Banklar vətəndaşları necə “tilov”a salır?

Azərbaycanda istehlak kreditlərinin həcmi son bir ildə artıb. 

Bu barədə Mərkəzi Bankın bülletenində məlumat yer alır. 2025-ci il oktyabrın 1-nə Azərbaycanda vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 528.1 milyon manat təşkil edib. Bu göstərici cari ilin əvvəli ilə müqayisədə 17.6 faiz və ya 79 milyon manat çoxdur. Ölkədə problemli kreditlərin məbləği son bir ildə isə 10 faiz və ya 48.1 milyon manat artıb. 

Ümumiyyətlə,  ölkədə istehlak kreditlərinin həcmi hər il artır. Vətəndaşlar bankların kredit faizlərinin yüksək olmasından şikayətlənsələr də, problemli kreditlərin miqdarı da çoxalır. Vətəndaşların kreditlə bağlı müraciətlərinin artması onların maddi imkanlarının daha da zəifləməsi, yoxsa bankların onları “tilova salması” ilə bağlıdır? 

Məsələ ilə bağlı istisadçı-ekspert Əkrəm Həsənov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, istehlak kreditlərinə tələbat həmişə var: 

“İstehlakçı ilə sahibkarın fərqi ondadır ki, sahibkar krediti ona pul doğrudanda lazım olduqda götürür. İstehlakçıya isə pul hər zaman, məhdudiyyətsiz lazımdır. Yəni o mənada ki, vətəndaşların əksəriyyəti belə istəyir. Bu, yalnız Azərbaycanda belə deyil. Çünki insanların çoxunun maliyyə, hüquqi savadı, məsuliyyət hissi aşağı səviyyədədir. 

Bəzilərinə bir çox hallarda pul lazım deyil. Ancaq o fikirləşir ki, lazımdır. Banklar da istehlak krediti verməyə meyillidir. Banklar daha çox kredit versələr, istehlakçı gəlib yenə götürəcək. Çünki ölkədə kreditləşdirməyə sahibkar yoxdur. Yəni bankın əsas gəlir mənbəyi kreditdir. 

Bank da baxır ki, sahibkar azdır, ödəniş qabiliyyəti aşağıdır, müraciət etmir, biznes mühiti gündən-günə pisləşir. Digər tərəfdən də sahibkar kredit istədikdə aşağı faizlə istəyəcək. Ancaq banklar istehlak kreditini ondan daha yüksək faizlə verirlər”. 

Ekspertin sözlərinə görə, sahibkarlar arasında kredit götürmək istəyənlərin bir hissəsinə banklar heç etibar etmir: 

“Bir var ki, bank vətəndaşla üz-üzə qalıb. Vətəndaşın öhdəsindən bank məhkəmə, icra məmuru yolu ilə asanlıqla gəlir. Ancaq sahibkar az pul götürmür. Sahibkarın özünün də müəyyən vəsaiti, biliyi var, ən azı özünə hüquqi yardım göstərəcək hüquqşünas tuta biləcək. 

Buna görə də banklar biznes krediti verməyə maraqlı deyil. Mərkəzi Bankın son illərdəki tənzimləmə siyasəti daha çox ona yönəlib ki, banklar daha çox biznes krediti versin. Faizi yüksək olduğu üçün sahibkar kredit götürmür. Vətəndaş isə sabahı fikirləşmədən kredit götürür. Ona görə də problemli kreditlər artır”. 

Nigar Abdullayeva 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Bank vətəndaş Əkrəm Həsənov

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin