Analitik: Savaşın Trampın iddia etdiyi kimi qısa zamanda bitəcəyi inandırıcı görünmür

Ukraynada müharibəni bitirmək məsələsinə andiçmə mərasimində az toxunulması ABŞ-ın yeni Prezidenti Donald Tramp üçün bunun çox çətin olacağından xəbər verir. Bu barədə CNN-in təhlilində bildirilib. Qeyd olunub ki, Amerika lideri andiçmə mərasimində çıxışı zamanı Ukraynanın adını çəkməyib, həmçinin Ukrayna Silahlı Qüvvələrinə gələcək yardımla bağlı konkret vədlər verməyib. Onun ilk addımı yəqin ki, Kreml rəhbəri Putinlə söhbət olacaq:”Bu cür danışıqlar Trampı ABŞ-ın keçmiş prezidenti Co Baydenin yanaşmasından kəskin şəkildə fərqləndirəcək. Onun düşüncə tərzinə bələd olan bir insanın fikrincə, Putinlə birbaşa qarşılıqlı əlaqədə həll yoluna nail olmaq olar: “Danışmasan, bu qarışıqlıqdan necə çıxış yolu tapacaqsan?” 

Nəşrin yazdığına görə, məmurlar şəxsi söhbətlərində etiraf edirlər ki, Trampın planı demək olar ki, Ukraynadan güzəşt tələb etməkdir. Bundan əlavə, onun Kiyevə silah və kəşfiyyat məlumatlarının ötürülməsini davam etdirməyi planlaşdırıb-qalmadığı hələlik məlum deyil. Təhlükəsizliyin təminatı və ölkənin bərpası məsələləri də həll olunmamış qalır.

Hərbi-siyasi ekspert Həşim Səhrablı “Sherg.az”a vurğulayıb ki, Donald Trampın Ukrayna məsələsində seçki vədlərində “Mən qısa müddət ərzində münaqişəni bitirəcəyəm” deməsinin əksinə olaraq, hazırda bu istiqamətdə ciddi nəticə əldə edə bilməməsinin səbəbi savaşın kifayət qədər gərgin fazaya daxil olmasıdır:

“Münaqişə yeni başlamış olsaydı, Donald Tramp savaşı dayandıra bilərdi. Lakin artıq iş-işdən keçib və vəziyyət tamamilə dəyişib. Üç ilə yaxındır ki, savaş davam edir və hər tərəfdə kifayət qədər itki var. Hazırda tərəflər daha prinsipial mövqeyə keçiblər, yəni onlar reallıqlardan daha çox ölüm-dirim münaqişəsinə daxil olublar. Ukrayna və Rusiya tərəfi üçün ya ölüm, ya da qalım var və heç bir tərəf güzəştə getmək istəmir. Ona görə də Donald Tramp administrasiyası sözügedən məsələdə konkret çıxış yolu tapmayıb. Belə olan halda Tramp administrasiyasının gələcəkdə birinci Rusiya tərəfi ilə danışıb, onların fikrini öyrəndiyini gözləyə bilərik. Ukraynanın hansı məsələlərdə güzəştə getməsi sual altındadır. Amma inanmıram ki, Tramp administrasiyası Zelenskidən işğal edilən Ukrayna torpaqlarının Rusiyanın sərhədləri daxilinə keçməsini tanımasını tələb etsin. Sadəcə olaraq, münaqişənin dondurulmuş formata keçməsi tələb olunacaq. Zelenski bununla bəzi ərazilərin geri qaytarılması şərti ilə razılaşa bilər. Putinin isə təbiəti etibarı ilə və təmsil etdiyi dövlətin dünyanın ikinci ən böyük ordusuna sahib olması faktorlarına görə Donald Trampın qoyduğu şərtlərlə atəşkəs razılaşmasına gedəcəyini düşünmürəm. Donald Trampa qarşı Putin də öz şərtlərini qoyacaq və nəticə etibarilə ciddi uçurum yaranacaq. Belə olan halda tərəflərin biri-birinə kompromisə gedərək problemlərin aradan qaldırılması şərti ilə münaqişənin bitəcəyini zaman göstərəcək. Fikrimcə, ilkin mərhələdə belə bir kompromisə etmək mümkün olmayacaq”. 

Ekspert qeyd edib ki, bundan sonra Donald Trampın Avropadakı tərəfdaşları və ABŞ-ın daxili resursları hesabına Rusiyaya daha ciddi zərbələr vurulması gözləniləndir:

“Yəni Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq oluna və Ukraynaya daha öldürücü silahlar verilə bilər. Bununla Rusiyanı sülhə məcbur etmə taktikasına əl atıla bilər. Ancaq dünyada güclü şəkildə qütbləşmə gedir. Rusiya, Çin və İran öz aralarında rəqabət aparsalar da, Qərbə qarşı mübarizədə strateji tərəfdaş kimi çıxış edirlər. Donald Tramp məcbur olub Rusiya ilə bərabər İran və Çinlə də mübarizə aparmalı olacaq. Bu isə Donald Trampın qüvvələr nisbətinin parçalanmasına gətirib çıxaracaq. Belə olan halda Putin üçün öz məqsədlərində daha qətiyyətli davranmaq üçün şərait yaranacaq. Ona görə müharibənin bundan sonrakı mərhələsinin asan şəkildə Donald Trampın iddia etdiyi kimi qısa zamanda bitəcəyi inandırıcı görünmür”.