Bayram öncəsi Azərbaycan bazarlarında BAHALAŞMA

Yeni ilin gəlişinə artıq sayılı günlər qalıb. Bayram öncəsi günlərdə meyvə-tərəvəz və çərəz bazarında ümumi bahalaşma müşahidə olunur. Məlumata görə, hazırda məhsullar həm paytaxtda, eləcə də rayonlarda əvvəlki aylara nisbətən xeyli bahalaşıb. Alıcılar bildirirlər ki, xüsusilə Bakı bazarlarında qiymətlər “əl yandırır”, yəni məhsullar çox yüksək qiymətə təklif olunur.

Mövzu ilə bağlı Modern.az-a danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli də bayram öncəsi günlərdə meyvə, tərəvəz və çərəz bazarında qiymətlərin artdığını təsdiqləyib.

O, mövcud bahalaşmanın səbəbini belə izah edib:

“Bunun əsas səbəbləri arasında hava şəraitinin dəyişməsi, güclü yağış və dolunun bir çox bağlara ziyan vurması, məhsuldarlığın azalması və nəticədə bazarda təklifin aşağı düşməsi, yəni qıtlıq göstərilir .

Bahalaşmanı artıran digər faktor isə logistika və saxlama xərclərinin yüksəlməsidir. Daşıma, soyutma və anbarlaşdırma xərcləri artdığı üçün qiymətlərə əlavə yük düşür və bu, paytaxt bazarlarında daha kəskin görünür. Bununla yanaşı, ölkədən meyvə-tərəvəz ixracının rekord səviyyəyə çatması daxili bazarda məhsul qıtlığı yaradır və qiymət artımını sürətləndirir. 2025-ci ilin yanvar-sentyabr dövründə ixracın son 5 ilin maksimum həddinə çatdığı bildirilir. Daxili bazardakı bahalaşma ixracın güclənməsi ilə də əlaqəlidir”.

İqtisadçı bildirib ki, rayonlarla paytaxt arasındakı qiymət fərqi qalmaqda davam edir:

“Rayonlarda bəzi məhsullar nisbətən ucuz ola bilər, lakin ümumi bahalaşma tendensiyası ölkənin bütün bölgələrində hiss olunur və təklifin azalması bu fərqi əvvəlki illərlə müqayisədə daha da azaldıb”.

O, həmçinin əlavə edib ki, ötən illərlə müqayisədə vəziyyət daha kəskindir:

“2023 və 2024-cü illərdə də qiymətlərdə artım olsa da, bu il hava şəraiti, ixracın artması və inflyasiya kimi amillər bahalaşmanı daha nəzərəçarpan edib. Üstəlik, qida məhsulları üzrə ümumi inflyasiya da yüksəlib və 2025-ci ilin ilk aylarında qida məhsullarında qiymət artımı 7.6% səviyyəsinə qədər çatıb”.

Müsahibimiz yekun olaraq vurğulayıb ki, yeni il ərəfəsində meyvə-tərəvəz və çərəz bazarında ucuzlaşma gözlənilmir. Onun fikrincə, mövcud vəziyyət onu göstərir ki, həm paytaxtda, eləcə də rayonlarda qiymətlər mövsümi deyil, əsasən struktur səbəblərə görə bahalaşıb və bu tendensiyanın ilin sonuna qədər davam etməsi ehtimalı böyükdür.