Icma.az
close
up
RU
Antarktidada 362 müəmmalı sarsıntı: Qiyamət buzlağı altdan parçalanır?

Antarktidada 362 müəmmalı sarsıntı: Qiyamət buzlağı altdan parçalanır?

Icma.az bildirir, Olke.az portalına istinadən.

Antarktidanın ən həssas nöqtələrindən biri sayılan Thwaites buzlağı səssiz, lakin dərin təhlükə ilə üz-üzədir. 

Ölkə.az xəbər verir ki, alimlər "Qiyamət buzlağı” kimi tanınan bu nəhəng buz kütləsinin son on il ərzində yüzlərlə dəfə sarsıldığını müəyyən ediblər. Aşağı tezlikli dalğalara malik olduqları üçün indiyədək radarların diqqətindən yayınan bu zəlzələlər buzlaqda qeyri-sabitliyin gözləniləndən qat-qat ciddi olduğunu göstərir.

Avstraliya Milli Universitetindən tədqiqatçı Than-Son Fam 2010–2023-cü illər arasında Antarktidada baş verən 360-dan çox buzlaq zəlzələsini üzə çıxarıb. Bu seysmik hadisələrin 245-i birbaşa Thwaites buzlağı ətrafında qeydə alınıb. İndiyədək bu sarsıntıların aşkarlanmamasının əsas səbəbi onların Qrenlandiyada müşahidə edilən oxşar hadisələrlə müqayisədə xeyli zəif olması idi. Fam qlobal detektor şəbəkələri əvəzinə Antarktidanın daxilində yerləşən seysmik stansiyalardan istifadə edərək bu gizli hərəkətliliyin xəritəsini çıxara bilib.

Buzlaq zəlzələləri adətən nəhəng buz kütlələrinin əsas gövdədən qoparaq aşması nəticəsində yaranır. Araşdırmaya görə Thwaitesdə müşahidə edilən sarsıntılar təkcə mövsümi temperatur dəyişiklikləri ilə bağlı deyil. Bu zəlzələlərin buzlağın dənizə doğru axan hissəsinin sürətləndiyi dövrlərlə paralel getməsi diqqət çəkir. Son otuz ildə Thwaitesdən okeana axan buzun həcmi iki dəfə artıb. Bu fakt sarsıntıların sadəcə nəticə deyil, eyni zamanda əriməni sürətləndirən mexanizmə çevrildiyini düşündürür.

Thwaites buzlağının tam çökməsi qlobal dəniz səviyyəsini təxminən 3 metr yüksəltmək potensialına malikdir. Bu isə sahilyanı şəhərlərin xəritədən silinməsi üçün kifayət qədər böyük göstəricidir. Tədqiqatda diqqət çəkən digər məqam Pine Island buzlağı yaxınlığında qeydə alınan sarsıntılar olub. Sahildən 60–70 kilometr daxildə baş verən bu hadisələrin səbəbi hələ də aydın deyil. Mütəxəssislər bu sarsıntıların mahiyyətini və buzlaqların parçalanma prosesinə təsirini anlamaq üçün bölgədə araşdırmaların dərinləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayırlar.(qaynarinfo)
 

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:126
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2026 09:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri