texnologiyalar üçün inqilabi xarakter daşıyır.

Xüsusilə elektrikli avtomobil akkumulyatorlarının yenilənməsi, konstruktiv akkumulyator sistemləri və istiliyə davamlı materialların istehsalı kimi sahələrdə böyük imkanlar təqdim edir.

Tədqiqat qrupundan biri olan Dr. Minghao Çanq qeyd etdi ki, bu yeni sinif materialları sıfır istilik genişlənməsi nümayiş etdirmək üçün tənzimlənə bilər. O, bildirib ki, bu, tikinti sənayesində də inqilab edə bilər.

“Hər bir binada istifadə olunan müxtəlif tikinti materiallarında istiliklə bağlı həcm dəyişikliyi ciddi problemlər yarada bilər. Lakin bu materiallar sayəsində belə problemlərin qarşısını almaq olar”, - deyə Çanq əlavə edib.

"Onların təzyiq və istilik altında davranışları da təəccüblüdür: Materiya hətta gigapaskal səviyyələrində güclü təzyiq altında da genişlənməyə davam edir. Əgər bir maddəni hər tərəfdən sıxsanız, təbii olaraq onun həcminin kiçilməsini gözləyərsiniz. Amma bu maddə bunun əksini edir", - deyə Çanq bildirib.

Tədqiqatçılar bu materialların elektrokimyəvi enerjiyə reaksiyasını da öyrəniblər. Bu metastabil maddələrə elektrik gərginliyi tətbiq edildikdə, onlar ilkin sabit vəziyyətinə qayıda bilirlər. Bu o deməkdir ki, istifadə olunan EA batareyalarının tutumu yenidən artırıla bilər.

Dr. Çanq: “Yalnız bir gərginlik tətbiqi ilə batareya orijinal vəziyyətinə qayıda bilər. Onu nə istehsalçıya, nə də xidmət təminatçılarına göndərmək lazım deyil. Batareyanız təzə kimi qalacaq”, - deyib.

Tədqiqatın digər bir töhfəsi də fundamental elmlərdə anlayışa yeni bir ölçü əlavə etməsidir. Prof. Menq: "Bu, təkcə texnoloji deyil, həm də elmi paradiqma dəyişikliyidir", - deyə bildirib.

Tədqiqatçılar yeni materialın kimyəvi davranışını daha ətraflı öyrənməklə onu enerji saxlama sistemlərindən tutmuş kosmik texnologiyalara qədər bir çox sahədə tətbiq oluna bilən hala gətirməyi hədəfləyirlər.

Qadir, Bizimyol.info