Bakı yollarında tıxac gerçəkliyi: günün hər saatı niyə pik saat kimidir?

Bakı şəhərində nəqliyyat sıxlığı artıq gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Xüsusilə Binəqədi yolu başda olmaqla şəhərin əsas giriş-çıxış magistrallarında tıxacların yalnız pik saatlarda deyil, günün müxtəlif vaxtlarında da müşahidə olunması ciddi sosial, iqtisadi və idarəetmə problemi kimi qiymətləndirilir. Bu vəziyyət həm iş rejiminə, həm şəhərdaxili hərəkətə, həm də ümumi şəhər həyatının keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir.

Bakı yollarında, xüsusilə Binəqədi, Qaradağ, Xırdalan, Sabunçu və digər giriş yollarında sıxlığın yaranmasının birinci və ən mühüm səbəbi sürətlə artan avtomobil sayıdır. Şəxsi nəqliyyat vasitələrinə tələbatın yüksəlməsi, ictimai nəqliyyata etimadın tam formalaşmaması, avtomobil kreditlərinin əlçatanlığı və ailə başına bir neçə avtomobilin olması yol şəbəkəsinin daşıma qabiliyyətini aşır. Əhali artımı ilə müqayisədə yol infrastrukturunun eyni sürətlə genişlənməməsi problemi daha da dərinləşdirir.

İkinci mühüm səbəb şəhərin planlaşdırılmasında tarixi faktorlarla bağlıdır. Bakı əsasən mərkəzə doğru yönəlmiş yol sistemi üzərində qurulub. Çoxlu yaşayış massivləri və şəhərətrafı qəsəbələrdən gələn nəqliyyat axını məhz bir neçə əsas magistrala yığılır. Alternativ paralel yolların məhdudluğu və yükün mərkəzə yönəlməsi tıxacları qaçılmaz edir.

Digər səbəb iş rejimlərinin sinxron olmasıdır. Mərkəzləşmiş iş modeli nəticəsində səhər saatlarında şəhərə axın, axşam saatlarında isə şəhərdən kütləvi çıxış baş verir. Bu da yükün gün ərzində bərabər paylanmasına imkan vermir və nəticədə müəyyən saatlarla məhdudlaşmayan, davamlı sıxlıq yaranır.

Bakı və xüsusilə Binəqədi yolu kimi əsas magistralların günün istənilən saatında yüklənməsi təsadüfi hadisə deyil, uzun illər ərzində formalaşan şəhərsalma, nəqliyyat siyasəti və sosial davranış nəticəsində yaranmış kompleks problemdir. Avtomobil sayının sürətlə artması, yol şəbəkəsinin məhdudluğu, mərkəzləşmiş həyat tərzi, nəqliyyat intizamının zəifliyi və infrastrukturun yüklənməsi bu tıxacların əsas səbəbləri kimi çıxış edir. Problemin həlli yalnız yol genişləndirmə ilə deyil, eyni zamanda ictimai nəqliyyatın gücləndirilməsi, alternativ nəqliyyat vasitələrinin təşviqi, ağıllı idarəetmə sistemlərinin tətbiqi və nəqliyyat mədəniyyətinin inkişafı ilə mümkün ola bilər. Əks halda, sıxlıq sadəcə davam edən deyil, daha da artan bir problem olaraq qalacaq.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info