Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Araşdırma Kanadada gənclər arasında psixi pozuntular epidemiyasını üzə çıxarıb

Araşdırma Kanadada gənclər arasında psixi pozuntular epidemiyasını üzə çıxarıb

Icma.az, Azertag saytına istinadən bildirir.

Bakı, 2 fevral, AZƏRTAC

Son onilliklər ərzində Kanadanın gəncləri arasında psixi pozuntular, o cümlədən şizofreniya ilə xəstələnmə hallarının kəskin artımı qeydə alınıb. AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “Canadian Medical Association Journal” jurnalında dərc edilmiş geniş araşdırmada məlumat verilir.

Təhlil 1960–2009-cu illərdə Ontario əyalətində doğulmuş 12,2 milyon nəfərin məlumatlarını əhatə edib. Tədqiqat iştirakçılarından 152 587 nəfərdə psixi pozuntular diaqnozlaşdırılıb.

Nəticələrə əsasən, 1997–2023-cü illərdə 14–20 yaşlı yeniyetmələr və gənclər arasında xəstələnmə 60 faiz artaraq hər 100 min nəfərə 62,5 haldan 99,7 hala yüksəlib. Eyni zamanda, artım xüsusilə daha gənc nəsillərdə aydın şəkildə müşahidə olunur. Belə ki, 2000–2004-cü illərdə doğulmuş şəxslərdə yeni diaqnozların tezliyi 1975–1979-cu illərdə doğulanlarla müqayisədə 70 faiz yüksək olub.

Bundan əlavə, 30 yaşına qədər psixi pozuntu diaqnozu qoyulmuş şəxslərin ümumi sayı 1990–1994-cü illərdə doğulmuşlarda daha əvvəlki nəsillə müqayisədə 37,5 faiz artıb.

Araşdırmanın aparıcı müəllifi, “North York General Hospital” xəstəxanasının həkimi, “ICES” və “Bruyère Health Research Institute”un elmi əməkdaşı Daniyel Mayran qeyd edib ki, psixi pozuntuları olan pasiyentlər onlarda üzə çıxan digər yan xəstəliklərin yüksək səviyyəsi və vaxtından əvvəl ölüm riskinin artması ilə üzləşirlər, həmçinin səhiyyə sistemi və sosial xidmətlər tərəfindən əhəmiyyətli resurslar tələb edirlər.

Araşdırma göstərir ki, psixozların artımı həm kişilər, həm də qadınlar arasında müşahidə olunur, lakin birincilər hələ də daha yüksək risk qrupunda qalırlar. Şizofreniya kimi affektiv olmayan psixi pozuntuların daha yüksək ehtimalı sosial cəhətdən əlverişsiz ərazilərdə yaşamaq, ölkədə uzun müddət qalmaq, eləcə də psixi pozuntular və psixoaktiv maddələrin istifadəsi ilə bağlı yardım üçün müraciətlərlə əlaqələndirilir.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, nəsillər üzrə dəyişikliklərə dair məlumatlar hələlik məhduddur, lakin oxşar tendensiyalar əvvəllər Danimarka və Avstraliyada aparılmış tədqiqatlarda da qeydə alınıb.

Xəstəliyin artmasının mümkün səbəbləri arasında valideynlərin yaşının artması, sosial-iqtisadi stresin yüksəlməsi, neqativ uşaqlıq təcrübələri, həmçinin psixoaktiv maddələrin istifadəsinin yayılması göstərilir.

D.Mayranın sözlərinə görə, bu günə qədər aşkar edilmiş tendensiyanın tək izahı yoxdur. Bununla belə, əsas nəzəriyyələrdən biri erkən yaşlarda, xüsusən də kan¬nabis, stimulyatorlar, hallüsinogenlər və sintetik narkotiklərin istifadəsinin təsiri olaraq qalır ki, tədqiqatçıların məlumatlarına görə, bu, psixi pozuntuların inkişafı və ağırlaşması riskinin artması ilə əlaqəlidir.

Ekspertlər vurğulayırlar ki, aşkar edilmiş məlumatlar əlavə tədqiqatların aparılmasını, gənclərin psixi sağlamlığının qorunması sahəsində profilaktik və erkən müdaxilə proqramlarının gücləndirilməsini tələb edir.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:206
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 02 Fevral 2026 17:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see307

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see304

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see282

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see279

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see262

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see255

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see247

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see244

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see239

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see236

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see235

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see214

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see212

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see209

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see195

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see188

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see187

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri