Icma.az
close
up
RU
Alimlərdən yeni kəşf: Yerdə fəsillərin dəyişməsi sinxron deyil

Alimlərdən yeni kəşf: Yerdə fəsillərin dəyişməsi sinxron deyil

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Kaliforniya Universitetinin Berkeley kampusundan olan alimlər müəyyən ediblər ki, Yer üzündə fəsillərin dəyişməsi hətta yaxın bölgələrdə belə eyni vaxtda baş vermir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Nature" jurnalında dərc olunub.

Komanda müəyyən edib ki, coğrafi enlik, yüksəklik və ya eyni yarımkürədə yerləşmək mövsümlərin ritminin eyni olacağı demək deyil. Bəzi yerlərdə yaz və ya bitki örtüyünün maksimum inkişaf dövrü xeyli əvvəldən başlayır, digər yerlərdə isə gecikir, hətta bu bölgələr bir-birinə yaxın olsa da.

Alimlər bu nəticəyə son 20 ildə Yer ekosistemlərini peyk müşahidələri vasitəsilə araşdırdıqdan sonra gəliblər. Bu məlumatlara əsaslanaraq onlar torpaq üzrə mövsümi dəyişiklikləri ətraflı göstərən xəritə hazırlayıblar. Xəritə iqlim və relyefin yaratdığı özünəməxsus "təbii saat zonalarını” ortaya qoyub.

Nəticələr göstərib ki, mövsümlərin xüsusilə güclü sinxronizasiya pozulması bioloji müxtəlifliyi yüksək olan bölgələrdə müşahidə olunur. Alimlərin fikrincə, belə dəyişkənlik qonşu yerlərdə fərqli yaşayış şəraitləri yarada və zamanla növlərin təkamülünə təsir göstərə bilər.

Məsələn, bitkilər yaxın bölgələrdə fərqli vaxtlarda çiçəklənirsə və ya resurslar mövsümlərə görə dəyişirsə, bu, heyvanların çoxalma dövrlərini dəyişdirə və hətta populyasiyaların qarışmasını əngəlləyə bilər. Uzun müddətli perspektivdə bu fərqliliklər yeni növlərin yaranmasına səbəb ola bilər.

"Yaxşı nümunə — Arizona ştatında Feniks və Tuson şəhərləri. Nisbətən yaxın olmalarına baxmayaraq, birində yağışın pik dövrü qışa, digərində isə yay mussonlarına təsadüf edir və bu fərqli ekosistemlər yaradır. Oxşar fərqliliklər Aralıq dənizi iqliminin müşahidə olunduğu bölgələrdə də var, burada bitki örtüyünün maksimal inkişafı digər yerlərə nisbətən gec baş verir", alimlər izah ediblər.

Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, mövsümlərin "bir təqvim” əsasında qəbul edilməsi iqlim və ekoloji modellərdə reallığı sadələşdirir. Yerli fərqlilikləri nəzərə almaq vacibdir ki, iqlim dəyişikliyinin təbiət və insan üzərindəki təsirləri daha dəqiq proqnozlaşdırılsın.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:190
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 21 Dekabr 2025 22:29 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see343

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see330

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see315

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see308

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see285

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see272

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see267

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see250

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see238

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see231

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see230

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see226

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see218

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see214

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see213

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see211

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see204

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see202

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri