Icma.az
close
up
RU
Ayın düşünüldüyündən daha əvvəl yarandığı ortaya çıxdı: Nə baş verib?

Ayın düşünüldüyündən daha əvvəl yarandığı ortaya çıxdı: Nə baş verib?

Oxu.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

ABŞ, Fransa və Almaniyadan olan alimlər müəyyən ediblər ki, Ay təqribən 4,53 milyard il əvvəl - düşünüldüyündən yüz milyonlarla il daha erkən yaranmış ola bilər.

Oxu.Az-ın xəbərinə görə, bu barədə "Nature" jurnalında material dərc olunub.

Ay gənc Yerin nəhəng kosmik cisimlə toqquşması nəticəsində yaranıb ki, bu cismin ölçüsü Marsla müqayisə edilə bilər. Bu toqquşma zamanı planetimizin maddəsinin bir hissəsi kosmik fəzaya atılıb və orada zaman keçdikcə peyk yaranıb.

Uzun müddət hesab edilirdi ki, Ay doğulduqdan dərhal sonra qlobal maqma okeanı ilə örtülüb və daha sonra bərkiyərək Ay səthini əmələ gətirib. Son vaxtlara qədər Ayın yaşı bu okeanda əmələ gələn Ay süxurları əsasında müəyyən edilirdi və təxminən 4,35 milyard il təşkil edirdi.

Lakin Ayda kəşf edilən yeni mineralların təhlili bu mənzərəni xeyli dəyişib. Ayın yaşının müəyyən edilməsi üçün alimlər sirkondan - tərkibində uran olan mineraldan istifadə ediblər. Bu element tədricən məlum sürətlə qurğuşuna çevrilir ki, bu da tədqiqat zamanı nümunənin yaşını dəqiq təyin etməyə imkan verir. Məlum olub ki, Ay sirkonlarının yaşı 4,46 - 4,51 milyard ilə çatır ki, bu da peykin doğulmasından dərhal sonra qlobal maqma okeanının mənşəyi haqqında fərziyyə ilə uyğun gəlmir. Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, Ay daha əvvəl əmələ gəlib, təxminən 4,35 milyard il əvvəl isə onun səthində qlobal ərimə prosesi baş verib.

Yeni hesablamaya əsasən, Ayın yaşı 4,43-4,53 milyard il arasındadır. Bu o deməkdir ki, o yaşı 4,54 milyard il hesab edilən planetimizlə demək olar, eyni vaxtda formalaşıb.

Bu məlumatlar bir sıra sirləri izah etməyə kömək edir. Məsələn, niyə Ayda gözləniləndən daha az böyük toqquşma kraterləri var: ərimə erkən toqquşmaların izlərini silmiş ola bilər. Bundan əlavə, bu, Yerlə müqayisədə Ayda metalların daha az konsentrasiyasını da izah edir - onlar təkrar ərimə zamanı dərinliklərə getmiş ola bilərlər.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:230
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 20 Dekabr 2024 03:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see371

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see353

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see322

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see303

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see282

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see272

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see265

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see255

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see250

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see239

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see239

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see238

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see236

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see235

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see226

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see214

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see210

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see205

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see203
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri