Azərbaycanda STEAM Festivalı FOTOREPORTAJ

Elm və Təhsil Nazirliyinin dəstəyi və "STEAM Azərbaycan" layihəsinin təşkilatçılığı ilə 17–19 noyabr tarixlərində Bakı Ekspo Mərkəzində keçirilən Beynəlxalq STEAM Azərbaycan Festivalına start verilib.

Modern.az xəbər verir ki, açılış mərasimində dövlət qurumlarının rəsmiləri, millət vəkilləri, rektorlar, ETN-in elmi-tədqiqat institutlarının direktorları, beynəlxalq təşkilatların təmsilçiləri, media qurumlarının rəhbərləri, təhsil mütəxəssisləri, tanınmış ictimaiyyət nümayəndələri və digər qonaqlar iştirak ediblər.

Əvvəlcə Dövlət Himni səsləndirilib, şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Daha sonra SAF festivalının 5 illiyinə həsr olunmuş videoçarx nümayiş olunub.

Açılış nitqi ilə çıxış edən "STEAM Azərbaycan" layihəsinin rəhbəri İqrar Nəzərov ilk öncə bütün STEAM ailəsini festivalın 5 illik yubileyi münasibətilə təbrik edib. İqrar Nəzərov qeyd edib ki, “STEAM Azərbaycan” layihəsi 2019-cu ildən etibarən ölkənin məktəblərində tətbiq olunmağa başlanıb.

“Layihə ilk tədris ilində 41 məktəb və 6 min şagirdi əhatə edirdisə, hazırda bu göstəricilər əhəmiyyətli dərəcədə artaraq 400-dən çox məktəbi və 300.000-dən artıq şagirdi əhatə edir.

O, eyni zamanda əlavə edib ki, məqsəd gələcəyin çağırışlarına hazır, özünə inanan, innovativ və sosial məsuliyyətli şəxsiyyətlərin formalaşdırılmasıdır”.

Çıxış edən elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev bildirib ki, beşillik müddət ərzində ölkəmizdə STEAM təhsili və bu sahədəki hərəkat kifayət qədər inkişaf edərək, əhatə dairəsini genişləndirmiş, yalnız bugünkü mənzərə ilə deyil, eyni zamanda minlərlə insanın xüsusilə də məktəblilərin və müəllimlərin həyatına müsbət təsir göstərib.

“STEAM metodologiyasının tətbiqi təhsilalanlarda motivasiyanı artırmış, onların yaradıcı və analitik düşünmə bacarıqlarının inkişafına təkan verib”.

Çıxışlardan sonra festivalda yarışacaq komandaların təqdimatı və bədii hissə baş tutub.

Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin rektoru Rüfət Əzizov isə söyləyib ki, son illər məktəblərdə STEAM laboratoriyalarının qurulması, eləcə də müxtəlif regionlarda STEAM mərkəzlərinin açılması bu sahəyə marağın artdığını göstərir.

“STEAM layihəsi çərçivəsində şagirdlər yalnız elm və mühəndislik üzrə nəzəri məlumatlar əldə etmir, həm də öz ideyalarını real modellərə çevirərək dizayn, sınaq və təkmilləşdirmə proseslərinə qoşulurlar. STEAM Azərbaycan həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq müstəvidə tanınmış brendə çevrilib. Azərbaycanın “STEAM hərəkatı ölkəsi” kimi formalaşması təhsildə innovasiya yanaşmasının vacib göstəricilərindən biri sayılır”.

Heydər Əliyev adına Müasir Təhsil Kompleksinin 10-cu sinif şagirdi Həsən Əliyev saytımıza bildirib ki, Oillo komandasının SAF 2025-də iştirakçısıdır. 

“Layihəmiz sahibkarlıq və innovasiya sahəsinə həsr olunub. Oillo sistemi neft, qaz və su borularının monitorinqi üçün hazırlanmış bir inspektəetmə cihazıdır”.

Heydər Əliyev adına Müasir Təhsil Kompleksinin 9-cu sinif şagirdi Emin Hüseynzadə də Oillo komandasının üzvü olduğunu qeyd edib.

O bildirib ki, layihə boru xətlərinin daxili vəziyyətini avtomatik şəkildə yoxlayan, məlumatları toplayıb analiz edən ağıllı sistem üzərində qurulub.

Daha sonra şagirdlər layihənin iş prinsipi haqqında da məlumat veriblər:

“Oillo cihazı borunun içinə daxil olaraq onun vəziyyətini müxtəlif sensorlar vasitəsilə yoxlayır. Toplanan məlumatlar real vaxtda kompüterə ötürülür və sistem həmin məlumatları sayta yönləndirir. Burada məlumatlar iki hissəyə ayrılır: SİTE və AI moduluna. AI bizə borunun gələcəkdə hansı hissələrində problem yarana biləcəyini proqnozlaşdırır, SİTE isə həmin məlumatların vizual nəticələrini göstərir”.

Onlar vurğulayıblar ki, Oillo yalnız monitorinq aparmır, həm də borunun içində yığılmış çirkləri təmizləyə bilər:

“Boru daxilində sərbəst hərəkət edərək həm fiziki təmizləmə, həm də diaqnostika funksiyalarını yerinə yetirir”.

Dragon komandasını təmsil edən Zaqatala rayonunun Ramil Şabanov adına 3 nömrəli tam orta məktəbin şagirdi, komandanın proqramçısı Məhəmməd Surxaylı, Zaqatala rayonunda Nizami Hüseynov adına 2 saylı tam orta məktəbin şagirdi, komandanın kapitanı Hənifə Barxalov layihələrinin məqsədi barədə danışıblar:

“İnsanların kosmos və digər planetlərlə bağlı əsas problemi həmin mühitə uyğunlaşa bilməməsidir. Bu gün robotları Marsa göndərə bilirik, lakin insanları ora aparıb geri qaytarmaq həm çox çətin, həm də son dərəcə təhlükəlidir. Kosmosda Yer kürəsinin maqnit sahəsi olmadığı üçün radiasiya səviyyəsi insan həyatı üçün ölümcül ola bilər. Bioloji və fizioloji risklər də böyükdür. Belə ki, kosmosda qan dövranı pozulur, sümüklər zəifləyir. Üstəlik, oksigen çatışmazlığı insanın yaşaması üçün ciddi maneə yaradır”.

Bizim hazırladığımız robotun məqsədi planet səthlərini araşdırmaq, çətin və əlçatmaz ərazilərdə müstəqil şəkildə hərəkət etmək və elmi məlumatlar toplamaqdır. Layihəmizin ideyası - space mission, yəni kosmik tədqiqat tapşırığını simulyasiya edən bir sistem yaratmaqdır”.

Şagirdlər robotun texniki xüsusiyyətlərini də açıqlayıblar:

“Robot 6 təkərli, dayanıqlı şassi sisteminə malikdir. Video müşahidə və canlı yayım funksiyası var. Enerji təminatı günəş panelləri və batareya ilə həyata keçirilir. Layihə xüsusilə təhsil və STEAM istiqamətlərində istifadə üçün nəzərdə tutulub.

Robotun ən unikal xüsusiyyəti real vaxtda müşahidə imkanıdır. Həmçinin modul sisteminə malik olduğuna görə təkmilləşdirilməsi və yeni funksiyalar əlavə edilməsi çox asandır.”

Xatırladaq ki, festival çərçivəsində 18 yarış kateqoriyası üzrə 20-dən artıq ölkədən minlərlə şagird, tələbə, mentor və ekspert iştirak edir. Yarış kateqoriyaları robototexnika, süni intellekt, bərpaolunan enerji, dron və peyk texnologiyaları, incəsənət, innovativ layihələr və mühəndislik sahələrini əhatə edir.

Beynəlxalq STEAM Azərbaycan Festivalı 2025 19 noyabr tarixinədək davam edəcək.

Festivalın final mərhələsinə 1400-dən çox iştirakçı vəsiqə qazanıb. Onlardan 202-si 19 xarici ölkəni təmsil edir. Ümumilikdə isə festivalda təmsil olunan ölkələrin sayı Azərbaycanla birgə 22-dir.

Qeyd edək ki, STEAM - 5 əsas sahənin birgə tədrisidir. Belə ki, STEAM əsaslı tədris modeli elm (Science), texnologiya (Technology), mühəndislik (Engineering), incəsənət (Art), riyaziyyatı (Math) inteqrasiya olunmuş şəkildə tədris etmək ideyası üzərində qurulub.