Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Azərbaycan məktəblərində tənəffüs qaydaları pozulur Təhsil eksperti həyəcan təbili çaldı

Azərbaycan məktəblərində tənəffüs qaydaları pozulur Təhsil eksperti həyəcan təbili çaldı

Milli.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"Məktəblərdə tənəffüs müddəti çox vaxt sadəcə texniki detal kimi qəbul olunur. Halbuki tənəffüs təhsil prosesinin psixoloji və pedaqoji keyfiyyətinə birbaşa təsir edən əsas amillərdən biridir".

Milli.Az xəbər verir ki, bunu təhsil eksperti Elşən Qafarov deyib.

O bildirib ki, Nazirlər Kabinetinin 3 avqust 2012-ci il tarixli 171 №-li Qərarı ilə təsdiqlənmiş "Təhsil müəssisələrinin tikintisinə, maddi-texniki təchizatına dair vahid normalar, ümumi sanitariya-gigiyena tələbləri, şagird yerləri ilə təminat normativləri" adlı sənəddə ümumi təhsil məktəblərində dərslərarası fasilələrin müddəti barədə belə qeyd olunur:

"2.2.25. Dərslər arasında fasilənin müddəti 5-10 dəqiqə, uzun fasilələrin müddəti isə (2 və ya 3 dərsdən sonra) 10-30 dəqiqə təşkil edir. Bir böyük fasilə isə 2 və 3 dərsdən sonra müddəti 20 dəqiqə olan iki fasilə ilə əvəzlənir. Fasilələrin təmiz havadan maksimal istifadə etməklə və hərəkətli oyunlarla təşkil olunması vacibdir. Gündəlik dinamik fasilə zamanı böyük fasilənin 45 dəqiqəyə qədər davam etməsinə icazə verilir. Bu müddətin 30 dəqiqəsi idman meydançasında, idman zalında və ya trenajorlarla təchiz olunmuş rekreasiya sahələrində keçirilməlidir".

Lakin ekspertin sözlərinə görə, hazırda əksər məktəblərdə dərslərarası fasilə 5 dəqiqə, yalnız bir böyük tənəffüs isə 10 dəqiqə olaraq tətbiq edilir.

E. Qafarov qeyd edib ki, bu model formal olaraq fasilə yaratsa da, real dincəlmə imkanı vermir. Şagird həmin 5 dəqiqə ərzində sinif dəyişir, pilləkənlə hərəkət edir, bufetə və ya sanitar qovşağa gedir və yenidən dərsə qayıdır:

"Ölkədə fəaliyyət göstərən 4036 məktəbin 900-ə yaxınının şagird sayı 500 nəfərdən çoxdur. Onlardan 400 məktəbdə isə şagird sayı 1000 nəfəri keçir. Bu halda sanitar qovşaqların sayı şagirdlərin sayına adekvat olmur və 5 dəqiqə ərzində sanitar qovşaqdan istifadə faktiki olaraq mümkünsüzləşir".

Ekspert normativ sənəddəki tələbi də xatırladıb:

"2.3.21. Ümumi təhsil müəssisələrinin hər mərtəbəsində oğlanlar və qızlar üçün kilidsiz kabinələri olan sanitar qovşaqları nəzərdə tutulur. Sanitar-texniki cihazların sayı 60 qıza 2 unitaz və 1 əlüzyuyan, 40 oğlana isə 1 unitaz, 1 əlüzyuyan və 1 pissuar hesabı ilə müəyyən olunur. Oğlan və qızlar üçün sanitar qovşaqlarının ümumi sahəsi bir şagirdə 0,1 m²-dən az olmamalıdır. İşçi heyəti üçün ayrıca sanitar qovşağı layihələndirilir".

Onun sözlərinə görə, belə şəraitdə nə fiziki rahatlama baş verir, nə də emosional boşalma təmin olunur. Psixoloji baxımdan beyin 40-45 dəqiqəlik intensiv diqqətdən sonra yenilənməyə ehtiyac duyur və bu yenilənmə yalnız fasilə zamanı baş verə bilər. Əgər fasilə real deyilsə, yüklənmə dərsdən dərsə daşınır.

E. Qafarov bildirib ki, OECD Education 2030 yanaşmasına görə, şagird rifahı olmadan yüksək akademik nəticələr gözləmək mümkün deyil. Rifah isə yalnız emosional şəraitlə deyil, məktəbin gündəlik ritmi ilə də bağlıdır.

CASEL modelində emosional tənzimləmənin fasiləsiz baş vermədiyi vurğulanır. Uşaq davranışı idarə etmək və sakitləşməyi öyrənmək üçün fasilədə nəfəs almağa vaxt tapmalıdır.

UNESCO da məktəbi insan mərkəzli, təhlükəsiz və inkişaf yönümlü mühit kimi xarakterizə edir. Belə mühitdə tənəffüs cəza deyil, bərpaedici funksiyaya malikdir.

Ekspert əlavə edib ki, 5 dəqiqəlik tənəffüslər əksinə, tələskənliyi, gərginliyi və davranış pozuntularını artırır. Bu pozuntular çox vaxt "intizam problemi" kimi qiymətləndirilsə də, əsl səbəb yorğunluqdur. Müəllim dərsin əvvəlində şagirdləri sakitləşdirməyə vaxt sərf etməli olur ki, bu da tədrisin keyfiyyətinə mənfi təsir edir.

"Bu məsələ ayrı-ayrı müəllimlərin deyil, məktəb idarəetməsinin məsuliyyət sahəsidir. Nəticə olaraq demək istəyirəm ki, tənəffüs dərsdən kənar zaman deyil, dərsin psixoloji davamıdır. Məktəbdə fasilə nə qədər qısadırsa, tədrisdə gərginlik bir o qədər artır. Göründüyü kimi, dərslərarası fasilə texniki detal yox, məktəb mədəniyyətinin ən vacib hissəsidir".

Mina Mikayılova
Milli.Az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:245
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 12 Dekabr 2025 16:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see280

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see277

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see262

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see256

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see248

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see240

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see237

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see232

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see231

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see231

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see224

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see220

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see217

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see217

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see214

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see206

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see203

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see198

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see196

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri