Beyin niyə qocalır? ARAŞDIRMA

Berlinin Şarite Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, uşaqlıqda yaşanan stress beyinin sürətlənmiş qocalması markerlərinin görünüşü ilə əlaqələndirilir və neyrodegenerativ prosesləri gücləndirir.

Redaktor.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Annals of Neurology" jurnalında dərc olunub.

Araşdırmada 30-60 yaş arası 179 qadın iştirak edib. Qadınlarda neyrodegenerativ xəstəliklərə tutulma riski artdığı üçün alimlər bu qrupa diqqət yetirmək qərarına gəliblər.

Şarite Tibbi Psixologiya İnstitutunun doktorantı və tədqiqat məqaləsinin aparıcı müəllifi Lara Fleck, "İştirakçıların yetkinlikdən əvvəlki illərdə əhəmiyyətli stress və ya narahatlıq keçirdiklərini öyrənmək üçün klinik müsahibə aparmaqla başladıq" deyib.

Alimlər həmçinin spesifik neyroinflamatuar prosesləri və sinir hüceyrələrinin zədələnməsini göstərən biomarkerlərin axtarışında yüksək dəqiqlikli texnologiyadan istifadə edərək iştirakçılardan qan nümunələrini araşdırıblar. Bundan əlavə, iştirakçılar koqnitiv funksiyanı qiymətləndirmək üçün beynin MRT və standartlaşdırılmış testlərindən keçiriblər.

Nəticələr göstərib ki, sui-istifadə, laqeydlik, məişət zorakılığı, narkotik maddələrdən sui-istifadə, ailə cinayətləri və uşaqlıqda valideyn itkisi yetkinlik dövründə neyroinflamasiya və sürətlənmiş neyrodegenerasiya ilə əlaqələndirilir. Həmçinin, yetkinlik yaşına çatmamışdan əvvəl stress keçirən qadınların beyin həcmi nəzarət qrupunda olanlara nisbətən daha az olub.

Alimlər qeyd ediblər ki, nəticələr uşaqlıq stressinin mütləq demensiyaya səbəb olması demək deyil. Əksinə, bir çox insanlar uzunmüddətli nəticələr olmadan ciddi böhranların öhdəsindən gəlməyə imkan verən diqqətəlayiq möhkəmlik nümayiş etdirirlər.

Turan İSMAYIL