Bakı Hərbi Məhkəməsində tarix yazılır: Vardanyan prosesi və hüquqi nəticələr

Bakı Hərbi Məhkəməsində davam edən Ruben Vardanyan işi Azərbaycanın hüquq sisteminin müharibədən sonrakı mərhələdə suverenliyini necə qoruduğunu, cinayət ədalətini necə tətbiq etdiyini göstərən önəmli hüquqi presedentlərdən biri hesab olunur.

Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, Ruben Vardanyanın bir şəxs kimi deyil, dövlətçiliyə qarşı fəaliyyət göstərən simvol kimi məhkəmə qarşısına çıxarılması həm siyasi, həm hüquqi, həm də beynəlxalq müstəvidə geniş maraq doğurur. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin bir sıra maddələri üzrə irəli sürülmüş ittihamlar arasında ən ciddi olanlar bunlardır: dövlətin konstitusiya quruluşunu dəyişdirməyə cəhd (maddə 278), terrorçuluq fəaliyyəti (maddə 214), qanunsuz silahlı birləşmələrin yaradılması və idarə olunması (maddə 279), və dövlət sərhədlərinin qanunsuz keçilməsi (maddə 318). Bu ittihamların hər biri, xüsusilə də dövlət əleyhinə yönəlmiş fəaliyyətlərlə bağlı olanlar, Azərbaycan qanunvericiliyinə görə ağır cinayət hesab olunur və ciddi hüquqi məsuliyyət daşıyır.

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən hüquqşünas Rüstəm Əzimzadə bildirib ki, Ruben Vardanyanın məsuliyyətə cəlb olunması təkcə ölkənin daxili hüquqi prosedurlarına əsaslanmır. Beynəlxalq hüquq baxımından da bu iş mühüm əhəmiyyət daşıyır. BMT Nizamnaməsinə görə, dövlətlərin ərazi bütövlüyü və siyasi müstəqilliyi toxunulmazdır. Vardanyan isə “Dağlıq Qarabağ Respublikası” adlı qurumun “dövlət naziri” kimi çıxış etməklə bu prinsipləri açıq şəkildə pozub. Onun maliyyə və siyasi dəstəyi ilə silahlı birləşmələrin saxlanılması və idarə olunması da Azərbaycanın suveren hüquqlarına qarşı yönəlmiş addımlar olub.

Rüstəm Əzimzadə, hüquqşünas

Onun sözlərinə görə, məhkəmə prosesi hüquq çərçivəsində, şəffaf və açıq şəkildə aparılır. İttiham olunan şəxsə müdafiə hüququ tam təmin olunub, vəkilləri vasitəsilə mövqeyini ifadə etməyə şərait yaradılıb. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq hüquq qarşısındakı öhdəliklərinə, xüsusilə də ədalətli məhkəmə araşdırması hüququna tam uyğunluğunu göstərir:

"Bəzi xarici dairələr bu prosesi siyasi motivli kimi təqdim etməyə çalışsalar da, hüquqi reallıq tamam fərqlidir. Vardanyanın fəaliyyəti müstəqil istintaqla araşdırılıb, konkret cinayət tərkibi müəyyən edilib və yalnız bu əsasda məhkəmə qarşısına çıxarılıb. Burada əsas məsələ şəxsin kimliyi deyil, törətdiyi əməllərin hüquqi qiymətləndirilməsidir. Azərbaycan bu məhkəmə ilə göstərir ki, ölkənin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə qarşı yönəlmiş heç bir fəaliyyət cəzasız qalmayacaq. Bu proses təkcə Vardanyanın məsuliyyətə cəlb olunması deyil, həm də separatçılığa və qeyri-qanuni rejimlərə verilən mesajdır: ədalət gecikə bilər, amma mütləq yerini tapacaq".

Hüquqşünas əlavə edib ki, Ruben Vardanyan işi hüquqi müstəvidə ciddi bir mərhələdir. Bu prosesin yekun qərarı yalnız bir şəxsin cəza alması ilə nəticələnməyəcək - həm də Azərbaycanın hüquq sisteminin beynəlxalq səviyyədə etibarlılığının göstəricisi olacaq.

Əli Hüseynov