Azərbaycanın 3 bölgəsinə yad varlıqların hücumu Region təhlükədə

Balakən, Zaqatala, Qax və ətraf rayonların sakinləri “mərmər bağacığı”nın (mərmər taxtabiti) kütləvi hücumuna məruz qalıblar. Sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülərdə həşəratların evlərə dolduğu, vəziyyətin isə gündən-günə ağırlaşdığı açıq şəkildə görünür. Yerl sakinlərin sözlərinə görə, onlardan qurtulmaq mümkün deyil.

Mərmər taxtabitinin kütləvi yayılmasının səbəbləri nələrdir? Kənd təsərrüfatı üçün hansı riskləri yaradır? Bu prosesin qarşısını necə almaq olar?

Globalinfo.az-a danışan biomüxtəliflik üzrə ekspert, ekoloq Arzu Mustafayev deyib ki, bu, ölkəmiz və Qafqaz ekoregionu üçün xarakterik olmayan istilaçı həşərat növüdür:

 “Növün mənşəyi Çin, Yaponiya və Vyetnam kimi Uzaq Şərq ölkələridir. Hazırda o, arealından minlərlə kilometr məsafədə olan Azərbaycan entamofaunasına daxil olaraq sürətlə yayılır. Ümumilikdə istilaçı, yəni invaziv növlər yayıldıqları ekosistemlərə müxtəlif təsirlər göstərə bilərlər, indi biz növün aqressiv formada təsirini müşahidə edirik. O, zəhərli deyil, insan həyatı üçün birbaşa təhlükə yaratmır. Amma ölkəmizin flora və faunası ilə yanaşı, yaşayış məntəqələrində diskomforta səbəb olur. Ekoloji baxımdan bu növ təbiətimiz üçün yad sayılır. Yerli ekosistem onun varlığına uyğunlaşmayıb və təbii bioloji düşmənləri mövcud deyil. Qida zəncirində yer almadıqları üçün sayları sürətlə artır. Eyni zamanda spesifik iyə malik həşəratı ev quşlarından heç biri yemir”.

Arzu Mustafayev

Ekoloq bildirib ki, meşələr və kənd təsərrüfatı sahələrində lokal yayılma hallarında herbisidlərlə dərmanlama müəyyən nəticə verir:

“Lakin həşərat geniş ərazilərə yayıldıqda bu üsul artıq effektiv olmur. Proqnozlara görə, güclü soyuqlar və ya təbii seleksiya prosesi baş vermədiyi təqdirdə, bu növ Azərbaycanın şimal-qərb bölgəsində yerli faunanın bir hissəsinə çevrilə bilər. Nəticədə bir çox yerli və endem fauna ilə flora növləri sıxışdırılaraq sayca azala, ya da tamamilə məhv ola bilər. Bu, xüsusilə Qafqaz regionu üçün xarakterik olan həssas növlərin ekoloji tarazlığını pozacaq. Əgər yaxın vaxtlarda bu növün yayılmasının qarşısını almaq üçün təbii və ya insan amilli müdaxilələr həyata keçirilməsə, həm meşə ekosistemlərində, həm də aqrar sektorda daha ciddi fəsadlar müşahidə olunacaq. Onun arealının genişlənməsi və ölkənin digər bölgələrinə yayılması ehtimalı da yüksəkdir”.

Ləman İmran
Globalinfo.az