Alimlər kosmosda paltar yumaq problemini həll ediblər…

...Alimlər kosmik missiyaların ən əlverişsiz problemlərindən birini - paltarları susuz yumağı həll edə biləcək bir texnologiya təqdim etdilər.

Yeni metod parçalardakı bakteriyaları öldürmək üçün soyuq plazmadan istifadə edir və Beynəlxalq Kosmik Stansiyadakı mövcud təmizləmə üsullarına alternativ ola bilər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Interesting Engineering yazır.

Hazırda astronavtlar əsasən quru təmizləmə və nəm salfetlərdən istifadə edirlər, lakin bu üsullar kifayət qədər təsirli deyil.

Buna görə də, geyimlər tez-tez uzun müddət geyilir və sonra sadəcə atılır ki, bu da təchizatın məhdud olduğu Aya və Marsa gələcək uzunmüddətli missiyalar üçün qəbuledilməzdir.

İşlənib hazırlanmış sistem, parça ilə təmasda olduqda reaktiv oksigen növləri əmələ gətirən nazik bir soyuq plazma axını yaradır.

Bu növlər liflərə nüfuz edir və oksidləşdirici stress vasitəsilə mikroorqanizmləri məhv edir. İsti plazmadan fərqli olaraq, texnologiya otaq temperaturunda işləyir və materiallara və ya dəriyə zərər vermir.

Laboratoriya sınaqlarında cihaz parçalardakı bakteriyaların sayını əhəmiyyətli dərəcədə azaltdı və ISS-dəki mövcud təmizləmə metodlarından daha yaxşı nəticə verdi.

Lakin, hazırda yalnız kiçik bir sahəni bir anda təmizləyir və hələ də prototip mərhələsindədir.

Tədqiqatçılar texnologiyanın geyim, skafandr və avadanlıq üçün tammiqyaslı təmizləmə sistemlərinə qədər genişləndirilə biləcəyinə inanırlar. Bu, sudan asılılığı azaldacaq və gələcək uzunmüddətli kosmik missiyalarda heyət təhlükəsizliyini artıracaq.

Əli Babayev