Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanda oynaq xəstəlikləri: Hansı yaş qrupları risk altındadır?

Azərbaycanda oynaq xəstəlikləri: Hansı yaş qrupları risk altındadır?

Icma.az, Oxu.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Müasir həyat tərzi, stres və azalan fiziki aktivlik bir sıra sağlamlıq problemlərinin, xüsusilə də oynaq xəstəliklərinin artmasına səbəb olur.

Oxu.Az xəbər verir ki, mütəxəssislər bu halların həm genetik, həm də həyat tərzi ilə bağlı səbəblərdən irəli gəldiyini bildirirlər. Xəstəliklər təkcə yaşlıları deyil, gənc və orta yaşlı insanları da əhatə edir.

Mütəxəssislərin apardıqları araşdırmalara görə, son vaxtlar oynaq xəstəliklərinə gənclər arasında daha çox rast gəlinir.

Müəyyən olunub ki, revmatoid artrit (RA) xəstəliyinin qlobal yükü 1980-ci ildən 2021-ci ilə qədər əhəmiyyətli dərəcədə artıb. 2021-ci ildə Böyük Britaniya və Meksikadakı yerli inzibati vahidlər ən yüksək sayda xəstəlik halları və əlilliyə uyğunlaşdırılmış ömür illəri (DALY) göstəricilərinə malik olublar.

1990-2021-ci illər arasında RA-nın yaşa görə standartlaşdırılmış insident göstəriciləri 13.2% artıb. Xüsusilə Qərbi Avropa və Şimali Amerikada bu xəstəliyin daha yüksək yayılma səviyyəsi müşahidə olunub. Böyük Britaniya və Meksika isə yaşa uyğunlaşdırılmış insident və DALY göstəriciləri baxımından liderlik edib.

RA halları, əsasən, 55 yaşdan yuxarı şəxslər arasında daha çox qeydə alınsa da, 2015-ci ildən sonra bu tendensiya dəyişərək daha gənc yaş qruplarına, xüsusilə yüksək sosial-demoqrafik indeksə malik bölgələrə doğru yönəlib. Bu baxımdan yüksək sosial-demoqrafik göstəricilərə malik ölkələr arasında Yaponiyada DALY dərəcələrinin azaldığı, Böyük Britaniyada isə artdığı müşahidə olunur.

Revmatoid artritə görə yaşa uyğunlaşdırılmış ölüm nisbəti 1980-2021-ci illər ərzində 32.7% azalsa da, eyni dövrdə DALY göstəricilərində iki dəfə artım qeydə alınıb. Ən yüksək göstəricilər isə 55 yaşdan yuxarı insanlarda müşahidə olunur.

Bəs Azərbaycanda vəziyyət necədir? Oynaq xəstəlikləri, əsasən, hansı yaş qruplarında özünü daha çox büruzə verir?

Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat Travmatologiya və Ortopediya İnstitutunun həkimi, travmatoloq-ortoped Valid Novruzov Oxu.Az-a açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycanda oynaq xəstəliklərindən, xüsusilə revmatoid artrit, osteoartrit və spondiloartritlər geniş yayılıb:

"Bu xəstəliklər, əsasən, gənc və orta yaşlı insanlarda müşahidə olunur və funksional məhdudiyyətlərə səbəb ola bilər. Rəsmi statistika və klinik müşahidələrə əsasən, revmatoid artrit ölkədə ən çox rast gəlinən autoimmun oynaq xəstəliyidir. 50 yaşdan yuxarı şəxslər arasında isə daha çox osteoartrit - yəni degenerativ (yaşla bağlı) oynaq xəstəlikləri qeydə alınır".

Azərbaycanda oynaq xəstəliklərinin, əsasən, 30-50 yaş arası və 50 yaşdan yuxarı şəxslərdə daha çox müşahidə olunduğunu diqqətə çatdıran həkim vurğulayıb ki, bunlardan ən çox revmatoid artrit və autoimmun xarakterli oynaq xəstəlikləri qeydə alınır:

"Bu xəstəliklərə kişilərlə müqayisədə qadınlarda iki-üç dəfə daha çox rast gəlinir. 50 yaşdan yuxarı yaş qrupunda isə əsasən, osteoartritə - yəni oynaqlarda yaşla bağlı qığırdaq deformasiyasına daha tez-tez rast gəlinir. Diz, bud-çanaq, bel və boyun nahiyələrində ağrılar və hərəkət məhdudiyyətləri ön plandadır".

V.Novruzovun fikrincə, xəstəliyin daha çox yayılmasına səbəb hər yaş qrupu üçün fərqli ola bilir:

"30-50 yaş aralığında hormonal dəyişikliklər, xüsusilə qadınlarda doğuşdan sonra və klimaks dövründə immun sisteminin zəifləməsi revmatoid artritin inkişaf riskini artırır. Bundan əlavə, xroniki stres, düzgün olmayan qidalanma və infeksiyalar da immun sistemini pozaraq autoimmun xəstəliklərin yaranmasına səbəb ola bilər.

50 yaşdan sonra isə qığırdaqların təbii şəkildə aşınması, sümük sıxlığının azalması (osteoporoz), fiziki aktivliyin azalması, artıq çəki və əzələ zəifliyi kimi amillər oynaqlara düşən yüklənməni artırır və nəticədə osteoartrit inkişaf edir".

Sonda həkim vurğulayıb ki, sağlam oynaqlar sağlam həyat deməkdir:

"Kiçik ağrılar bəzən böyük problemlərin xəbərçisidir. Vaxtında müayinə olunmaq gecikmiş müalicədən daha təsirlidir".

Əzizə İsmayılova

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 21 İyun 2025 19:13 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri