Azərbaycanın regionda yaratdığı yeni reallıqlar beynəlxalq müstəvidə qəbul olunur

Müstəqil və suveren Azərbaycanın müasir tarixinə daha bir şərəfli səhifə 8 avqust 2025-ci ildə yazıldı. Dövlət başçısı İlham Əliyev həmin gün Vaşinqtonda – ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanla birlikdə Cənubi Qafqaza iki xalq arasında iki əsrlik gərginlikdən sonra dayanıqlı sülh gətirəcək tarixi Birgə Bəyannaməyə imza atdı.

Ağ Evdə keçirilən görüşdə Donald Trampın İlham Əliyevə göstərdiyi xüsusi diqqət və səmimi münasibət protokol çərçivəsindən kənara çıxaraq, iki lider arasında yüksək etimadın təzahürünə çevrildi. Səfərin rəsmi kadrları təkcə ölkə ictimaiyyətində deyil, beynəlxalq mətbuatda da geniş rezonans doğurdu. Bu münasibət, Azərbaycanı sevməyən xarici dairələri və ölkə daxilindəki anti-milli ünsürləri bir daha məyus etdi. Azərbaycan xalqı üçün xüsusi məna daşıyan 8 rəqəmi, bu dəfə müharibə meydanında qazanılmış qələbənin sülh masasında təsdiqi ilə yadda qaldı. Vaşinqtonda imzalanan sənəd, bölgədə onilliklər boyu eşidilən “atəşkəs pozuldu” tipli xəbərlərin arxivə göndəriləcəyini, “Dağlıq Qarabağ” anlayışının isə siyasi leksikondan birdəfəlik çıxarılacağını təsdiqlədi.
44 günlük Vətən müharibəsi və 2023-cü ilin sentyabr antiterror əməliyyatı ilə Qarabağ məsələsini həll edən Azərbaycan, bu dəfə diplomatik masada da əsas mövqelərini qorudu. İmzalanan bəyannaməyə əsasən, ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyəti də rəsmi olaraq tarixə qovuşdurulacaq. ABŞ Prezidentinin iştirakı ilə keçirilən görüşdə Azərbaycan və Ermənistan rəhbərləri yekun sülh sazişinin imzalanmasına siyasi razılıq verdilər. Lakin sənədin tam qüvvəyə minməsi üçün Ermənistan hökumətinin yerinə yetirməli olduğu vacib öhdəliklər var.
Ən mühüm şərtlərdən biri Ermənistan Konstitusiyasının dəyişdirilməsi və qonşu ölkələrə ərazi iddialarının rəsmən ləğv olunmasıdır. Digər strateji məqam isə Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirən Zəngəzur dəhlizinin açılmasıdır. Bu yolun beynəlxalq nəzarət altında fəaliyyət göstərəcəyinə dair təminat da sənəddə əksini tapıb.Prezident İlham Əliyev, 44 günlük müharibədə qazandığı hərbi zəfəri diplomatik masada möhkəmləndirməklə bir daha tarixi liderlik nümunəsi göstərdi. Onun prinsipial mövqeyi, strateji uzaqgörənliyi və beynəlxalq müstəvidə qazandığı nüfuz, Azərbaycanı regionun aparıcı güc mərkəzinə çevirdi.Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan da Vaşinqton Bəyannaməsini imzalamaqla, “Böyük Ermənistan” ideyasının tarixə qovuşduğunu qəbul etdi. Bu addım, erməni xalqı üçün illərlə davam edən təhlükəli xülyaların sonu və regional sabitliyə doğru atılmış zəruri bir addım kimi qiymətləndirilir.
8 avqust 2025-ci il təkcə Azərbaycan üçün deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqaz üçün dönüş nöqtəsi oldu. Bu tarix müharibə qələbəsinin sülh sənədi ilə tamamlandığı, yeni regional əməkdaşlıq dövrünün başlandığı gün kimi milli yaddaşımıza həkk olundu.

Təvəkkül Əliyev
YAP Şuşa rayon təşkilatının sədri