Alimlər okeanda sirli viruslarla dolu nəhəng dəlik aşkar etdi

Cənubi Çin dənizində yerləşən nəhəng sualtı krater – Əjdaha dəliyi təxminən 300 metr dərinliyə qədər uzanır. Bu bölgədə oksigen yoxdur və günəş işığı dərinliyə çatmır. Buna baxmayaraq, alimlər aşkar ediblər ki, bu mümkün olmayan şəraitdə həyat mövcuddur, amma bizim tanıdığımız həyat formalarından tamamilə fərqlidir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Daily Galaxy" yazıb.

Dərinlikdə daha dərindən

Əjdaha dəliyinin dərinliyi 301 metr, eni isə 162,3 metrdir. Bu, indiyə qədər qeydə alınmış ən böyük okeanik karst kraterlərindən biridir. "Nature" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, alimlər hesab edirlər ki, bu krater əvvəlki dəniz səviyyəsi aşağı olanda formalaşıb. Yağış suları tədricən altındakı kalsiti əridir və dik divarları "sualtı pilləkənlər” şəklində oyur. Daha sonra dəniz səviyyəsi yüksələndə krater su ilə dolub indiki formasını alıb.

Dəliyi qeyri-adi edən xüsusiyyət onun hərəkətsizliyidir. Dəliyin dar olması və dik divarları səbəbindən suyun adi qarışması baş vermir. Səthdən gələn su dərinliyə çatmır və təzə oksigen daxil olmur. Çin alimləri müəyyən ediblər ki, səthdən aşağı oksigen səviyyəsi kəskin azalır və orta dərinliyə çatmadan tamamilə yox olur. Bu, suyun müxtəlif kimyəvi tərkibli və fərqli həyat formalarına malik bir neçə zonasını yaradır.

Oksigensiz və işıqsız həyat

100 metrdən aşağı vəziyyət dəyişir. Balıq, yosun və ya bitki həyatının yaşaması mümkün deyil. Amma "Environmental Microbiome" məlumatlarına görə, bu boşluğu bakteriyalar doldurur və enerji istehsal etmək üçün kimyəvi reaksiyalardan istifadə edirlər. İlk dərin təbəqədə – Anoksik Zona I – sulfid oksidləşdirən bakteriyalar üstünlük təşkil edir. Thiomicrorhabdus və Sulfurimonas növləri bu zonadakı mikrob həyatının təxminən 90%-ni təşkil edir.

140 metrdən dərinlikdə isə Anoksik Zona II aşkar edilib. Burada nitratlar yox olur, hidrogen sulfid yığılır və bakteriyalar sulfatların reduksiyası adlanan yeni metabolizma tipinə keçir.

Sürprizlərlə dolu dünya

Laboratoriyada alimlər kraterdən götürülmüş nümunələrdən 294 bakteriya ştamını yetişdirə biliblər. Tapılan anaerob bakteriyaların 22%-dən çoxu əvvəl heç vaxt identifikasiya edilməyib.

Alimlər həmçinin bu dəlikdə yaşayan virusları araşdırıblar. 1730 müxtəlif tip virus aşkarlanıb, əsasən Caudoviricetes və Megaviricetes fagi ailələrinə aid olanlar. Amma oksigensiz dərin təbəqələrdə virus mənzərəsi dəyişir. Oradakı çox sayda virus heç bir məlum qrupa aid deyil və ekstremal şəraitdə mikrob həyatının fəaliyyətində mühüm rol oynaya bilər.

Aydın