Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Azərbaycanda ideyalar yox, şəxslər yarışır ŞƏRH

Azərbaycanda ideyalar yox, şəxslər yarışır ŞƏRH

Sherg.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Proporsional sistem olsa təsadüfi adamların və ya seçiciləri aldatma yolu ilə parlamentdə təmsilçilyin qarşısını alınar

Azərbaycanda siyasi islahatlar mövzusu illərdir müzakirə olunur, lakin bu müzakirələr daha çox qapalı çevrələrdə qalır və geniş ictimai dialoqa çevrilmir. İdarəetmə sistemi, Konstitusiyanın mahiyyəti, seçki qanunvericiliyi və siyasi partiyaların rolu ilə bağlı dəyişiklik zərurəti qəbul edilsə də, bu dəyişikliklərin hansı istiqamətdə aparılmalı olduğu barədə cəmiyyətə aydın və sistemli baxış təqdim olunmur.

Nəticədə siyasi islahatlar ictimai razılaşmanın deyil, texniki qərarların mövzusu kimi görünür. Halbuki Konstitusiya və seçki sistemi sadəcə hüquqi sənədlər deyil, vətəndaşın siyasi iştirak imkanlarını və dövlətlə münasibətinin çərçivəsini müəyyən edən əsas mexanizmlərdir. Məhz bu kontekstdə siyasi islahatların ictimai müzakirədən kənarda qalması ciddi suallar doğurur.

Vəhdət Partiyasının sədr müavini Vasif Əfəndi “Sherg.az”a bildirib ki, Azərbaycanda əsas problem islahatların mahiyyətində deyil, onların ictimai müzakirəsiz və açıq dialoqdan kənar aparılmasındadır. O qeyd edib ki, Azərbaycanda idarəetmə sistemi, Konstitusiya və seçki qanunvericiliyi ilə bağlı dəyişiklik ehtiyacından danışanlar çoxdur. Lakin diqqət çəkən məqam odur ki, bu mövzuda ictimai təkliflər, açıq müzakirələr demək olar ki, yoxdur:

“QHT-lər, politoloqlar, siyasi partiyalar dəyişikliklərin zəruriliyini qəbul etsələr də, onların necə və hansı istiqamətdə aparılmalı olduğu barədə cəmiyyətə aydın mesajlar verilmir. Halbuki Konstitusiya, seçki sistemi və siyasi partiyalar haqqında qanunlar yalnız texniki sənəd statusunda qalmamalıdır. Bunlar birbaşa vətəndaşın siyasi məsuliyyət mexanizmini müəyyən edən əsas sütunlardır. Məsələ Konstitusiyanın dəyişdirilməsində yox, onun mahiyyətinin yenidən düşünülməsindədir. Konstitusiya şəxslərə və ya konkret siyasi dövrlərə uyğunlaşdırılmamalı, uzunmüddətli sabitliyi və hakimiyyət bölgüsünü təmin etməlidir. Parlament və məhkəmə hakimiyyəti icra strukturlarının kölgəsində qaldıqca, balansdan danışmaq çətinləşir. Bu baxımdan parlamentli respublika modeli Azərbaycan üçün ciddi müzakirə mövzusu ola bilər. Belə model hakimiyyətin mərkəzləşməsini azaldır,siyasi məsuliyyəti bölüşür və parlament təmsilçiyini zənginləşdirir. Ancaq parlamentli respublika yalnız proporsional seçki sistemi ilə real nəticə verə bilər”.

V. Əfəndinin fikrincə hazırkı majoritar sistem daha çox fərdi namizədləri ön plana çıxarır və partiyaları zəiflədir. Nəticədə ideologiyalar yox, şəxslər yarışır:

“Proporsional sistem isə səslə mandat arasında ədalətli nisbət yaradır, real ictimai dayağı olan partiyaların parlamentə düşməsinə imkan verir, formal və texniki namizədlərin rolunu azaldır. Təsadüfi adamların və ya seçiciləri aldatma yolu ilə parlamentdə təmsilçilyin qarşısını alır. Bu baş verərsə siyasi partiyalar tədbirini görə bilir. Hazırda partiyaların qeydiyyatı üçün tələb olunan minlərlə üzv və imza real siyasi fəallığı əks etdirmir. Əksər hallarda bu imzalar tanışlıq və xahiş yolu ilə toplanır. Bu isə partiyalaşmanı inkişaf etdirmir, onu formal prosedura çevirir. ABŞ təcrübəsində partiyanın gücü üzvlərin sayı ilə deyil, seçkilərdə topladığı səslə ölçülür. Partiya seçicinin davranışı ilə formalaşır. Azərbaycanda da oxşar yanaşma tətbiq edilə bilər.Bunun üçün partiya qeydiyyatı üçün daha az təsisçi kifayət etməlidir. Partiyanın fəaliyyəti və davamlılığı seçkilərdə əldə etdiyi nəticələrə tənzimlənməlidir. Dövlət maliyyələşməsi yalnız real səs toplayan partiyalara ayrılmalıdır. Bu yanaşma inzibati müdaxilə olmadan, təbii siyasi rəqabət yolu ilə partiyaların sayını və keyfiyyətini tənzimləyə bilər. Partiyalaşmanın zəif olması da cəmiyyəti düşündürməldir. Buna səbəb vətəndaşlarda yox, sistemdədir. İnsan səsinin və iştirakının nəticə verdiyini görmədikdə, partiyaya üzv olmaq da mənasız görünür. Seçici fəallığının real təsir gücü olmadıqca, siyasi passivlik dərinləşir. Azərbaycanın əsas problemi ideya çatışmazlığı deyil, ictimai müzakirə çatışmazlığıdır. Yeni Konstitusiya, proporsional seçki sistemi və siyasi partiyalarla bağlı islahatlar qapalı dairələrdə deyil, açıq ictimai dialoq müstəvisində formalaşmalıdır. Demokratiya qanunla başlayır, amma yalnız müzakirə ilə yaşaya bilir”.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 03 Fevral 2026 14:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see365

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see319

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see304

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see284

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see279

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see279

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see274

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see257

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see252

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see249

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see244

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see241

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see238

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see235

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see234

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see227

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see221

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see206

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri