Arxeoloqlar qədim balıqların yeni bir növünü kəşf ediblər...

...Çində arxeoloqlar selakant qrupuna aid yeni bir qədim balıq növü olan Whitesia anniae kəşf ediblər.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə New Voice yazır.

Təxminən 249 milyon il əvvələ aid olan bu kəşf, selakantların təkamülü və Erkən Trias dövründə yayılmaları haqqında anlayışımızı əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirir.

Tədqiqatın nəticələri Scientific Reports jurnalında dərc edilib. Selakantlar onurğalıların ən struktur cəhətdən sabitlərindən biri hesab edilən qədim kürək üzgəcli balıqlardır.

Onların təkamül tarixi Devon dövründə başlayır və yüz milyonlarla ili əhatə edir.

Bu gün yalnız iki növ mövcuddur - Latimeria chalumnae və Latimeria menadoensis - lakin Whitesia anniae kimi fosil nümunələri bu qrupun tarixində yeni fəsillər açmağa davam edir.

Yeni növ Anhui əyalətinin Maoshankou ərazisindəki Erkən Trias dəniz çöküntülərində tapılıb. Asiyada kəşf edilmiş Whitesia cinsinin ən qədim nümayəndəsidir və selakantların qitələr arasında necə yayıldığını anlamaqda mühüm rol oynayır.

Bu kəşf həmçinin Avropa və Afrikada məlum olan kiçik növlərlə Şimali Amerikada tapılan böyük nümayəndələr arasındakı boşluğu doldurmağa kömək edir.

...Whiteia anniae, adətən 11,5 ilə 27 santimetr arasında dəyişən Whiteia cinsinin digər növlərindən xeyli böyük olan 41 ilə 46 santimetr arasında ölçüldü.

Bu, selakantlar arasında əvvəllər düşünüləndən daha böyük ölçü müxtəlifliyini göstərir.

Məsələn, Texasda tapılan Whiteia giganteusun uzunluğu 100 santimetrdən çox idi. Bu məlumatlar Whiteia cinsi daxilində bədən ölçüsünün yaşayış mühitindən asılı olaraq necə dəyişdiyini daha yaxşı başa düşməyə imkan verir.

Selakantlar yalnız qədimliklərinə görə deyil, həm də ekstremal şəraitdə yaşamaq qabiliyyətlərinə görə alimlərin diqqətini cəlb edir.

Onlar Yer üzündəki növlərin təxminən 90 faizini məhv edən Perm-Trias dövrü də daxil olmaqla dörd böyük nəsli kəsilmədən sağ çıxdılar.

Onların anatomiyası, xüsusən də lob formalı üzgəcləri və ixtisaslaşmış tənəffüs sistemi, onları balıqlar arasında unikal edir və su həyatından quru həyatına keçidi öyrənmək üçün vacibdir.

Whiteia anniae-nin kəşfi həmçinin selakantların əvvəllər düşünüləndən daha müxtəlif bədən formasına malik olduğunu təsdiqləyir.

Bu, onların morfoloji mühafizəkarlığı anlayışına ziddir. Asiyada Whitesia cinsinin coğrafi genişlənməsi, bu balıqların əvvəllər düşünüləndən daha geniş yayıldığını və müxtəlif ətraf mühit şəraitinə uyğunlaşa bildiyini göstərir. Selakantların milyonlarla il yaşamaq və qlobal fəlakətlərin öhdəsindən gəlmək qabiliyyəti təkamülün ən böyük sirrlərindən biri olaraq qalır.

Alimlər onların sağ qalmasının onların unikal anatomiyası və dərin dəniz həyat tərzi ilə əlaqəli ola biləcəyini fərz edirlər. Whitesia anniae-nin kəşfi, bu balıqların ətraf mühit dəyişikliklərinə necə uyğunlaşdığını və niyə bu günə qədər sağ qaldığını daha yaxşı başa düşməyimizə kömək edə bilər.

Nazlı Almuradova