Icma.az
close
up
RU
Beynimiz bizi aldadırmış: Yaddaşımız eyni hadisəni heç vaxt eyni saxlamır

Beynimiz bizi aldadırmış: Yaddaşımız eyni hadisəni heç vaxt eyni saxlamır

Yenisabah saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, insan beyin eyni xatirəni hər dəfə fərqli şəkildə yaddaşa həkk edir.

Yenisabah.az xəbər verir ki, “Nature” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmaya görə, xatirələr zamanla fərqli neyron qrupları tərəfindən aşkar edildikcə beyində dəyişikliklərə məruz qalır.

Məlumata görə, siçanlar üzərində aparılan təcrübə göstərib ki, xatirələr sabit deyil və beyində hər dəfə yenidən formalaşır. Əvvəllər alimlər xatirələrin hipokampusda yerləşən “yer hüceyrələri” tərəfindən sabit şəkildə qorunduğunu düşünürdülər, lakin hazırda bu nəzəriyyə şübhə altına alınıb. pizza sifarişi

Şimali-Qərb Universitetinin (ABŞ) professoru Daniel Dobeck bildirib ki, 2013-cü ildə aparılan araşdırmalar beyində məkan yaddaşının sabit olmadığını sübut edib. Onun sözlərinə görə, siçanlar labirintə təkrar girdikdə bəzi neyronlar aktiv qalsa da, aktiv neyron qrupları zamanla dəyişib. Bu hadisə “hipokampal təmsil dəyişməsi” adlandırılıb.

Yeni təcrübədə alimlər siçanları virtual reallıq mühitində sınaqdan keçiriblər. Onlar xüsusi qaçış trenajorunda hərəkət edərək ekranlarda sabit labirint simulyasiyasını izləyiblər. Xarici amilləri aradan qaldırmaq üçün hər turda eyni qoxu və sabit səs fonu yaradılıb. Neyron aktivliyi isə real vaxtda izlənilib.

Nəticələr göstərib ki, mühit tam nəzarət altında olsa belə, neyronların çoxu zaman keçdikcə dəyişib. Yalnız 5-10 faiz hüceyrə ənənəvi “yer hüceyrəsi” kimi sabit qalıb. Bu sabit hüceyrələrin daha yüksək oyanıqlığa sahib olması, məhz həmin xüsusiyyətin xatirələrin qorunmasında rol oynadığını göstərib.

Alimlər hesab edir ki, bu dəyişmə beyinə oxşar təcrübələri bir-birindən ayırmaqda kömək edir. Yəni insan eyni məkanı (iş, məktəb, park) dəfələrlə ziyarət etsə də, həmin səfərləri yaddaşında fərqli şəkildə saxlaya bilir.

Araşdırma həmçinin göstərib ki, ən sabit xatirələr yüksək oyanıqlığı saxlayan hüceyrələrlə bağlıdır. “Beyin yaşlandıqca hipokampal hüceyrələr daha az oyanıqlı olur. Ola bilsin ki, yaşla yaddaş zəifləməsinin səbəblərindən biri də budur. Əgər bu oyanıqlığı artırmaq və ya qorumaq mümkün olsa, yaddaş da daha uzunmüddətli qoruna bilər. Lakin bunun üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.

Aydan Hacı 


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:173
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 27 Sentyabr 2025 09:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see396

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see383

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see377

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see374

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see354

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see353

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see335

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see335

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see315

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see313

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see308

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see297

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see267

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see229

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see222

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see220

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see209

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see207

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see207

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri