Balın təbii olub olmadığını yoxlamaq üçün sadə üsul

Bal alarkən hər kəs onun keyfiyyətli və təbii olduğuna əmin olmaq istəyir. Lakin bazarda satılan məhsullar arasında saxta və müxtəlif qatqılar əlavə edilmiş ballara da rast gəlmək mümkündür. Bəs laboratoriya müayinəsi olmadan balın təbii olduğunu müəyyən etmək mümkündürmü?

Lent.az xəbər verir ki, sosial şəbəkələrdə balın keyfiyyətini yoxlamaq üçün su ilə aparılan sadə üsul geniş yayılıb.

Balı su ilə necə yoxlamaq olar?

Bu üsulu sınamaq üçün dayaz boşqab, təmiz soyuq su və az miqdarda bal lazımdır. Əvvəlcə boşqaba bir qədər bal tökülür. Bal qatılaşıbsa, onu su hamamında yüngülcə isitmək olar. Lakin temperaturun 40 dərəcəni keçməməsi məsləhət görülür. Daha sonra boşqabın kənarından ehtiyatla soyuq su əlavə edilir.

Su balın üzərini örtməlidir. Növbəti mərhələdə boşqab iki əllə tutularaq yavaş-yavaş dairəvi hərəkətlərlə fırladılır. İddialara görə, bu zaman təbii balın səthində arı pətəyini xatırladan altıbucaqlı naxışlar yaranır. Naxışların əmələ gəlməməsi isə balın saxta olması ilə əlaqələndirilir.

Lakin mütəxəssislər bu üsulun elmi cəhətdən etibarlı olmadığını bildirirlər. Balın guya “genetik yaddaşa” malik olması və suyun təsiri ilə arı pətəyinin formasını təkrarlaması barədə iddiaların elmi əsası yoxdur. Belə naxışlar mayenin hərəkəti və balın fiziki xüsusiyyətləri nəticəsində yarana bilər.

Balın keyfiyyətini yoxlamağın digər üsulları

Bəzi mənbələrdə balın təbiiliyini müəyyən etmək üçün onun dəriyə çəkilməsi, bankanın çevrilməsi və ya kağız üzərində yandırılması tövsiyə olunur. Məsələn, təbii balın dəri üzərində yayılmadığı, saxta balın isə daha yapışqan olduğu iddia edilir.

Digər üsula görə, bal bankası tərsinə çevrildikdə hava qabarcıqlarının hərəkətinə baxılır. Ancaq bu üsullar da balın təbii olduğunu dəqiq müəyyən etməyə imkan vermir. Xüsusilə balı kağız üzərində yandırmaq təhlükəlidir və belə yoxlamadan istifadə etmək məsləhət görülmür.

Təbii bal niyə şəkərlənir?

Balın zaman keçdikcə kristallaşması tamamilə təbii prosesdir. Bu hadisə balın tərkibindəki qlükozanın kristallar əmələ gətirməsi ilə əlaqədardır. Fruktoza isə daha uzun müddət maye vəziyyətdə qala bilir.

Kristallaşmanın sürəti balın növündən və tərkibindən asılıdır. Məsələn, günəbaxan balı toplandıqdan bir neçə həftə sonra kristallaşa bilər. Ağ akasiya balı isə uzun müddət maye vəziyyətini saxlaya bilər. Balın şəkərlənməsi onun xarab olması demək deyil. Eyni zamanda, kristallaşma məhsulun mütləq təbii olduğunu da sübut etmir.

Bəs təbii balı necə müəyyən etmək olar?

Balın saxta olub-olmadığını dəqiq müəyyənləşdirmək üçün laboratoriya analizləri tələb olunur. Belə müayinələr zamanı məhsulun şəkər tərkibi, nəmlik səviyyəsi və digər keyfiyyət göstəriciləri yoxlanılır.

Mütəxəssislər bal alarkən etibarlı istehsalçılara üstünlük verməyi, məhsulun etiketini və mənşəyini yoxlamağı tövsiyə edirlər. Unutmayın ki, balın rəngi, qatılığı və kristallaşması onun növündən asılı olaraq dəyişə bilər. Buna görə də yalnız xarici görünüşə və ev şəraitində aparılan sınaqlara əsaslanaraq məhsulun təbii olduğunu söyləmək düzgün deyil.