Alman romantizminin son cəngavəri adlandırılan yazıçı

Bu gün tanınmış alman yazıçı Yozef fon Eyxendorfun doğum günüdür.

Kulis.az bu münasibətlə onu həyatı haqqında maraqlı faktları təqdim edir.

Yozef Karl Benedikt fon Eyxendorf alman romantizminin ən görkəmli nümayəndələrindən biri hesab olunur.

Onun şeirləri bu gün də alman ədəbiyyatının ən çox oxunan nümunələrindən sayılır. Yalnız poeziyası deyil, "Bir sərgərdanın həyatından" (“Aus dem Leben eines Taugenichts”) adlı nəsr əsəri də alman ədəbiyyatının klassik əsərləri sırasına daxildir.

Eyxendorf Sileziyalı bir ailədə doğulub. Anası Karolin Lubovitz malikanəsinin varisi, atası Adolf Teodor Rudolf isə Prussiya Krallığı ordusunda zabit idi. Bu nəsil 17-ci əsrdən Sileziyada yaşayırdı.

Yozef və ondan iki yaş böyük qardaşı Vilhelm 1793–1801-ci illərdə bir keşişdən xüsusi təhsil alıblar.

Bu dövrdə Eyxendorf həm macəra və cəngavər romanları, həm də antik klassiklərlə tanış oldu və ədəbiyyata maraq göstərdi.

1794-cü ildə Praqaya, 1799-cu ildə isə Karlovıya səyahət edib, bu səfərlərdən xatirələrini dəftərlərində yazıb. 12 noyabr 1800-cü ildə isə gündəlik tutmağa və təbiət hadisələrini təsvir edən rəsmlər çəkməyə başlayıb.

1801-ci ildə o, qardaşı ilə birlikdə Breslaudakı katolik məktəbinə daxil oldu. Məktəb xərclərini bu dövrdə iflas etmiş atalarının yaxın qohumu Yohan Eyxendorf ödəyirdi.

Bu illərdə Eyxendorf həm teatr tamaşalarına baxır, həm də ilk şeirlərini yazırdı. Məktəbdə tanış olduğu Yosef Kristian von Zedlitz ilə dostluğu uzun müddət davam etdi.

1805–1806-cı illərdə Halle şəhərindəki Martin Lüter Universitetində hüquq təhsili aldı. Bu dövrdə tanınmış alimlərin dilçilik dərslərində iştirak etdi.

1807-ci ilin mayında qonşu Kozle şəhəri Napoleon ordusu və Bavyera birlikləri tərəfindən mühasirəyə alındığına görə Eyxendorf Heydelberqə gedərək akademik fəaliyyətini davam etdirməyi qərara aldı.

Yolunu təhlükəsiz və savaş riski olmayan güney marşrutu ilə seçdi: Moraviya, Avstriya və Bavyera üzərindən Heydelberqə gəldi.

Heydelberq Universitetində Anton Fridrix Tibautun hüquq dərslərində iştirak etdi, burada Akim von Arnim və Otto von Leben ilə tanış oldu.

Eyni dövrdə Fridrix Ştrauss və Vilhelm Budde ilə “Eleusis Birliyi” adlı bir şeir cəmiyyəti qurub əsərlərini paylaşırdılar.

1809-cu ildə Ratibor bölgəsində böyük torpaq sahibi Yohan von Larisçin qızı Aloysia ilə nişanlandı.

Eyni ilin noyabrında Berlinə gedərək, filosof Yohan Fixtenin dərslərinə qatıldı.

1813–1815-ci illərdə Napoleona qarşı Qurtuluş Savaşlarında iştirak edib.

Yozef fon Eyxendorfun bu gün də dünya oxucuları tərəfindən sevilərək oxunan "Bir sərgərdanın həyatından" əsərinin baş qəhrəmanı gənc və tənbəl bir oğlandır.

O, ailəsinin mülkündə yaşayıb işləmək əvəzinə, həyatı sərbəst, sərgüzəşt dolu şəkildə yaşamağı seçir. O, müəyyən bir peşəyə bağlı deyil, pul və sərvət axtarmır, sadəcə həyatdan zövq almağa çalışır.

Gənc oğlan evini tərk edir və səyyah həyatı yaşayır, müxtəlif yerləri görür, şəhərlərdə, kəndlərdə və təbiət qoynunda sərgüzəştlər yaşayıb insanlarla qarşılaşır. Bu yolçuluq zamanı o, fərqli insanlarla tanış olur, həm sevgi, həm də dostluq münasibətlərini öyrənir, sadə həyatın və təbiətin gözəlliyini kəşf edir.

Əsər boyunca baş qəhrəman sadə bir həyatın zövqünü, azadlığı və xoşbəxtliyi vurğulayır. O, heç bir zaman sərvət və ya yüksək sosial mövqe üçün çalışmır, həyatını öz prinsiplərinə uyğun qurur.

Əsər komik, romantik və bədii üslubda yazılıb, romantizm dövrünün tipik xüsusiyyətlərini - təbiət təsviri, sərbəst ruhlu qəhrəman və daxili duyğuların önə çıxması ideyasını özündə ehtiva edir.

Yozef fon Eyxendorfun poeziyası əsasən təbii gözəllik, romantik sevgi və insan ruhunun azadlığı mövzularına yönəlib. Onun şeirləri həm lirik, həm də musiqili ritmə malikdir, sadə və aydın dili ilə oxucuda dərhal emosional təsir yaradır.
Eyxendorf romantizmin ruhunu əks etdirərək təbiət və insan daxili aləminin harmoniyasını ön plana çəkir. Onu bəzən "alman romantizminin son cəngavəri" adlandırırlar.