Icma.az
close
up
RU
Alimlər vulkanların ən təhlükəli püskürmələrini proqnozlaşdırmağı öyrəndi

Alimlər vulkanların ən təhlükəli püskürmələrini proqnozlaşdırmağı öyrəndi

Icma.az, Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Bəzi vulkanlar, adətən püskürmədən əvvəl baş verən zəlzələlər və yer səthinin qalxması kimi xəbərdaredici siqnallar olmadan püskürə bilir. Bu cür "gizli” püskürmələr yaxınlıqda yerləşən yaşayış məntəqələri və hava nəqliyyatı üçün xüsusilə təhlükəlidir. İllinoys Universitetindən doktor Yuyu Linin rəhbərlik etdiyi alimlər qrupu bu qəfil hadisələri izah edən fiziki model təqdim edib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Frontiers in Earth Science” jurnalında dərc olunub.

Tədqiqata əsasən, gizli püskürmələrə səbəb olan əsas amillərdən biri magmanın zəif axını və ətraf qayaların isti olmasıdır. İsti qayalar çatlamaya daha az meyilli olduğundan, adətən püskürmədən əvvəl müşahidə olunan seysmik siqnalların və deformasiyaların sayı azalır.

Tədqiqat göstərib ki, yüksək miqdarda magma axını nəzərəçarpacaq deformasiya və xəbərdaredici siqnallara səbəb olur, lakin az miqdarda magmanın kiçik kameraya axması "səssiz” püskürməyə gətirib çıxara bilər. Həmçinin, magmatik kameranı əhatə edən isti qayalar magmanın hərəkəti olsa belə, geofiziki siqnalları zəiflədir.

Model 2018-ci ildə Alyaskadakı Veniaminov vulkanının "gizli” püskürməsindən əvvəlki müşahidələr əsasında qurulub. Alimlər magmatik kameraların həcmi, forması və dərinliyi, magmanın axın sürəti və temperaturun təsiri kimi müxtəlif parametrləri sınaqdan keçiriblər.

Alimlər gələcəkdə bu cür vulkanların müşahidə effektivliyini artırmaq üçün meyllilik sensorları, optik lifli sensorlar, qaz monitorinqi və zəif siqnalları tutmaq üçün maşın öyrənməsi texnologiyalarından istifadə etməyi planlaşdırırlar.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:325
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 İyun 2025 23:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri