Bəzi insanların daha tez qocalmasının SƏBƏBİ

Hətta həyat tərzi eyni olsa belə, insanların qocalma sürəti fərqli ola bilər. Səbəbləri isə bunlardır.

Lent.az-ın xarici mətbuata istinadla məlumatına görə, tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, insanın qocalma sürətinə bir neçə amil təsir edir. Əsas amillər arasında irsiyyət, psixoemosional vəziyyət və dərinin mikroflorasının durumu xüsusi yer tutur.

Genetik xüsusiyyətlər

Bəzi insanlar genetik olaraq daha yavaş qocalmağa meyllidirlər. Belə insanlarda hətta yaşlılıqda belə dəri elastikliyini qoruyur, qırışlar az olur və orqanizm uzun müddət xəstəliklərə və stresslərə qarşı davamlı qalır.

Alimlər bunu hüceyrələrin bərpası və regenerasiyasına cavabdeh olan genlərin aktiv fəaliyyəti ilə izah edirlər. Bu cür “uzunömürlülük genləri” orqanizmin yaşla bağlı dəyişikliklərlə daha effektiv mübarizə aparmasına kömək edir.

Gizli iltihab prosesləri

Düzgün qidalanma, fiziki aktivlik və sağlam yuxuya baxmayaraq, bədəndə insanın hiss etmədiyi xroniki iltihablar baş verə bilər. Bu proseslər kollageni parçalayır, damarların vəziyyətini pisləşdirir və immun sistemini zəiflədir – nəticədə bioloji qocalma sürətlənir. Belə gizli iltihablar tez-tez ətraf mühitin çirklənməsi, stress və daxili orqanların düzgün işləməməsi ilə bağlı olur.

Hormon balansı və maddələr mübadiləsi

Metabolizm (maddələr mübadiləsi) fərdi xüsusiyyətdir və oxşar həyat tərzinə baxmayaraq, insanlarda müxtəlif cür işləyə bilər. Bəzilərində orqanizm fiziki yüklənmədən tez bərpa olur, digərlərində isə hormonal pozğunluqlar, artıq çəki və xroniki yorğunluq müşahidə olunur.

Hormonal fon, xüsusilə qadınlarda menopauza dövründə, qocalma proseslərinə ciddi təsir edir – bu zaman dəri elastikliyini itirir, əhval pozulur və yuxu rejimi dəyişir.

Dərinin mikrobiomu

Dərinin səthində milyonlarla bakteriya yaşayır – bu, dəri mikrobiomu adlanır. Bu tarazlıq pozulduqda (məsələn, aqressiv kosmetikadan, pis ekoloji şəraitdən və ya stressdən sonra), dəri quruyur, qıcıqlanır, səpkilər və mikroçatlarla örtülür. Hətta düzgün qulluq olsa belə, pozulmuş mikrobiom dəri yaşlanmasını sürətləndirir.

Emosional və psixoloji vəziyyət

Psixoloji vəziyyət uzunömürlülükdə çox böyük rol oynayır. Xroniki stress, basdırılmış emosiyalar, daxili konfliktlər və narahatlıq yalnız psixoloji deyil, həm də fiziki sağlamlığa təsir edir.

Araşdırmalar göstərir ki, emosiyalarını idarə edə bilən, daxili tarazlığa malik insanlar daha az xəstələnir, yaşlarından cavan görünür və güclü immun sisteminə sahib olurlar. Hətta çətin xarici şəraitdə belə, daxili sakitlik qocalma prosesini ləngidə bilər.

Nəticə

Qocalma təkcə təbiətin verdiyi bioloji proses deyil, həm də bir çox amilin qarşılıqlı təsirinin nəticəsidir.

Orqanizmə qulluq kompleks şəkildə aparılmalıdır: fiziki sağlamlıqdan tutmuş psixoloji tarazlığa qədər. Yalnız bu halda yaşla bağlı dəyişiklikləri yavaşlatmaq, enerjini və gəncliyi daha uzun müddət qorumaq mümkündür.