Arxeoloqlar ən qədim “qocalar evi”nin qalıqlarını tapıblar

Bakı, 19 avqust, AZƏRTAC

İsrailin Hayfa Universitetindən olan arxeoloqlar 1600 illik qədim mozaika tapıblar. Onun üzərində yunan dilində “Ağsaqqallara rahatlıq” yazısı var ki, bu, həmin ərazidə yaşlılar üçün xüsusi bir müəssisənin olduğunu göstərir.

AZƏRTAC “The Jerusalem Post” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, arxeoloji kəşf Bizans dövründə bölgənin əsas xristian şəhəri olan Qaliley yaxınlığındakı Sussita (Hippo) Milli Parkında edilib. Eramızın IV əsrinin sonu və ya V əsrin əvvəllərinə aid edilən mozaika ictimai binanın girişində aşkar edilib.

Qazıntı layihəsinin direktoru Maykl Eyzenberqə görə, tapıntı “yaşlılara qayğının artıq 1600 il əvvəl sosial institutların və konsepsiyaların bir hissəsi olduğuna canlı sübutdur”. Araşdırma “Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik” akademik jurnalında dərc olunub.

Mozaika şəhərin əsas küçələri Decumanus Maximus və Kardonun kəsişməsi yaxınlığında yerləşən bəzəkli medalyonun içərisində tapılıb. Hayfa Universitetinin tədqiqatçıları və Köln Universitetindən professor Qreqor Staab yazıların dil və üslub xüsusiyyətlərini təhlil edərək, onu Bizans dövrünə aid olan və yaşlı insanlar üçün institutlardan bəhs edən tarixi qeydlərlə müqayisə ediblər.

Mozaikanın ictimai binanın girişində yerləşməsi də yazıların içəri girənlər üçün çox yaxşı göründüyünü göstərir. Misir su zanbaqlarını, sərv ağaclarını, meyvələri və qabları əhatə edən ətrafdakı təsvirlər strukturun xüsusi, mənəvi məqsəd daşıdığı fikrini daha da dəstəkləyir.

Bu kəşf ona görə əlamətdardır ki, V-VI əsrlərə aid tarixi mətnlərdə bu cür qurumlardan bəhs edilsə də, ilk dəfə onlarla birbaşa əlaqəli ola bilən aydın, fiziki artefakt tapılır. Müəyyən bir yaş qrupuna birbaşa müraciət – “Ağsaqqallara rahatlıq” həmin şəhərdə yaşlı vətəndaşlara qayğı və hörmət göstərmək üçün mütəşəkkil sosial sistem olduğunu göstərir.

Tədqiqatçılar belə bir qənaətə gəliblər ki, qurum xristian şəhərinin sosial dəyərlərini əks etdirən icma və mənəvi mərkəzdir. Nəticələr göstərir ki, yaşlılara qayğı göstərmək məsuliyyəti yalnız ailə məsələsi olmaqdan çıxaraq kommunal məsələyə çevrilib. Mozaika Bizans cəmiyyətinin sosial və dini quruluşu haqqında bənzərsiz bir fikir verir, habelə bu qədim şəhərlərin təkcə dini binalar deyil, həm də gündəlik sosial funksiyalar üçün institutlar inşa etdiyini göstərir.