Icma.az
close
up
RU
Almaniya 80 ildən sonra ilk dəfə rəsmi Veteranlar Gününü qeyd edir

Almaniya 80 ildən sonra ilk dəfə rəsmi Veteranlar Gününü qeyd edir

Icma.az, Xalq qazeti portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

İyunun 15-də Almaniya II Dünya müharibəsindən sonra ilk dəfə olaraq rəsmi Veteranlar Gününü qeyd edəcək. "Financial Times" yazır ki, bu təşəbbüs Alman cəmiyyətində orduya və hərbi xidmətə münasibətin dəyişdiyini, xüsusilə də Rusiya–Ukrayna müharibəsindən sonra ölkənin təhlükəsizlik siyasətində baş verən ciddi dönüşü əks etdirir.

Müdafiə naziri Boris Pistorius gün ərzində ölkənin müxtəlif şəhərlərində təşkil olunacaq tədbirlərdə iştirak edəcək. Onunla yanaşı, keçmiş və hazırkı hərbçilər, eləcə də mülki şəxslər də tədbirlərə qatılacaq. Əsas mərasim isə Berlinin mərkəzində, Reyxstaq binasının qarşısında qurulan “Veteranlar kəndi”ndə keçiriləcək.

Cəmiyyətdə dərin dəyişikliklərin göstəricisi

Uzun illər boyunca militarizmin istənilən forması Almaniyada ictimai tabu sayılırdı. Yeni yaradılmış Milli Veteranlar İdarəsinin rəhbəri, polkovnik-leytenant Maykl Krause bildirir ki, bu tədbirdə heç bir tank və ya döyüş təyyarəsi nümayiş etdirilməyəcək. Onun sözlərinə görə, məqsəd keçmişi təbliğ etmək yox, yeni yanaşmanı nümayiş etdirməkdir: “Bu, sadəcə ilk addımdır, amma çox vacib addımdır.”

2022-ci ildə Rusiya-Ukrayna müharibəsinin başlanması Almaniyanın təhlükəsizlik siyasətində ciddi dəyişikliklərə səbəb olub. NATO-nun artan təzyiqləri fonunda Almaniya ordusu – Bundesver üçün əlavə maliyyə ayrılıb. Hazırkı kansler Fridrix Merz Bundesveri “Avropanın ən güclü ordusu”na çevirməyi əsas hədəflərdən biri kimi müəyyən edib.

Frankfurtdakı Sülh Araşdırmaları İnstitutunun eksperti Sarah Brokmeyer-Large qeyd edir ki, Veteranlar Gününün qəbul edilməsi Almaniyada silahlı qüvvələrin əhəmiyyətinə dair anlayışın artdığını göstərir: “Cəmiyyət anlayır ki, bizə bacarıqlı ordu lazımdır və əsgərlər dövlətin vacib sütunlarından biridir.”

Tarixi yük və yeni baxış

İkinci Dünya müharibəsinin mirası səbəbindən Almaniyada uzun müddət hərbi fəaliyyətə və veteran anlayışına ehtiyatlı yanaşma hökm sürürdü. “Veteran” termini nasist Almaniyasının silahlı qüvvələri – Vermaxt ilə əlaqələndirilirdi və bu, Bundesver əsgərlərinə hörmət ənənəsinin formalaşmasına mane olurdu.

Alman Ehtiyatlar Assosiasiyasının rəhbəri Patrik Sensburq bu vəziyyəti belə izah edir: “Biz keçmiş müharibələrimizlə fəxr edə bilməzdik. 1950–70-ci illərdə Bundesverdə veteranlara hörmət mədəniyyəti yox idi.”

Əfqanıstan təcrübəsi və tanınma ehtiyacı

Veteran statusunun ictimai tanınmasına təkan verən əsas amillərdən biri Əfqanıstandakı əməliyyatlar olub. ABŞ rəhbərliyində aparılan beynəlxalq missiyada 93 minə yaxın Alman əsgəri iştirak edib. Əməliyyat əvvəlcə sülhməramlı missiya kimi təqdim olunsa da, sonradan Talibanla birbaşa qarşıdurmaya çevrilib. Almaniya bu əməliyyatda 59 əsgərini itirib, minlərlə hərbçi isə yaralanıb və ya psixoloji travma ilə qayıdıb.

Məhz bu döyüşçülər və onların ailələri Almaniyada veteran statusunun rəsmi şəkildə tanınması üçün kampaniyaya başlayıblar. Onlar Anzak Günü (Avstraliya və Yeni Zelandiya), Silahlı Qüvvələr Günü (Böyük Britaniya) və Veteranlar Günü (ABŞ) kimi beynəlxalq nümunələrdən ilham alıblar.

Veteranlar Gününün qeyd olunması təşəbbüsü ilk dəfə 2012-ci ildə o zamankı müdafiə naziri Tomas de Mezyer tərəfindən irəli sürülmüşdü. Lakin bu fikir siyasi dairələrdə dəstək tapmamışdı. Hərbi tarixçi Sönke Neitzel həmin dövrü belə xatırlayır: “Əfqanıstan münaqişəsi o zaman səhv kimi qəbul olunurdu. Cəmiyyət buna hazır deyildi.”

Mübahisəli reaksiya və ictimai ikiləşmə

Yalnız 2023-cü ildə Almaniya Bundestaqı Veteranlar Gününün hər il 15 iyun tarixində qeyd olunmasını rəsmən təsdiqlədi. Müdafiə naziri Pistorius bu qərarı “gecikmiş, lakin vacib təşəbbüs” adlandırıb.

Bununla belə, tədbir ictimai rəydə yekdil qarşılanmayıb. Solçu “Die Linke” partiyası “Biz sizin müharibələrinizi qeyd etmirik” şüarı altında alternativ tədbir təşkil edir və yeni bayramın ordunu legitimləşdirmək cəhdi olduğunu bildirir.

Şərqi Almaniya ərazilərində isə bu təşəbbüsə münasibət daha qarışıqdır. Bu bölgələrdə Rusiyaya tarixi simpatiya və Almaniyanın Ukraynaya silah yardımı ilə bağlı narahatlıqlar mövcuddur. Lakin tarixçi Katja Hoyer bildirir ki, bu ərazilərdə Bundesverə dəstək səviyyəsi yüksək olaraq qalır: “Xüsusilə də, şərqli almanların Bundesverdə sayca daha çox təmsil olunduğunu nəzərə alsaq.”

Veteranlar hələ də tanınma axtarışındadırlar

Əfqanıstanda beş dəfə xidmət etmiş Bundesverin baş serjantı Thorsten Gärtner etiraf edir ki, hələ də Berlində forma ilə ictimai nəqliyyata minməkdən çəkinir: “Ümid edirəm ki, bir gün biz də ABŞ-da olduğu kimi veteranlara şəxsiyyət vəsiqəsi və müəyyən imtiyazlar verilən cəmiyyətə çevriləcəyik. Amma bu hələ uzaq perspektivdir.”

Hazırladı:

S.Elay

XQ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:167
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 15 İyun 2025 00:28 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri