Icma.az
close
up
RU
Biotexnoloqlar ilk dəfə insanın qaraciyər hüceyrələrini “cavanlaşdırdıqlarını” açıqlayıblar

Biotexnoloqlar ilk dəfə insanın qaraciyər hüceyrələrini “cavanlaşdırdıqlarını” açıqlayıblar

Azertag saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 9 iyun, AZƏRTAC

Amerikalı biotexnoloqlar insanın canlı qaraciyər hüceyrələrinin qocalma prosesini geri çevirməyə nail olduqlarını bildiriblər. Söhbət siçan və ya sintetik hüceyrələrdən deyil, məhz insan hüceyrələrindən gedir. Bu nəticədən sonra şirkət 435 milyon dollar investisiya cəlb edib və klinik sınaqlara hazırlaşır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, “NewLimit” startapının hazırladığı texnologiya epigenetik yenidən proqramlaşdırma metoduna əsaslanır. Orqanizmdəki bütün hüceyrələr eyni gen dəstinə malik olsa da, onların fəaliyyəti fərqlidir. Məsələn, dəri hüceyrələri bir funksiyanı yerinə yetirir, beyin neyronları isə tamamilə başqa vəzifələr daşıyır. Bu prosesi epigenetika tənzimləyir. DNT üzərində yerləşən xüsusi kimyəvi nişanlar sistemi həmin anda hansı genlərin fəaliyyət göstərməli olduğunu müəyyənləşdirir, lakin genetik kodun özünü dəyişmir.

Yaş artdıqca bu sistemdə pozuntular yaranır, markerlər qarışır və genlər düzgün işləməməyə başlayır. Nəticədə hüceyrələr bərpa olunmaq qabiliyyətini tədricən itirir və zəifləyir. Orqanların qocalmasının əsas səbəblərindən biri də budur.

Alimlərin ideyası bu mexanizmi yenidən gənc dövrə xas vəziyyətə qaytarmaqdan ibarət olub. Əvvəllər buna bənzər nəticələr əsasən gəmiricilər üzərində əldə edilirdi. “NewLimit” mütəxəssisləri isə bunu insanın yaşlı qaraciyər hüceyrələrində təkrarlamağa nail olublar. Prosedurdan sonra hüceyrələr əsas funksiyalarını tam bərpa edib, yenidən yağları səmərəli şəkildə parçalamağa və toksinləri zərərsizləşdirməyə başlayıblar.

Ən uyğun həll yolunu tapmaq üçün tədqiqatçılar genetik analizi, maşın öyrənməsi texnologiyalarını və müxtəlif variantların genişmiqyaslı sınaqlarını bir araya gətiriblər. Nəticədə genlərin fəaliyyətini idarə edən xüsusi zülallar – transkripsiya faktorlarının üç kombinasiyası müəyyən edilib. Məhz bu kombinasiyalar yaşlı qaraciyər hüceyrələrini gənc hüceyrələrə xas vəziyyətə qaytarır.

Bu zülalların orqanizmə mRNT terapiyası vasitəsilə çatdırılması planlaşdırıllır. Bu texnologiya hüceyrələrə lazım olan zülalların hazırlanması üçün müvəqqəti “təlimat” ötürür. mRNT molekulları lipid nanohissəciklər adlanan kiçik yağ qabarcıqlarına yerləşdirilir. Koronavirusa qarşı bəzi tanınmış vaksinlərin hazırlanmasında da eyni texnoloji platformadan istifadə olunub.

Şirkətin əldə etdiyi laborator nəticələr hələlik hər hansı nüfuzlu elmi jurnalda dərc edilməyib. Startap məlumatları yalnız rəsmi bloqunda və korporativ press-relizində açıqlayıb. Böyük həcmli investisiyaların cəlb edilməsi məqsədilə bu üsuldan tez-tez istifadə olunur. Elmi ictimaiyyət həmin nəticələri hələ müstəqil şəkildə təsdiqləməyib. Metodun canlı insan orqanizmində nə dərəcədə effektiv olduğunu yalnız gələcək klinik sınaqlar göstərəcək.

Sınaqlar uğurla başa çatarsa, layihə müəllifləri metodun tətbiq dairəsini genişləndirməyi planlaşdırırlar. Testlərin ilk mərhələsi qaraciyər steatozunun müalicəsinə, ikinci mərhələsi isə alkoqolun yaratdığı zədələrin aradan qaldırılmasına həsr olunacaq. Gələcəkdə şirkət eyni yanaşmanı qan damarlarının və immun sisteminin hüceyrələrinin cavanlaşdırılması üçün də tətbiq etməyi nəzərdə tutur.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 09 İyun 2026 04:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see396

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see383

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see377

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see374

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see354

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see353

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see335

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see335

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see315

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see313

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see308

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see297

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see267

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see229

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see222

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see220

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see209

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see207

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see207

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri