Bankların əlavə sığorta və xidmət haqları Şəffaflıq problemi və müştəri narazılıqları

Bəzi bankların müştəri kartlarından kredit öhdəliklərini təmin etmək məqsədilə müxtəlif əlavə xidmət haqları və sığorta ödənişləri tutması son illər geniş müzakirə mövzularından birinə çevrilib. Xüsusilə işsiz qalma, əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirilməsi və ya digər risklərə qarşı tətbiq edilən sığorta haqları müştərilərin bir hissəsi tərəfindən zəruri xidmət kimi qəbul edilsə də, digər qrup bu ödənişlərin şərtlərinin qeyri-şəffaf olduğunu, çox vaxt müştərinin açıq razılığı olmadan tutulduğunu iddia edir.

Problem əsasən iki səbəbdən yaranır. Birincisi, bankların kredit rəsmiləşdirilməsi zamanı təqdim edilən paketlərin tam izah edilməməsi, ikincisi isə müştərilərin müqavilə şərtlərini detallı oxumadan imzalamağa meylli olmasıdır. Nəticədə kreditlə birlikdə sığorta və əlavə xidmət müqavilələri də aktivləşdirilir və borc götürən şəxs hər ay kartdan müəyyən məbləğin tutulduğunu sonradan görür. Əksər hallarda bu ödənişlərin könüllü olub-olmadığı barədə aydın məlumat verilmədiyi üçün narazılıqlar daha da artır.

İşsiz qalma sığortasının nəzəri məqsədi kredit alan şəxsi gözlənilməz gəlir itkisinə qarşı qorumaqdır. Bu xidmət həqiqətən də müəyyən hallarda müştəri üçün faydalı ola bilər, çünki sığorta şirkəti borcalanın gəliri müvəqqəti olaraq dayandığı zaman kredit ödənişinin bir hissəsini qarşılayır. Lakin problem ondan ibarətdir ki, bu xidmət əvvəldən izah edilmədikdə və ya müştərinin müraciəti olmadan aktivləşdirildikdə artıq məcburi yüklənmə kimi qəbul olunur.

Ekspertlər bildirir ki, sığorta haqlarının geri qaytarılması məsələsi də müəyyən qeyri-müəyyənlik yaradır. Əgər sığorta paketi müştərinin razılığı olmadan qoşulubsa və ya müqavilədə bu barədə açıq bənd yoxdursa, bir çox hallarda müştərilər müəyyən hüquqi prosedurlardan sonra pulun qaytarılmasına nail ola bilirlər. Lakin bu proses çətin və vaxt aparan olduğundan bir çox insan şikayət etməkdən çəkinir. Buna görə də tənzimləyici qurumların bu sahədə daha sərt nəzarəti, banklara şəffaflıq öhdəliklərinin artırılması və müştərilərin müqavilə şərtləri haqqında ətraflı məlumatlandırılması vacibdir.

Müştərilər üçün əsas tövsiyə kredit götürməzdən əvvəl bütün əlavə xidmətlərin siyahısını tələb etmək, müqavilənin hər bəndini oxumaq və istəmədikləri sığorta paketlərinin aktivləşdirilməməsini açıq şəkildə bildirməkdir. Banklar üçün isə ən optimal yanaşma əlavə xidmətləri avtomatik deyil, yalnız müştərinin yazılı təsdiqi ilə təqdim etmək, tutulacaq məbləğ və qaydalar barədə aydın, sadə və izah olunmuş sənədlər hazırlamaqdır.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info