Icma.az
close
up
RU
Beynimiz bizi aldadırmış: Yaddaşımız eyni hadisəni heç vaxt eyni saxlamır

Beynimiz bizi aldadırmış: Yaddaşımız eyni hadisəni heç vaxt eyni saxlamır

Yenisabah saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, insan beyin eyni xatirəni hər dəfə fərqli şəkildə yaddaşa həkk edir.

Yenisabah.az xəbər verir ki, “Nature” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmaya görə, xatirələr zamanla fərqli neyron qrupları tərəfindən aşkar edildikcə beyində dəyişikliklərə məruz qalır.

Məlumata görə, siçanlar üzərində aparılan təcrübə göstərib ki, xatirələr sabit deyil və beyində hər dəfə yenidən formalaşır. Əvvəllər alimlər xatirələrin hipokampusda yerləşən “yer hüceyrələri” tərəfindən sabit şəkildə qorunduğunu düşünürdülər, lakin hazırda bu nəzəriyyə şübhə altına alınıb. pizza sifarişi

Şimali-Qərb Universitetinin (ABŞ) professoru Daniel Dobeck bildirib ki, 2013-cü ildə aparılan araşdırmalar beyində məkan yaddaşının sabit olmadığını sübut edib. Onun sözlərinə görə, siçanlar labirintə təkrar girdikdə bəzi neyronlar aktiv qalsa da, aktiv neyron qrupları zamanla dəyişib. Bu hadisə “hipokampal təmsil dəyişməsi” adlandırılıb.

Yeni təcrübədə alimlər siçanları virtual reallıq mühitində sınaqdan keçiriblər. Onlar xüsusi qaçış trenajorunda hərəkət edərək ekranlarda sabit labirint simulyasiyasını izləyiblər. Xarici amilləri aradan qaldırmaq üçün hər turda eyni qoxu və sabit səs fonu yaradılıb. Neyron aktivliyi isə real vaxtda izlənilib.

Nəticələr göstərib ki, mühit tam nəzarət altında olsa belə, neyronların çoxu zaman keçdikcə dəyişib. Yalnız 5-10 faiz hüceyrə ənənəvi “yer hüceyrəsi” kimi sabit qalıb. Bu sabit hüceyrələrin daha yüksək oyanıqlığa sahib olması, məhz həmin xüsusiyyətin xatirələrin qorunmasında rol oynadığını göstərib.

Alimlər hesab edir ki, bu dəyişmə beyinə oxşar təcrübələri bir-birindən ayırmaqda kömək edir. Yəni insan eyni məkanı (iş, məktəb, park) dəfələrlə ziyarət etsə də, həmin səfərləri yaddaşında fərqli şəkildə saxlaya bilir.

Araşdırma həmçinin göstərib ki, ən sabit xatirələr yüksək oyanıqlığı saxlayan hüceyrələrlə bağlıdır. “Beyin yaşlandıqca hipokampal hüceyrələr daha az oyanıqlı olur. Ola bilsin ki, yaşla yaddaş zəifləməsinin səbəblərindən biri də budur. Əgər bu oyanıqlığı artırmaq və ya qorumaq mümkün olsa, yaddaş da daha uzunmüddətli qoruna bilər. Lakin bunun üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.

Aydan Hacı 


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:157
embedMənbə:https://yenisabah.az
archiveBu xəbər 27 Sentyabr 2025 09:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see336

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see312

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see309

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see271

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see271

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see267

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see255

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see252

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see188

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri