Icma.az
close
up
RU
Ayın görünməyən tərəfi həyat əlamətləri göstərir

Ayın görünməyən tərəfi həyat əlamətləri göstərir

Bizimyol portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Alimlər Ayın Yerə əks olan tərəfində nisbətən yaxın keçmişə aid tektonik fəallığın izlərini aşkar ediblər. Bu tapıntı Yer peykinin milyardlarla il ərzində tam “geoloji sakitlik” vəziyyətində olması barədə mövcud təsəvvürləri təkzib edir.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu barədə "The Planetary Science Journal" jurnalında dərc olunmuş tədqiqatda məlumat verilib.

Merilend Universitetindən Jaklin Klarkın rəhbərliyi ilə, Smitson İnstitutu ilə birgə çalışan tədqiqat qrupu Ay səthinin yüksək dəqiqlikli görüntüləri əsasında geofiziki analiz aparıb. Yer üzündən görünməyən yarımkürədə alimlər əvvəllər məlum olmayan 266 kiçik tirə və pilləvari çıxıntı — “lopastvari qırılmalar” adlanan strukturlar aşkar ediblər.

Bu cür strukturlar Ayın daxili qatlarının soyuması və sıxılması nəticəsində yaranır: bu zaman qabığın müxtəlif hissələri yer dəyişir və bir-birinin üzərinə sürüşür. Ən mühüm kəşf onların yaşının müəyyənləşdirilməsi olub. Əvvəllər Ayda iri miqyaslı geoloji proseslərin təxminən 3 milyard il əvvəl başa çatdığı düşünülürdüsə, yeni məlumatlar bu qırılmaların 200 milyon ildən də az əvvəl formalaşdığını göstərir. Hətta bəzi əlamətlər tektonik proseslərin bu gün də davam edə biləcəyini istisna etmir.

Jaklin Klarkın sözlərinə görə, əldə olunan nəticələr Ayın təkamülü ilə bağlı elmi anlayışları köklü şəkildə dəyişir. Alimlər bu davam edən fəallığı Ay nüvəsinin tədricən soyuması, eləcə də Yerin cazibə təsiri nəticəsində peykin qabığında yaranan gelgit gərginlikləri ilə əlaqələndirirlər.

Bu kəşfin praktik əhəmiyyəti də var: nisbətən cavan və potensial olaraq aktiv qırılmaların mövcudluğu gələcək Ay missiyalarının, o cümlədən "Artemis" proqramının planlaşdırılmasında nəzərə alınmalıdır. Çünki belə zonalar ay zəlzələlərinin mənbəyi ola və uzunmüddətli bazaların yerləşdirilməsi üçün risk yarada bilər.

Qadir, Bizimyol.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:189
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 15 Yanvar 2026 11:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see321

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see306

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see293

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see287

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see286

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see273

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see255

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see252

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see249

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see245

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see243

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see240

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see236

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see228

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see227

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see203

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see201

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri