Icma.az
close
up
RU
Azad və abad Zəngilan: Tarixi Zəfər və gələcək perspektivlər

Azad və abad Zəngilan: Tarixi Zəfər və gələcək perspektivlər

Icma.az, Ses qazeti saytına istinadən bildirir.

Zəngilanın adı təkcə xəritədə bir coğrafi məkan deyil. Bu adın arxasında yüzilliklərin yaddaşı, minlərlə insanın taleyi, torpaqla birləşmiş ruh dayanır. Bu torpağın hər qarışı tarix danışır, hər daşı bir iz, bir hekayə saxlayır. XIX əsrdən başlayaraq rus işğalı, inzibati bölgülər, bolşeviklərin xəyanət dolu sərhəd xətləri Zəngilanın taleyinə kədərli izlər salmışdı. Amma bu torpağın yaddaşında bir ümid də yaşayırdı – bir gün yenidən dirçəlmək, azad nəfəs almaq ümidi.

Sovetlərin qurduğu inzibati bölgülər nəticəsində Zəngilan bir tərəfdən Ermənistana birləşdirilmiş Zəngəzurun, digər tərəfdən isə Azərbaycanın ayrılmaz bir parçası kimi siyasi oyunların ortasında qalmışdı. Bu bölgə hər zaman həm strateji, həm də mədəni baxımdan mühüm məkan olub – Araz, Oxçuçay, Həkəri və Bəsitçay kimi çaylar bu torpağı həyatla bəsləyib, qədim abidələr isə onun mədəni nəfəsini qoruyub.
1993-cü ilin payızında isə Zəngilan tarixinin ən faciəli günlərini yaşadı. Füzuli və Cəbrayıl işğal edildikdən sonra zəngilanlılar 67 gün mühasirədə qalaraq işğalçılara qarşı mərdliklə döyüşdülər. Əli silah tutan hər kəs son nəfəsinə qədər vuruşdu. 25-29 oktyabr günləri Araz çayı boyu köç karvanına çevrilən minlərlə zəngilanlının ağrısı Azərbaycan tarixinin ən acı səhifələrindən biridir. Amma o günlərdə belə xalq bu torpaqdan ümidini üzmədi.
2020-ci ilin 20 oktyabrında isə tarix dəyişdi. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev xalqına müraciət edərək bu sözləri söylədi: “Zəngilan şəhəri işğaldan azad edildi!”. Bu, təkcə bir rayonun azadlığı deyil, 27 illik həsrətin sonu, bir xalqın dirənişinin zəfərlə tamamlanması idi. Zəngilan döyüşlərində Azərbaycan Ordusu 4 qəsəbəni və 49 kəndi azad etdi, 132 kilometrlik dövlət sərhədi bərpa olundu.
20 oktyabr – Zəngilan şəhəri günü – təkcə bir təqvim tarixi deyil, Azərbaycanın iradə, qəhrəmanlıq və yenidənqurma ruhunun simvoluna çevrilib. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə “Böyük Qayıdış” planı çərçivəsində Zəngilan qısa zamanda yenidən doğulmağa başladı.
İlk pilot layihə məhz burada – Ağalı kəndində həyata keçirildi. Bu kənd indi dünyanın ən müasir “ağıllı kənd”lərindən biridir. Günəş enerjisi, Arximed tipli su elektrik stansiyaları, yüksək sürətli internet, “yaşıl texnologiyalar” və tam ekoloji mühit – bütün bunlar azad olunmuş torpaqda yeni həyatın başlanğıcını simvolizə edir. 2022-ci ildən bəri yüzlərlə ailə Ağalıya qayıdıb, orada yeni məktəblər, tibb məntəqələri, “ASAN” və “DOST” mərkəzləri, iş yerləri yaradılıb. Bu, təkcə bərpa deyil – milli dirçəlişdir.
Zəngilan həm də strateji nəqliyyat qovşağı kimi yeni dövrə qədəm qoyur. Burada inşa edilən Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı, Horadiz–Zəngilan–Ağbənd dəmir yolu, Zəngəzur dəhlizinin hava və quru infrastrukturunu tamamlayan layihələr ölkənin gələcək iqtisadi xəritəsini dəyişir. Yeni magistrallar, körpülər, tunellər, su elektrik stansiyaları - bütün bunlar Zəngilanı gələcəyin region mərkəzinə çevirir.
Bu torpaq həm də mədəni dirçəlişin ünvanıdır. Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə XIX əsrdə inşa edilmiş, işğal dövründə təhqir edilərək tövləyə çevrilmiş Zəngilan məscidi bərpa olunub. Yeni ibadət zalı, iki minarə və kaşıdan işlənmiş mehrabı ilə bu məscid həm inancın, həm də milli ruhun dirçəliş rəmzidir.
Bu gün Zəngilan təkcə şəhər deyil, bir məktəbdir. Vətən sevgisinin, dözümün, yenidən doğuluşun məktəbi. Prezident İlham Əliyevin ardıcıl səfərləri, hər dəfə yeni layihələrin təməlqoyma mərasimləri bu torpağın gələcəyinə dövlətin necə ciddi yanaşdığını göstərir.
“Dost Aqropark”, “Ağalı” hotel, yeni yaşayış kompleksləri, bağçalar, su elektrik stansiyaları – bütün unlar bir məqsədə xidmət edir: Zəngilanı gələcəyin yaşıl, ağıllı və güclü şəhərinə çevirmək.

Elnarə Akimova
YAP İdarə Heyətinin üzvü, Milli Məclisin deputatı, filologiya elmləri doktoru

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:223
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 16 Oktyabr 2025 16:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see393

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see369

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see310

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see289

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see285

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see278

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see267

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see260

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see259

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see246

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see233

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see230

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see227

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see225

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see225

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see222

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see218

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see213

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see213

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri