Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Azərbaycanda ideyalar yox, şəxslər yarışır ŞƏRH

Azərbaycanda ideyalar yox, şəxslər yarışır ŞƏRH

Sherg.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Proporsional sistem olsa təsadüfi adamların və ya seçiciləri aldatma yolu ilə parlamentdə təmsilçilyin qarşısını alınar

Azərbaycanda siyasi islahatlar mövzusu illərdir müzakirə olunur, lakin bu müzakirələr daha çox qapalı çevrələrdə qalır və geniş ictimai dialoqa çevrilmir. İdarəetmə sistemi, Konstitusiyanın mahiyyəti, seçki qanunvericiliyi və siyasi partiyaların rolu ilə bağlı dəyişiklik zərurəti qəbul edilsə də, bu dəyişikliklərin hansı istiqamətdə aparılmalı olduğu barədə cəmiyyətə aydın və sistemli baxış təqdim olunmur.

Nəticədə siyasi islahatlar ictimai razılaşmanın deyil, texniki qərarların mövzusu kimi görünür. Halbuki Konstitusiya və seçki sistemi sadəcə hüquqi sənədlər deyil, vətəndaşın siyasi iştirak imkanlarını və dövlətlə münasibətinin çərçivəsini müəyyən edən əsas mexanizmlərdir. Məhz bu kontekstdə siyasi islahatların ictimai müzakirədən kənarda qalması ciddi suallar doğurur.

Vəhdət Partiyasının sədr müavini Vasif Əfəndi “Sherg.az”a bildirib ki, Azərbaycanda əsas problem islahatların mahiyyətində deyil, onların ictimai müzakirəsiz və açıq dialoqdan kənar aparılmasındadır. O qeyd edib ki, Azərbaycanda idarəetmə sistemi, Konstitusiya və seçki qanunvericiliyi ilə bağlı dəyişiklik ehtiyacından danışanlar çoxdur. Lakin diqqət çəkən məqam odur ki, bu mövzuda ictimai təkliflər, açıq müzakirələr demək olar ki, yoxdur:

“QHT-lər, politoloqlar, siyasi partiyalar dəyişikliklərin zəruriliyini qəbul etsələr də, onların necə və hansı istiqamətdə aparılmalı olduğu barədə cəmiyyətə aydın mesajlar verilmir. Halbuki Konstitusiya, seçki sistemi və siyasi partiyalar haqqında qanunlar yalnız texniki sənəd statusunda qalmamalıdır. Bunlar birbaşa vətəndaşın siyasi məsuliyyət mexanizmini müəyyən edən əsas sütunlardır. Məsələ Konstitusiyanın dəyişdirilməsində yox, onun mahiyyətinin yenidən düşünülməsindədir. Konstitusiya şəxslərə və ya konkret siyasi dövrlərə uyğunlaşdırılmamalı, uzunmüddətli sabitliyi və hakimiyyət bölgüsünü təmin etməlidir. Parlament və məhkəmə hakimiyyəti icra strukturlarının kölgəsində qaldıqca, balansdan danışmaq çətinləşir. Bu baxımdan parlamentli respublika modeli Azərbaycan üçün ciddi müzakirə mövzusu ola bilər. Belə model hakimiyyətin mərkəzləşməsini azaldır,siyasi məsuliyyəti bölüşür və parlament təmsilçiyini zənginləşdirir. Ancaq parlamentli respublika yalnız proporsional seçki sistemi ilə real nəticə verə bilər”.

V. Əfəndinin fikrincə hazırkı majoritar sistem daha çox fərdi namizədləri ön plana çıxarır və partiyaları zəiflədir. Nəticədə ideologiyalar yox, şəxslər yarışır:

“Proporsional sistem isə səslə mandat arasında ədalətli nisbət yaradır, real ictimai dayağı olan partiyaların parlamentə düşməsinə imkan verir, formal və texniki namizədlərin rolunu azaldır. Təsadüfi adamların və ya seçiciləri aldatma yolu ilə parlamentdə təmsilçilyin qarşısını alır. Bu baş verərsə siyasi partiyalar tədbirini görə bilir. Hazırda partiyaların qeydiyyatı üçün tələb olunan minlərlə üzv və imza real siyasi fəallığı əks etdirmir. Əksər hallarda bu imzalar tanışlıq və xahiş yolu ilə toplanır. Bu isə partiyalaşmanı inkişaf etdirmir, onu formal prosedura çevirir. ABŞ təcrübəsində partiyanın gücü üzvlərin sayı ilə deyil, seçkilərdə topladığı səslə ölçülür. Partiya seçicinin davranışı ilə formalaşır. Azərbaycanda da oxşar yanaşma tətbiq edilə bilər.Bunun üçün partiya qeydiyyatı üçün daha az təsisçi kifayət etməlidir. Partiyanın fəaliyyəti və davamlılığı seçkilərdə əldə etdiyi nəticələrə tənzimlənməlidir. Dövlət maliyyələşməsi yalnız real səs toplayan partiyalara ayrılmalıdır. Bu yanaşma inzibati müdaxilə olmadan, təbii siyasi rəqabət yolu ilə partiyaların sayını və keyfiyyətini tənzimləyə bilər. Partiyalaşmanın zəif olması da cəmiyyəti düşündürməldir. Buna səbəb vətəndaşlarda yox, sistemdədir. İnsan səsinin və iştirakının nəticə verdiyini görmədikdə, partiyaya üzv olmaq da mənasız görünür. Seçici fəallığının real təsir gücü olmadıqca, siyasi passivlik dərinləşir. Azərbaycanın əsas problemi ideya çatışmazlığı deyil, ictimai müzakirə çatışmazlığıdır. Yeni Konstitusiya, proporsional seçki sistemi və siyasi partiyalarla bağlı islahatlar qapalı dairələrdə deyil, açıq ictimai dialoq müstəvisində formalaşmalıdır. Demokratiya qanunla başlayır, amma yalnız müzakirə ilə yaşaya bilir”.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:145
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 03 Fevral 2026 14:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see294

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see280

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see272

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see239

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see227

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see224

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see223

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see222

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see222

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see211

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see209

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see203

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see186

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see180

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see180

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see176

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri