Icma.az
close
up
RU
Araşdırma Kanadada gənclər arasında psixi pozuntular epidemiyasını üzə çıxarıb

Araşdırma Kanadada gənclər arasında psixi pozuntular epidemiyasını üzə çıxarıb

Icma.az, Azertag saytına istinadən bildirir.

Bakı, 2 fevral, AZƏRTAC

Son onilliklər ərzində Kanadanın gəncləri arasında psixi pozuntular, o cümlədən şizofreniya ilə xəstələnmə hallarının kəskin artımı qeydə alınıb. AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “Canadian Medical Association Journal” jurnalında dərc edilmiş geniş araşdırmada məlumat verilir.

Təhlil 1960–2009-cu illərdə Ontario əyalətində doğulmuş 12,2 milyon nəfərin məlumatlarını əhatə edib. Tədqiqat iştirakçılarından 152 587 nəfərdə psixi pozuntular diaqnozlaşdırılıb.

Nəticələrə əsasən, 1997–2023-cü illərdə 14–20 yaşlı yeniyetmələr və gənclər arasında xəstələnmə 60 faiz artaraq hər 100 min nəfərə 62,5 haldan 99,7 hala yüksəlib. Eyni zamanda, artım xüsusilə daha gənc nəsillərdə aydın şəkildə müşahidə olunur. Belə ki, 2000–2004-cü illərdə doğulmuş şəxslərdə yeni diaqnozların tezliyi 1975–1979-cu illərdə doğulanlarla müqayisədə 70 faiz yüksək olub.

Bundan əlavə, 30 yaşına qədər psixi pozuntu diaqnozu qoyulmuş şəxslərin ümumi sayı 1990–1994-cü illərdə doğulmuşlarda daha əvvəlki nəsillə müqayisədə 37,5 faiz artıb.

Araşdırmanın aparıcı müəllifi, “North York General Hospital” xəstəxanasının həkimi, “ICES” və “Bruyère Health Research Institute”un elmi əməkdaşı Daniyel Mayran qeyd edib ki, psixi pozuntuları olan pasiyentlər onlarda üzə çıxan digər yan xəstəliklərin yüksək səviyyəsi və vaxtından əvvəl ölüm riskinin artması ilə üzləşirlər, həmçinin səhiyyə sistemi və sosial xidmətlər tərəfindən əhəmiyyətli resurslar tələb edirlər.

Araşdırma göstərir ki, psixozların artımı həm kişilər, həm də qadınlar arasında müşahidə olunur, lakin birincilər hələ də daha yüksək risk qrupunda qalırlar. Şizofreniya kimi affektiv olmayan psixi pozuntuların daha yüksək ehtimalı sosial cəhətdən əlverişsiz ərazilərdə yaşamaq, ölkədə uzun müddət qalmaq, eləcə də psixi pozuntular və psixoaktiv maddələrin istifadəsi ilə bağlı yardım üçün müraciətlərlə əlaqələndirilir.

Müəlliflər qeyd edirlər ki, nəsillər üzrə dəyişikliklərə dair məlumatlar hələlik məhduddur, lakin oxşar tendensiyalar əvvəllər Danimarka və Avstraliyada aparılmış tədqiqatlarda da qeydə alınıb.

Xəstəliyin artmasının mümkün səbəbləri arasında valideynlərin yaşının artması, sosial-iqtisadi stresin yüksəlməsi, neqativ uşaqlıq təcrübələri, həmçinin psixoaktiv maddələrin istifadəsinin yayılması göstərilir.

D.Mayranın sözlərinə görə, bu günə qədər aşkar edilmiş tendensiyanın tək izahı yoxdur. Bununla belə, əsas nəzəriyyələrdən biri erkən yaşlarda, xüsusən də kan¬nabis, stimulyatorlar, hallüsinogenlər və sintetik narkotiklərin istifadəsinin təsiri olaraq qalır ki, tədqiqatçıların məlumatlarına görə, bu, psixi pozuntuların inkişafı və ağırlaşması riskinin artması ilə əlaqəlidir.

Ekspertlər vurğulayırlar ki, aşkar edilmiş məlumatlar əlavə tədqiqatların aparılmasını, gənclərin psixi sağlamlığının qorunması sahəsində profilaktik və erkən müdaxilə proqramlarının gücləndirilməsini tələb edir.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 02 Fevral 2026 17:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see356

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see329

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see306

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see274

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see269

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see260

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see256

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see247

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see242

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see241

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see241

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see237

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see233

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see231

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see221

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see217

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see212

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see210

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri