Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Alplarda buzlaqların yox olma sürəti səkkiz ilə pik həddə çatacaq ARAŞDIRMA

Alplarda buzlaqların yox olma sürəti səkkiz ilə pik həddə çatacaq ARAŞDIRMA

Icma.az, Moderator.az saytına istinadən bildirir.

Yeni elmi araşdırmaya görə, Avropa Alplarında buzlaqların yox olma sürəti cəmi səkkiz il ərzində ən yüksək həddə çatacaq.

Moderator.az Teleqraf-a istinadla xəbər verir ki, araşdırma "Nature Climate Change" elmi jurnalında dərc olunub və peyk görüntüləri əsasında 200 mindən çox buzlağın təhlilinə əsaslanır. Tədqiqat nəticələrinə əsasən, 2033-cü ilə qədər Alplarda 100-dən çox buzlaq tamamilə yox olacaq.

Araşdırmada qeyd olunur ki, insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan qlobal istiləşmə buzlaqların əriməsini sürətləndirir və bu proses iqlim böhranının ən aydın göstəricilərindən biri hesab olunur. Hazırda dünyada təxminən 200 min buzlaq mövcuddur və onların ildə orta hesabla 750-si yox olur. Lakin alimlər xəbərdarlıq edir ki, bu göstərici yaxın onilliklərdə kəskin artacaq.

Tədqiqatın proqnozlarına görə, mövcud hökumətlərin iqlim siyasəti Yer kürəsində temperaturun sənayeöncəsi dövrlə müqayisədə təxminən 2,7°C yüksəlməsinə səbəb olacaq. Bu ssenari reallaşarsa, 2040-cı ildə dünyada ildə təxminən 3 min buzlaq yox olacaq və bu proses 2060-cı ilə qədər davam edəcək. Əsrin sonuna qədər isə hazırkı buzlaqların 80 faizi tamamilə əriyəcək.

Bununla yanaşı, karbon emissiyalarının sürətlə azaldılması və temperatur artımının 1,5°C ilə məhdudlaşdırılması halında buzlaqların itki sürətinin nisbətən azalacağı bildirilir. Bu halda illik itkilər 2040-cı ildə təxminən 2 min buzlaqla məhdudlaşacaq və sonrakı illərdə azalma müşahidə ediləcək.

Araşdırma müəllifləri vurğulayır ki, əvvəlki tədqiqatlar əsasən buzlaqların həcminin azalmasına və bunun dəniz səviyyəsinin qalxmasına təsirinə fokuslanıb. Lakin bu dəfə diqqət yox olan buzlaqların sayına yönəldilib. Çünki ayrı-ayrı buzlaqlar bir çox region üçün içməli su mənbəyi, turizm obyekti və yerli icmalar üçün mədəni və mənəvi dəyər daşıyır.

İsveçrənin Sürix şəhərində yerləşən ETH universitetinin aparıcı alimlərindən biri və tədqiqatın müəlliflərindən olan Matias Huss bildirib ki, buzlaqların yox olması yalnız statistik göstərici deyil, gündəlik həyatda hiss olunan real itkidir. Onun sözlərinə görə, son 30 ildə İsveçrədə təxminən 1000 buzlaq artıq mövcudluğunu itirib.

Araşdırmada qeyd olunur ki, ən kiçik və sürətlə əriyən buzlaqların yerləşdiyi regionlar daha həssasdır. Mərkəzi Avropada mövcud olan 3 200 buzlaq 2100-cü ilə qədər 1,5°C ssenarisində 87 faiz, 2,7°C ssenarisində isə 97 faiz azala bilər. ABŞ-nin qərb bölgələri və Kanadada isə mövcud buzlaqların 70–90 faizi yox olmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Alimlər bildirir ki, daha iri buzlaqların əriməsi daha gec pik həddə çatır. Məsələn, Qrenlandiyada buzlaqların yox olma sürətinin 2060-cı illərdə zirvəyə çatacağı gözlənilir. Bununla belə, ərimə prosesi 2100-cü ildən sonra da davam edəcək.

Tədqiqat müəllifləri vurğulayır ki, bu dəyişikliklər yalnız ekoloji deyil, həm də sosial nəticələr doğuracaq. Hazırda təxminən 2 milyard insan dağ buzlaqlarından qidalanan çaylardan su və ərzaq təhlükəsizliyi baxımından asılıdır. Mütəxəssislər yeni kənd təsərrüfatı modelləri, alternativ turizm sahələri və hətta süni buzlaqlar kimi adaptasiya tədbirlərinin vacibliyini qeyd edirlər.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 16 Dekabr 2025 09:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see303

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see300

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see278

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see275

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see254

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see251

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see242

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see234

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see230

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see227

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see217

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see208

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see204

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see203

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see190

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see187

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see182

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see182

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri