Azərbaycanda kadr islahatlarının effektiv nəticəsi

Prezident İlham Əliyev: “Əminəm ki, bu yüksək etimadı siz öz işinizlə doğruldacaqsınız”
Son illər Azərbaycanda aparılan institusional islahatlar, xüsusilə də mərkəzi və yerli icra strukturlarında kadr siyasətinin yenilənməsi, dövlət idarəçiliyinin şəffaflığının artırılması istiqamətində mühüm addımların atıldığını göstərir. Rəsmi açıqlamalarda qeyd olunduğu kimi, məmur korpusunda sağlamlaşdırma tədbirləri korrupsiya və sui-istifadə hallarının azalmasına, dövlət-vətəndaş münasibətlərinin daha şəffaf əsaslar üzərində qurulmasına xidmət edir. Bu proseslər həm mərkəzi, həm də yerli səviyyədə idarəetmənin keyfiyyətinə ciddi təsir göstərib və müxtəlif dövrlərdə müşahidə edilən qanunsuz tapşırıqların verilməsi, torpaq təsərrüfatı ilə bağlı sui-istifadələr, səlahiyyətlərin aşılması kimi hallar gündəmdə öz çəkisini itirməyə başlayıb. Bu baxımdan 2025-ci il noyabrın 12-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasında Prezidentin yeni səlahiyyətli nümayəndəsini və bir sıra rayonların icra hakimiyyətlərinə təyin olunan başçıları qəbul etməsi xüsusi önəm daşıyır. Görüş zamanı dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər həm kadr siyasətinin prioritetlərini, həm də müasir dövlət idarəçiliyində məmur məsuliyyətinin necə formalaşdırıldığını göstərirdi. Bu görüş yalnız bir inzibati prosedur xarakteri daşımırdı – o, həm də yeni mərhələnin idarəetmə fəlsəfəsini və regionların inkişafına yönəlik dövlət siyasətinin prioritetlərini nümayiş etdirdi. Prezidentin çıxışının əsas xətti etimad, məsuliyyət, xalqla ünsiyyət və qanunçuluq kimi dəyərlər üzərində qurulmuşdu. Çıxış, yeni təyinat alan rəhbərlərin qarşısında qoyulan tələblərin mahiyyəti ilə yanaşı, əvvəlki illərin təcrübəsindən doğan problemləri də ortaya qoyurdu.
Ölkədə kadr islahatlarının dərinləşdirilməsi və dövlət qurumlarında şəffaflığın artırılması fonunda artıq bir sıra keçmiş məmurların qanunsuz əməllərinə görə məhkəmə qarşısında cavab verdiyi bildirilir. Bu, həm hüquqi dözümsüzlüyün artması, həm də idarəetmədə məsuliyyət mexanizmlərinin gücləndirilməsi ilə əlaqələndirilir. İslahatların nəticəsi olaraq mərkəzi icra orqanlarında idarəetmə standartları sərtləşdirilib, daxili nəzarət mexanizmləri gücləndirilib, vətəndaşa qarşı münasibətdə şəffaflıq və hesabatlılıq artırılıb və dövlət məmurlarına verilən səlahiyyətlərin sui-istifadə imkanları məhdudlaşdırılıb. Bu addımlar idarəetmədə yeni davranış standartlarının formalaşmasına şərait yaradıb. Hazırkı mərhələdə aparılan genişmiqyaslı islahatlar məmur-vətəndaş münasibətlərində yeni etik və hüquqi standartların tətbiqi ilə müşayiət olunur. Yuxarı instansiyalardan verilən qeyri-qanuni tapşırıqların qarşısının alınacağı və belə halların dərhal məsuliyyətə cəlb olunacağı haqqında çağırışlar idarəetmə mədəniyyətində keyfiyyət dəyişikliyinə işarə edir. Prezidentin çıxışı bu qəbulun strateji mahiyyətini açıq şəkildə ortaya qoydu: dövlət idarəçiliyində şəffaflıq, xalqa xidmət prinsipi, təvazökarlıq, məsuliyyət, korrupsiyaya qarşı mübarizə və sosial ədalət – bu görüşdə verilən əsas mesajlar idi.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında qeyd etdiyi kimi, bölgələrin sosial-iqtisadi inkişafı dövlət siyasətinin mərkəzindədir. İnfrastrukturun yaxşılaşdırılması, kənd yollarının, su və enerji təchizatının yenilənməsi, sosial obyektlərin (məktəb, xəstəxana, idman zalları) tikintisi kimi məsələlər prioritet olaraq göstərildi. Bu istiqamətdə yeni təyin olunan icra başçılarının fəaliyyəti regionların inkişaf tempini müəyyən edəcək. Xüsusilə Naxçıvan kimi strateji bölgədə bu işlərin həyata keçirilməsi ölkənin ümumi sosial-siyasi sabitliyinə mühüm təsir göstərəcək.
Əldə olunan nəticələr göstərir ki, aparılan islahatlar dövlət idarəetməsində yeni mərhələnin əsasını qoyur. Qanunsuz tapşırıqların qarşısının alınması, məmurlar arasında məsuliyyət və hesabatlılıq mühitinin gücləndirilməsi, torpaq və digər resursların idarə edilməsində şəffaflıq, həm mərkəzi, həm də yerli icra orqanlarının fəaliyyətində daha sağlam və dayanıqlı idarəetmə modelinin formalaşmasına zəmin yaradır. Bu proses yalnız qanunsuzluq hallarına qarşı mübarizə deyil, həm də dövlət idarəçiliyinin modernləşdirilməsi və uzunmüddətli institusional sabitlik üçün strateji bir mərhələdir.
İlham Əliyevin nitqində xüsusi vurğuladığı məqamlardan biri rəhbər şəxslərə göstərilən yüksək etimad idi. Dövlət başçısı bildirdi ki, hər bir təyinat zamanı əsas gözlənti — təyin olunan şəxsin bu etimadı doğrultması, öz fəaliyyəti ilə xalqın rəğbətini qazanmasıdır: “Amma əfsuslar olsun ki, yenə də deyirəm, göstərdiyim etimada rəğmən bəzi məmurlar bu göstərişləri yerinə yetirmək əvəzinə, ancaq öz ciblərini güdərək qanunsuz varlanmaya üstünlük verirlər. Əminəm ki, bu yüksək etimadı siz öz işinizlə doğruldacaqsınız. Sizin üzərinizə böyük vəzifə düşür, bəziləriniz artıq rəhbər vəzifələrdə çalışmısınız, təcrübəniz də var. Bəziləriniz yeni təyin olunursunuz. Ona görə əminəm ki, öz işinizlə bu etimadı doğruldacaqsınız və xalqın rəğbətini qazanacaqsınız. Sizə uğurlar arzulayıram”. Bu fikirlər, əslində, yeni rəhbərlərin fəaliyyətinə verilən ən əsas mesajdır: məmur xalq üçün çalışmalıdır, vəzifə xidmət vasitəsidir, imtiyaz deyil. Dövlət başçısının etdiyi xəbərdarlıq yeni təyin olunan rəhbərlərə dövlətin gözləntisini və idarəetmədəki prinsipial mövqeni açıq şəkildə göstərirdi.
Görüşdə Prezident qeyd etdi ki, təyin olunan şəxslərin bir qismi artıq rəhbər vəzifələrdə təcrübəyə malikdir, digərləri isə idarəetmədə yenidir. Bu isə iki paralel hədəfi ortaya çıxarır. Yəni təcrübəlilər üçün mövcud bilik və bacarıqları daha yüksək standartlara uyğunlaşdırmaq, regional idarəetmədə innovativ yanaşmaları tətbiq etmək və səlahiyyət sahəsində nümunəvi davranış sərgiləmək. Yeni təyin olunanlar üçün isə dövlət idarəçiliyinə uyğunlaşmaq, ilk gündən düzgün idarəetmə modeli formalaşdırmaq, xalqla düzgün kommunikasiya qurmaq və etimadı doğrultmaq üçün şəffaf və peşəkar fəaliyyət göstərmək. Prezident bu baxımdan hər iki kateqoriyaya uğurlar arzuladı və onların qarşısında duran böyük məsuliyyətə diqqət çəkdi.
Prezident İlham Əliyevin 12 noyabr qəbulu sadəcə kadr dəyişikliyi aktı deyil. Bu, dövlət idarəçiliyində yeni mərhələnin manifesti idi. Görüşdə səslənən fikirlər göstərdi ki, dövlət siyasətinin əsasında xalqa xidmət dayanır. Rəhbər vəzifələrdə peşəkarlıq və təvazökarlıq əsas göstəricidir. Korrupsiya və rüşvətxorluğa qarşı barışmaz mövqe qorunur. Bölgələrin inkişafı, sosial ədalət və şəffaf idarəetmə prioritet istiqamət olaraq qalır. Bu görüşün əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, o, həm dövlət idarəçiliyində keyfiyyət dəyişikliyinin başlanğıcını, həm də Azərbaycan Prezidentinin müasir, məsuliyyətli, xalqla bir olan dövlətçilik konsepsiyasını bir daha təsdiqlədi.
Zenfira Nurullayeva
Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət Məktəbinin xor ixtisası üzrə müəllimi, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi