Icma.az
close
up
RU
Menu

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Araşdırma Kanadada gənclər arasında psixi pozuntular epidemiyasını üzə çıxarıb

Araşdırma Kanadada gənclər arasında psixi pozuntular epidemiyasını üzə çıxarıb

Icma.az, Azertag saytına istinadən bildirir.

Bakı, 2 fevral, AZƏRTAC

Son onilliklər ərzində Kanadanın gəncləri arasında psixi pozuntular, o cümlədən şizofreniya ilə xəstələnmə hallarının kəskin artımı qeydə alınıb. AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “Canadian Medical Association Journal” jurnalında dərc edilmiş geniş araşdırmada məlumat verilir.

Təhlil 1960–2009-cu illərdə Ontario əyalətində doğulmuş 12,2 milyon nəfərin məlumatlarını əhatə edib. Tədqiqat iştirakçılarından 152 587 nəfərdə psixi pozuntular diaqnozlaşdırılıb.

Nəticələrə əsasən, 1997–2023-cü illərdə 14–20 yaşlı yeniyetmələr və gənclər arasında xəstələnmə 60 faiz artaraq hər 100 min nəfərə 62,5 haldan 99,7 hala yüksəlib. Eyni zamanda, artım xüsusilə daha gənc nəsillərdə aydın şəkildə müşahidə olunur. Belə ki, 2000–2004-cü illərdə doğulmuş şəxslərdə yeni diaqnozların tezliyi 1975–1979-cu illərdə doğulanlarla müqayisədə 70 faiz yüksək olub.

Bundan əlavə, 30 yaşına qədər psixi pozuntu diaqnozu qoyulmuş şəxslərin ümumi sayı 1990–1994-cü illərdə doğulmuşlarda daha əvvəlki nəsillə müqayisədə 37,5 faiz artıb.

Araşdırmanın aparıcı müəllifi, “North York General Hospital” xəstəxanasının həkimi, “ICES” və “Bruyère Health Research Institute”un elmi əməkdaşı Daniyel Mayran qeyd edib ki, psixi pozuntuları olan pasiyentlər onlarda üzə çıxan digər yan xəstəliklərin yüksək səviyyəsi və vaxtından əvvəl ölüm riskinin artması ilə üzləşirlər, həmçinin səhiyyə sistemi və sosial xidmətlər tərəfindən əhəmiyyətli resurslar tələb edirlər.

Araşdırma göstərir ki, psixozların artımı həm kişilər, həm də qadınlar arasında müşahidə olunur, lakin birincilər hələ də daha yüksək risk qrupunda qalırlar. Şizofreniya kimi affektiv olmayan psixi pozuntuların daha yüksək ehtimalı sosial cəhətdən əlverişsiz ərazilərdə yaşamaq, ölkədə uzun müddət qalmaq, eləcə də psixi pozuntular və psixoaktiv maddələrin istifadəsi ilə bağlı yardım üçün müraciətlərlə əlaqələndirilir.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, nəsillər üzrə dəyişikliklərə dair məlumatlar hələlik məhduddur, lakin oxşar tendensiyalar əvvəllər Danimarka və Avstraliyada aparılmış tədqiqatlarda da qeydə alınıb.

Xəstəliyin artmasının mümkün səbəbləri arasında valideynlərin yaşının artması, sosial-iqtisadi stresin yüksəlməsi, neqativ uşaqlıq təcrübələri, həmçinin psixoaktiv maddələrin istifadəsinin yayılması göstərilir.

D.Mayranın sözlərinə görə, bu günə qədər aşkar edilmiş tendensiyanın tək izahı yoxdur. Bununla belə, əsas nəzəriyyələrdən biri erkən yaşlarda, xüsusən də kan¬nabis, stimulyatorlar, hallüsinogenlər və sintetik narkotiklərin istifadəsinin təsiri olaraq qalır ki, tədqiqatçıların məlumatlarına görə, bu, psixi pozuntuların inkişafı və ağırlaşması riskinin artması ilə əlaqəlidir.

Ekspertlər vurğulayırlar ki, aşkar edilmiş məlumatlar əlavə tədqiqatların aparılmasını, gənclərin psixi sağlamlığının qorunması sahəsində profilaktik və erkən müdaxilə proqramlarının gücləndirilməsini tələb edir.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 02 Fevral 2026 17:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see266

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see261

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see244

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see237

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see235

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see220

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see218

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see212

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see211

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see211

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see209

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see206

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see205

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see204

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see203

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see176

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see174

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri