Arktikanın Son Buz Örtüyü gözləniləndən daha tez yox ola bilər

Yeni araşdırmaya görə, dünya istiləşdikcə buzun il boyu qalacağı düşünülən "Son Buz Örtüyü" (LIA) gözləniləndən daha tez yox ola bilər.

Bizimyol.info "trthaber"ə istinadən xəbər verir ki, Kanadanın "McGill" Universitetinin rəhbərlik etdiyi tədqiqat, İcma Yer Sistemi Modelindən istifadə edərək bölgənin daha ətraflı simulyasiyasını həyata keçirib. Xüsusilə, dəniz axınları, buz hərəkətləri kimi amillərin təsiri daha geniş şəkildə öyrənilib.

Bruno Tremblay, "McGill" Universitetinin atmosfer alimi: "Bizim araşdırmamız LIA-nın gözləniləndən daha tez yox ola biləcəyini göstərir", - deyə bildirib.

Mərkəzi Şimal Buzlu Okeanı 2035-ci ildə mövsümi olaraq buzsuz qala bilər və yeni modelləşdirməyə görə, bu tendensiya başlayandan sonra "Son Buz Örtüyü"nün tamamilə yoxa çıxması 6-24 il ərzində baş verə bilər.

Əvvəlki hesablamalar daimi dəniz buzunun onilliklər ərzində qala biləcəyini proqnozlaşdırırdı. Ancaq yeni kəflər bu dövrü əhəmiyyətli dərəcədə irəli çəkir.

Tədqiqatçıların fikrincə, bölgənin gələcəyi xüsusilə buzun hərəkətinə mane olan və daha qalın buzun yığılmasına imkan verən kritik ərazi olan şimal hissəsindən asılıdır. Qütb ayıları, suitilər və il boyu buz örtüyündən asılı olan bir çox başqa növlər bu dəyişiklikdən mənfi təsirlənir.

LİA-da dünyadakı qütb ayılarının dörddə biri yaşayır.

2019-cu ildə "Bizim Planet" sənədli filmində göründüyü kimi, buz itkisi morjların dəniz buzlarının itirilməsi nəticəsində qayalardan yıxılmasına səbəb olur.

Bundan əlavə, bölgədəki yerli xalqların dolanışığı təhlükə altındadır. Kanada hökuməti ərazinin bir hissəsini Tuvaijuittuq Dəniz Mühafizəsi Sahəsi (MPA) kimi təyin etsə də, yeni tapıntılar hətta bu ərazinin ciddi risk altında olduğunu göstərir.

"McGill" Universitetinin atmosfer alimi Madeleine Fol: "Bu tapıntılar qlobal istiləşmənin azaldılması ehtiyacını və "Son Buz Örtüyü"nün qorunmasının vacibliyini göstərir", - deyə qeyd edib.

Araşdırmanın nəticələri "Communications Earth & Environment" jurnalında dərc olunub.