Icma.az
close
up
RU
Ayın görünməyən tərəfi həyat əlamətləri göstərir

Ayın görünməyən tərəfi həyat əlamətləri göstərir

Bizimyol portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Alimlər Ayın Yerə əks olan tərəfində nisbətən yaxın keçmişə aid tektonik fəallığın izlərini aşkar ediblər. Bu tapıntı Yer peykinin milyardlarla il ərzində tam “geoloji sakitlik” vəziyyətində olması barədə mövcud təsəvvürləri təkzib edir.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu barədə "The Planetary Science Journal" jurnalında dərc olunmuş tədqiqatda məlumat verilib.

Merilend Universitetindən Jaklin Klarkın rəhbərliyi ilə, Smitson İnstitutu ilə birgə çalışan tədqiqat qrupu Ay səthinin yüksək dəqiqlikli görüntüləri əsasında geofiziki analiz aparıb. Yer üzündən görünməyən yarımkürədə alimlər əvvəllər məlum olmayan 266 kiçik tirə və pilləvari çıxıntı — “lopastvari qırılmalar” adlanan strukturlar aşkar ediblər.

Bu cür strukturlar Ayın daxili qatlarının soyuması və sıxılması nəticəsində yaranır: bu zaman qabığın müxtəlif hissələri yer dəyişir və bir-birinin üzərinə sürüşür. Ən mühüm kəşf onların yaşının müəyyənləşdirilməsi olub. Əvvəllər Ayda iri miqyaslı geoloji proseslərin təxminən 3 milyard il əvvəl başa çatdığı düşünülürdüsə, yeni məlumatlar bu qırılmaların 200 milyon ildən də az əvvəl formalaşdığını göstərir. Hətta bəzi əlamətlər tektonik proseslərin bu gün də davam edə biləcəyini istisna etmir.

Jaklin Klarkın sözlərinə görə, əldə olunan nəticələr Ayın təkamülü ilə bağlı elmi anlayışları köklü şəkildə dəyişir. Alimlər bu davam edən fəallığı Ay nüvəsinin tədricən soyuması, eləcə də Yerin cazibə təsiri nəticəsində peykin qabığında yaranan gelgit gərginlikləri ilə əlaqələndirirlər.

Bu kəşfin praktik əhəmiyyəti də var: nisbətən cavan və potensial olaraq aktiv qırılmaların mövcudluğu gələcək Ay missiyalarının, o cümlədən "Artemis" proqramının planlaşdırılmasında nəzərə alınmalıdır. Çünki belə zonalar ay zəlzələlərinin mənbəyi ola və uzunmüddətli bazaların yerləşdirilməsi üçün risk yarada bilər.

Qadir, Bizimyol.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:156
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 11:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri