Almaniyanın sənaye dinamosu gücünü itirir

 Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Almaniyanın dörd ən böyük avtomobil istehsalçısında gəlirliliyin azalması, satışların azalması, işçi qüvvəsinin ixtisarları və fabriklərin gələcəyi ilə bağlı müzakirələr ölkənin avtomobil mərkəzli iqtisadi modelinin öz həddinə yaxınlaşdığını göstərir.

Kemnitz Texniki Universitetinin Siyasi Elmlər və Beynəlxalq Münasibətlər üzrə doktorluq namizədi Yunus Almaniyanın avtomobil sektorundakı tənəzzül və onun həlli üçün atılan addımlar haqqında yazıb. 

Avtomobil sənayesi İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Almaniyanın yaratdığı iqtisadi modelin mərkəzində yer alsa da Volkswagen, Mercedes-Benz, BMW və Porsche kimi brendlər yalnız böyük sənaye müəssisələri deyil, həm də Alman mühəndisliyinin, texnoloji potensialının və beynəlxalq nüfuzunun simvolu hesab olunurdu. Buna görə də, avtomobil sektorundakı tənəzzülü yalnız şirkətlərin balans problemləri ilə məhdudlaşdırmaq mümkün deyil. Nəticədə ortaya çıxan mənzərə göstərir ki, Almaniyanın ixracata, yüksək əlavə dəyər istehsala və qlobal brend gücünə əsaslanan iqtisadi model struktur təzyiqi altındadır.

2025-ci ildə avtomobillər və avtomobil hissələri Almaniyanın ümumi ixracının 16,2 faizini təşkil etmişdir. Almaniya 2024-cü ildə 135 milyard avro dəyərində təxminən 3,4 milyon yeni avtomobil ixrac etmişdir. Sektorda birbaşa işləyən insanların sayı 2024-cü ildə orta hesabla 772.900 nəfər təşkil etmişdir ki, bu da 2018-ci ilin pik həddi ilə müqayisədə təxminən 61.000 nəfər itki deməkdir. 

Bu rəqəmlər avtomobil sektorundakı azalmanın Almaniya üçün strateji problem yaratdığını göstərir. Sektordakı daralma təkcə böyük avtomobil istehsalçılarına deyil, həm də polad, kimyəvi maddələr, maşınqayırma, elektronika, logistika, proqram təminatı və enerji sektorlarından ibarət geniş istehsal şəbəkəsinə təsir göstərir. İstehsalın azaldılması və ya fabriklərin kiçildilməsi ölkənin müxtəlif bölgələrində iş yerlərinin və vergi gəlirlərinin itirilməsinə səbəb ola bilər.

Almaniyanın ənənəvi sənaye modelindəki əsas problemlərdən biri enerji, işçi qüvvəsi və bürokratiyanın yüksək qiymətlərində müşahidə olunur. Alman istehsalçılarının qlobal miqyasda rəqabət apardığı avtomobil bazarında texnoloji transformasiya sürətlənib, istehsal prosesləri və istehlakçı gözləntiləri dəyişib. Rəqabətin ağırlıq mərkəzi daxili yanma mühərriklərindən batareyalara, nəqliyyat vasitələrinin proqram təminatına, rəqəmsal xidmətlərə və daha qısa model inkişaf müddətlərinə keçib. Bu transformasiyaya kifayət qədər tez uyğunlaşa bilməmək sektorun rəqabət qabiliyyətini zəiflədib.

Volkswagen Qrupunun 2026-cı ilin birinci yarısında avtomobil satışları əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8,4 faiz azalaraq 4 milyona düşüb, əməliyyat mənfəəti isə 11,6 faiz azalaraq 5,9 milyard avro təşkil edib. Təkcə ikinci rübdə tədarüklər təxminən 9 faiz azalaraq 2,08 milyon nəqliyyat vasitəsinə, vergi sonrası mənfəət isə 32,9 faiz azalaraq 1,54 milyard avroya düşüb. Gömrük tarifləri, geosiyasi gərginliklər və rəqabətin güclənməsi səbəbindən yeni xərc qənaət tədbirləri gündəmə gətirilib və dünya miqyasında 50.000-ə qədər əlavə iş yeri yaratmaq və Almaniyadakı dörd fabrikin gələcəyini qiymətləndirmək planları həyata keçirilir. 

Oxşar tendensiya Mercedes-Benz-də də müşahidə olunur. Mercedes-Benz Cars bölməsinin düzəldilmiş əməliyyat mənfəəti 1,228 milyard avrodan 909 milyon avroya düşüb, gəlirlilik marjası isə 5,1 faizdən 4 faizə düşüb. 

BMW-nin vergi öncəsi mənfəəti 2026-cı ilin birinci yarısında 29,4 faiz azalaraq 4,045 milyard avroya düşüb. Avtomobil bölməsində əməliyyat mənfəəti marjası da 6,2 faizdən 3,6 faizə enib. 

Uzun müddətdir ki, Almaniya avtomobil sektorunda böhranlar qarşısında ən davamlı istehsalçılardan biri hesab edilən BMW, 2027-ci ilin sonuna qədər 8000 iş yerini ixtisar etməyi planlaşdırır. Buraya Almaniyadakı 85.000 işçisindən təxminən 40.000-nə könüllü işdənçıxarma və kompensasiya təklif etmək daxildir. İstehsal xətləri əvəzinə inzibati vəzifələrə diqqət yetirəcək proqramın şirkətə yüz milyonlarla avroya başa gələcəyi təxmin edilir. Elektrikli nəqliyyat vasitələrinin satışlarının artmasına baxmayaraq, bu sahədə satışların azalacağı gözlənilir.

M.MİRZƏ
XQ