Icma.az
close
up
RU
Bazar günü niyə istirahət günüdür? Həftəsonunun gizli tarixi

Bazar günü niyə istirahət günüdür? Həftəsonunun gizli tarixi

Icma.az, Yenisabah portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Bu gün dünyanın böyük bir hissəsində bazar günü istirahət, ailə görüşləri və sakitlik günü kimi qəbul olunur. İş yerləri bağlanır, ofislər boş qalır, insanlar isə özlərinə və yaxınlarına vaxt ayırırlar. Amma çox az adam düşünür ki, bu adi görünən günün arxasında minilliklərə dayanan dini inanclar, imperiya fərmanları və sosial mübarizələr dayanır.

“Yeni Sabah” xəbər verir ki, bazar gününün istirahət günü kimi formalaşmasının əsas kökləri dini ənənələrə bağlıdır.

Xristian dünyasında bazar günü müqəddəs hesab olunur. İnanca görə, İsa Məsih məhz bazar günü dirilib və bu gün “Rəbbin günü” adlandırılıb. İlk xristian icmaları bazar günləri bir araya gələrək ibadət edirdi.

Bu ənənə rəsmi statusu isə IV əsrdə qazandı. 321-ci ildə Roma imperatoru Konstantin fərman imzalayaraq bazar gününü Roma imperiyasında rəsmi istirahət günü elan etdi.

Fərmana əsasən, dövlət qulluqçuları və şəhər əhalisi həmin gün işləməməli idi. Kənd təsərrüfatı ilə məşğul olanlara isə müəyyən hallarda istisna tətbiq edilirdi. Bu qərar həm dini, həm də siyasi xarakter daşıyırdı – imperator xristianlığı gücləndirmək və imperiyada vahid qayda yaratmaq istəyirdi.

Lakin istirahət anlayışı daha qədimdir. Yəhudi ənənəsində Şabbat – şənbə günü – müqəddəs istirahət vaxtıdır.

Tövrata görə, Tanrı dünyanı altı günə yaradıb, yeddinci gün isə dincəlib. Bu model sonradan digər dinlərə və mədəniyyətlərə də təsir göstərib.

İslam dünyasında isə cümə günü xüsusi əhəmiyyət daşıyır; bir çox müsəlman ölkələrində cümə və ya cümə-şənbə istirahət günü kimi qəbul edilib.

Orta əsrlərdə Avropada bazar günü əsasən dini ibadət və ailə vaxtı idi. Lakin sənaye inqilabı ilə vəziyyət dəyişdi. Fabriklərdə çalışan işçilər həftənin altı, bəzən yeddi günü ağır şəraitdə işləyirdi. XIX əsrdə fəhlə hərəkatları həftəlik istirahət hüququnun tanınmasını tələb etməyə başladı. “Səkkiz saat iş, səkkiz saat istirahət, səkkiz saat yuxu” şüarı geniş yayıldı. Bu mübarizənin nəticəsində bazar günü qanunla qorunan istirahət gününə çevrildi və “həftəsonu” anlayışı formalaşdı.

XX əsrdə isə bir çox ölkələrdə şənbə gününün də yarım və ya tam istirahət elan olunması ilə iki günlük həftəsonu modeli yarandı. Bu dəyişiklik insanların sosial həyatını tamamilə yenidən formalaşdırdı – ailəvi istirahət, kütləvi mədəni tədbirlər, idman yarışları və səyahət mədəniyyəti məhz həftəsonu anlayışı ilə inkişaf etdi.

Maraqlıdır ki, bazar günü istirahət modeli bütün dünyada eyni deyil. ABŞ və Avropanın əksər hissəsində bazar əsas istirahət günüdür. Yaxın Şərqin bəzi ölkələrində isə istirahət cümə və ya cümə-şənbə günlərinə düşür. Bu fərqlər dini və tarixi ənənələrlə bağlıdır.

Bu gün bazar günü artıq təkcə dini ayinlərlə bağlı deyil. O, həm də psixoloji və sosial baxımdan insanların yenilənmə gününə çevrilib. Mütəxəssislər bildirirlər ki, həftədə ən azı bir gün tam istirahət insanın məhsuldarlığını artırır, stressi azaldır və ailə münasibətlərini gücləndirir.

Beləliklə, bazar gününün istirahət günü olması təsadüfi qərar deyil. Bu ənənə qədim dini qaydalardan başlayaraq imperiya fərmanları, sosial mübarizələr və sənaye dövrünün dəyişiklikləri ilə formalaşıb. Minilliklərin süzgəcindən keçən bu gün indi milyonlarla insan üçün sadəcə təqvimdə bir tarix yox, nəfəs alma və yenilənmə fürsətidir.

Aydan Hacı 


Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 19 Aprel 2026 10:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see316

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see307

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see302

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see302

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see299

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see290

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see287

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see281

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see281

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see255

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see254

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see249

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see247

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see246

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see241

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see236

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see234

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see234

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see230

Hesablama Palatasından inflyasiya ilə bağlı proqnoz: Bahalaşma davam edəcək

14 Noyabr 2026 13:59see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri