Azərbaycanda bu şəxslərə pulsuz ev verilə bilər SİYAHI

Azərbaycanda müəyyən kateqoriyadan olan şəxslərə pulsuz mənzillərin verilməsi zaman-zaman müzakirəyə çıxarılır. Bəziləri həmin siyahının genişləndirilməsini təklif edir, hətta buna görə fikir ayrılıqları da yaranır. 

Ölkəmizdə kimlər pulsuz mənzil sahibi ola bilərlər? Bu siyahı genişləndirilməlidirmi? 

Globalinfo.az-a danışan hüquqşünas Ellada Bayramova deyib ki, məcburi köçkünlər, qaçqınlar dövlət hesabına müvəqqəti yaşayış yerləri və yeni mənzillə təmin olunurlar:

“2020-ci ildən sonra azad olunmuş ərazilərə “Böyük Qayıdış” çərçivəsində yeni mənzillər pulsuz verilir. Həmçinin I və II qrup müharibə əlilləri, şəhid ailələri də bu sırada yer alır. Dövlət himayəsindən məhrum olan yetkinlik yaşına çatmış şəxslər mənzil növbəsinə götürülür və pulsuz mənzil əldə edirlər. Çernobıl qəzası nəticəsində zərərçəkmiş şəxslərə də yaşayış sahəsi ayrılır. Paralel olaraq, dövlət və hərbi qulluqçuların müəyyən kateqoriyaları xüsusi hallarda dövlət hesabına mənzillə təmin edilə bilər”.

Ellada Bayramova

Hüquqşünas qeyd edib ki, əksər ölkələrdə tam pulsuz mənzil yalnız xüsusi sosial qruplara verilir:

“Qalan hallarda dövlət sosial kirayə evləri və ya subsidiyalı ipoteka proqramları tətbiq edir. Məsələn, Rusiyada müharibə veteranları, Çernobıl əlilləri, valideyn himayəsindən məhrum uşaqlar pulsuz mənzil ala bilir.  Almaniyada “Sozialwohnung” proqramına əsasən, azgəlirli ailələr dövlət subsidiyalı evlərdə çox aşağı kirayə ödəyir, pulsuz ev isə yoxdur. Böyük Britaniyada “Council housing” adlandırılan layihə əsasında yoxsul ailələr, əlillər, tənha valideynlər üçün dövlət mənzilləri, adətən çox az kirayə haqqı ilə verilir. Türkiyədə TOKİ vasitəsilə şəhid ailələri və qazilər pulsuz mənzil, digər aztəminatlılar isə uzunmüddətli, faizsiz ipoteka ilə ev sahibi olurlar. Skandinaviya ölkələrində (Norveç, İsveç, Finlandiya) sosial dövlət modelinə görə aztəminatlı vətəndaşlar üçün geniş subsidiyalı mənzil proqramları mövcuddur”.

İqtisadçı Pərviz Heydərov isə bildirib ki, pulsuz mənzillərlə təmin olunan şəxslərin siyahısı genişləndirilə bilər:

“Lakin belə layihələr dövlət hesabına həyata keçirilir və siyahının genişlənməsi də əlavə maliyyə mənbələri deməkdir. Prosesə yalnız dövlət deyil, həm də mənzil və tikinti sahəsində fəaliyyət göstərən özəl şirkətlərin cəlb edilməsi daha məqsədəuyğun olardı. Onlara müəyyən məsuliyyət qoyulmalı və tikdikləri binaların bir hissəsi həmin kateqoriyaya daxil olan vətəndaşlara pulsuz mənzil kimi ayrılmalıdır. Çünki bu şirkətlər mənzillərə yüksək qiymət təklif edərək kifayət qədər gəlir əldə edirlər. Bu səbəbdən onların da sosial məsuliyyət daşıması vacibdir”.

Pərviz Heydərov

P.Heydərovun sözlərinə görə, hazırda pulsuz mənzillərlə təmin olunmaq hüququ, əsasən müharibə iştirakçıları və həmin zaman əlil olan şəxslərə aiddir:

“Lakin uşaq yaşlarından əlilliyi olan vətəndaşların da belə bir şansı olmalıdır. Bu kateqoriyadan olan şəxslərin də pulsuz mənzillə təmin olunması üçün imkan yaradılmalıdır. Əks halda, ədalətsizlik kimi qiymətləndirilə bilər”.

Ləman İmran
Globalinfo.az