Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Bakıda imzalanan Araz dəhlizi razılaşmasının pərdəarxası

Bakıda imzalanan Araz dəhlizi razılaşmasının pərdəarxası

Moderator.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Azərbaycan İranın və Rusiyanın “Tramp dəhlizi”nə əngəl yaratmaq niyyətini önləmək istəyir?

Bakıda Azərbaycan, İran və Rusiya arasında üçtərəfli anlaşma memorandumu imzalanıb. Memorandumun imzalanması uzunmüddətli üçtərəfli əməkdaşlığın inkişafında və “Şimal-Cənub” marşrutunun qərb istiqamətinin effektivliyinin artırılmasında mühüm addım olacaq.

Yada salaq ki, Şimal-Cənub Dəhlizi üç əsas seqmentdən (Şərq, Trans-Xəzər və Qərb) ibarətdir və əsasən Şərq seqmenti aktiv istifadə edilir. Bu, Xəzər dənizi üzərindən Rusiya və İran limanları arasında daşımaları nəzərdə tutur. Xəzərin suyunun səviyyəsinin azalması, xüsusilə dənizin şimal hissəsində bu prosesin daha qabarıq müşahidə olunması, marşrutun effektivliyinə təsir göstərir.

“Şimal-Cənub” marşrutunun qərb istiqaməti seqmenti məsafə və infrastruktur baxımından ən optimal istiqamət sayılır. Azərbaycan bu sahədə infrastruktur üstünlüyü ilə seçilir və dəhlizin təkmilləşdirilməsi istiqamətində işlər davam edir. Hazırda yeganə tamamlanmamış hissə Rəşt-Astara dəmir yolu seqmentidir. Son məlumatlara görə, 162 kilometrlik xəttin 34 kilometrlik hissəsi üzrə torpaq ayrılması yekunlaşıb. Tikintinin 2026-cı ilin martına qədər başlanması və təxminən dörd il ərzində tamamlanaraq istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Hazırda bu istiqamət üzrə multimodal daşımalar da həyata keçirilir. Azərbaycandan keçən Sumqayıt-Yalama dəmir yolu xəttinin modernizasiyası bitib və bu il təhvil verilməsi gözlənilir. Ələt-Osmanlı-Astara dəmir yolunun bərpası isə 2028-ci ildə yekunlaşması nəzərdə tutulub. Bu da, buraxılış qabiliyyətinin artırılmasına və tranzit müddətinin azaldılmasına töhfəsini verəcək, Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizinin Qərb seqmentindən daha çox yükün ötürülməsinə zəmin yaradacaq.

Araz dəhlizi - yəni Zəngəzur dəhlizinə paralel olaraq İran ərazisindən keçən avtomobil marşrutunun istifadəyə verilməsi ilə Azərbaycanın tranzit imkanları daha da genişlənəcək. Zəngəzur dəhlizinə paralel olaraq İran ərazisindən keçən bu avtomobil marşrutu gələn il istifadəyə verilməlidir. Bu istiqamət üzrə də Şimal-Cənub marşrutu çərçivəsində multimodal daşımaların təşkili mümkündür. Dəhlizin tam reallaşmasından sonra regionlararası iqtisadi əlaqələr güclənəcək, inteqrasiya prosesi sürətlənəcək. Bakıda imzalanan Araz dəhlizi razılaşmasının pərdəarxasında nələr var? Azərbaycan İranın və Rusiyanın “Tramp dəhlizi”nə əngəl yaratmaq niyyətini önləməkmi istəyir, yoxsa Araz dəhlizi həm də Azərbaycanın ciddi marağındadır?

“Bakıda Azərbaycan, İran və Rusiya arasında imzalanan üçtərəfli anlaşma memorandumu bir çox baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. Əvvəla, memorandumun imzalanması uzunmüddətli üçtərəfli əməkdaşlığın inkişafında və "Şimal-Cənub" marşrutunun qərb istiqamətinin effektivliyinin artırılmasında mühüm addım olacaq". Bu fikirləri “Yeni Müsavat”a Milli Məclisin deputatı Vüqar İskəndərov deyib.

Onun sözlərinə görə, Bakıda imzalanmış Araz dəhlizi razılaşması Cənubi Qafqazda və daha geniş coğrafiyada nəqliyyat-kommunikasiya xəritəsini yenidən formalaşdıran strateji addımlardan biri kimi qiymətləndirilməlidir: “Ümumiyyətlə, Azərbaycanın mövqeyi ondan ibarətdir ki, ölkə bütün istiqamətlər üzrə əməkdaşlığa açıqdır və tranzit infrastrukturunun çoxvektorlu şəkildə inkişafına üstünlük verir. Bu baxımdan Bakının məqsədi regional kommunikasiyaların dayanıqlı, davamlı və qarşılıqlı faydalı prinsiplər əsasında inkişafını təmin etməkdir”.

V.İskəndərov bildirib ki, bununla yanaşı, bölgədə nəqliyyat layihələri ətrafında gedən rəqabətin mövcud olduğu da danılmaz faktdır: “Azərbaycan bu rəqabətdə destruktiv deyil, konstruktiv və təşəbbüskar tərəf kimi çıxış edir. Həm iqtisadi, həm siyasi, həm də təhlükəsizlik baxımından öz marşrutlarını şaxələndirməyə və strateji asılılıqları minimuma endirməyə çalışır. Araz dəhlizi də məhz bu yanaşmanın məntiqi nəticəsidir. Ümumilikdə bu layihə Azərbaycanın ciddi və çoxşaxəli maraqlarına xidmət edir. Məsələn, Naxçıvanla birbaşa quru bağlantı alternativinin yaradılması, regionda illərdir mövcud olan kommunikasiya boşluğunu aradan qaldırır və ölkə daxilində əlaqənin davamlılığını təmin edir. Digər bir məqam Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri ilə bağlıdır. Hesab edirəm ki, Araz dəhlizinin reallaşması ilə iki qardaş ölkə arasında strateji əməkdaşlıq daha yüksək mərhələyə yüksəlir, iki ölkə arasında logistik inteqrasiya güclənir. Həmçinin Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin gücü artır, Azərbaycanın beynəlxalq yük daşımalarının əsas qovşaqlarından biri kimi mövqeyi daha da möhkəmlənir”.

Ədalət Partiyasının sədri Mütəllim Rəhimlinin sözlərinə görə, Zəngəzur dəhlizi Şərq-Qərb axınını təmin etməklə böyük strateji əhəmiyyətə malikdir: “Dəhlizin yerləşdiyi ərazi o qədər əhəmiyyətli strateji mövqedə yerləşir ki, hətta Şimal-Cənub marşrutunun da bir hissəsini təşkil etməkdədir. Azərbaycan Respublikası üçün Zəngəzur dəhlizi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ona görə ki, o təkcə ölkəmizin Qərbə və Şərqə nəqliyyat axınını təşkil etmir, həm də ölkəmizin əsas hissəsi ilə Naxçıvanı birləşdirir. Bundan başqa, Azərbaycanı tranzit qovşağına çevirir. Araz dəhlizi əslində Azərbaycan və İran ərazisində Zəngəzur dəhlizinə paralellik xüsusiyyətinə malikdir. Bu səbəbdən də Azərbaycan ərazisindən daşınan yüklərin və nəqliyyat axınının bir hissəsini öz üzərinə götürəcək. Belə çıxır ki, biz iqtisadi faydanı İranla bölüşəcəyik. Həm də təkcə iqtisadi dividentdən söhbət getmir, həmçinin onun yaratdığı siyasi üstünlüklər də bölünür. Araz dəhlizinin iqtisadi baxımdan faydalılığı böyük həcmdə Şimal-Cənub marşrutuna bağlıdır. Təbii ki, İran bu dəhlizin işləməsi üçün Şərq ölkələri ilə də ciddi əməkdaşlıq qurmalıdır. Ancaq Rusiya ilə əlaqələr burada böyük paya sahibdir.

Şimal-Cənub marşrutunun qərb istiqaməti seqmenti iqtisadi baxımdan daha əlverişlidir. Bu marşrut üzrə daşımalarda birbaşa quru yollarından istifadə edilir. Lakin şərq seqmentində isə Xəzər dənizi və daha sonra quru yollarından istifadə olunur. Bu isə həm zaman baxımından daha çox vaxt aparır, həm də məsafə baxımından uzundur. Çünki yüklərin gəmidən quru daşımalarına keçirilməsi və əks yüklənmə, müddəti və xərcləri artırir. Üstəlik, məsafənin uzunluğu da iqtisadi effektivliyi aşağı salır. Ona görə də Rusiya üçün də qərb istiqaməti seqmentindən istifadə etmək daha məqbuldur. Bütün bunlara əsasən, Araz dəhlizinin Zəngəzur dəhlizinə alternativ ola biləcəyini demək olmaz. Hazırda dəhlizlərdən istifadədə iqtisadi əlverişlilik, məsafə, zaman və təhlükəsizlik məsələsi önəm daşıyır. Ona görə də dəhlizlərdən istifadə məsələsi təbii olaraq tənzimlənir. Araz dəhlizinin mövcudluğu Azərbaycan üçün iqtisadi baxımdan arzuedilən olmasa da siyasi baxımdan faydalıdır. Çünki Zəngəzur dəhlizinin keçdiyi Ermənistan etibarlı partnyor deyil. Ona görə Azərbaycan marşrutlarının şaxələndirilməsini dəstəkləməlidir. Eyni zamanda Araz dəhlizi Azərbaycanın təkcə Arazboyu daşımalarına xidmət etməyəcək. Bu həm də bizim cənub ölkələri ilə nəqliyyat əlaqələrimizin qurulmasında bir mexanizmə çevriləcək. Azərbaycan cənub qonşumuzun yaratdığı infrastrukturdan bəhrələnərək cənuba doğru nüfuz edəcək. Həmçinin İranda yaşayan azərbaycanlılarla təmasları artıracaq". /Musavat.com/

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 28 Noyabr 2025 10:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see342

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see313

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see276

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see264

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see260

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see250

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see248

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see246

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see243

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see239

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see235

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see234

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see228

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see223

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see219

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see219

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see219

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see209

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see202

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri