Bir sancması ilə öldürür: Dünyanın ən ölümcül 10 ilanı

Bu ilanların bəzilərinin zəhəri o qədər güclüdür ki, təcili tibbi yardım olmadan dişləmə ölümə səbəb ola bilər. Hər il ilanlar dünyada təxminən 5,4 milyon insanı dişləyir. Təqribən 2,7 milyon zərərçəkəndə klinik cəhətdən əhəmiyyətli zəhərlənmə baş verir, dişləmələrin nəticələrindən isə 81 mindən 138 minə qədər insan ölür.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, ən ölümcül ilan növünü yalnız onun zəhərinin gücünə əsasən müəyyən etmək qeyri-mümkündür. Növün təhlükəliliyinə həmçinin insanlarla təmas tezliyi, ilanın ifraz edə bildiyi zəhərin miqdarı, simptomların inkişaf sürəti və əks-zəhərin (antidotun) əlçatanlığı da təsir edir.

İnsanlar üçün ən təhlükəli hesab edilən 10 növ:

1. Piləbənzər gürzə

Kiçik, aqressiv və geniş yayılmış piləbənzər gürzələr Afrikanın bəzi hissələrində, Yaxın Şərqdə və Cənubi Asiyada yaşayır. Onlar tez-tez kənd təsərrüfatı rayonlarının yaxınlığında məskunlaşırlar ki, bu səbəbdən də mütəmadi olaraq insanlarla təmasa girirlər.

Onların zəhəri qanın laxtalanmasını pozur və güclü qanaxmaya, şoka, böyrək zədələnməsinə və orqan çatışmazlığına səbəb ola bilər. Məhz geniş yayılma və tez-tez baş verən dişləmələr bu ilanları xüsusilə təhlükəli edir.

2. Rassel gürzəsi

Bu ilan Cənubi və Cənub-Şərqi Asiyada minlərlə ağır dişləmələrin səbəbkarıdır. Maskalanma rənginə görə onu kənd təsərrüfatı sahələrində fark etmək çətindir.

Onun zəhəri daxili qanaxmalara, nevroloji pozulmalara, kəskin böyrək zədələnməsinə və insultlara səbəb ola bilir. Hind kobra, adi krayt və piləbənzər gürzə ilə birlikdə o, Hindistanın tibbi nöqteyi-nəzərindən ən təhlükəli olan "Böyük dördlük" siyahısına daxildir.

3. Adi krayt

Adi krayt Hindistan yarımqitəsində yayılıb və güclü nektrotoksik zəhərə malikdir. O, sinirlər və əzələlər arasındakı siqnalların ötürülməsini pozur, nəticədə insan tədricən hərəkət etmək, udmaq və nəfəs almaq qabiliyyətini itirə bilər.

Xüsusi təhlükəni gecə dişləmələri təşkil edir. Kraytlar evlərə soxula bilər, onların dişləməsi isə əvvəlcə demək olar ki, ağrısız olur və nəzərəçarpacan şişkinlik yaratmır. Bu səbəbdən zərərçəkən iflic əlamətləri üzə çıxana qədər dişləndiyini anlamaya bilər.

4. Hind kobrası

Hind kobrası Cənubi Asiyanın ən məşhur və tibbi nöqteyi-nəzərindən ən təhlükəli ilanlarından biridir. Adətən o, insanlardan qaça bilər, lakin küncə sıxışdırıldıqda və ya təsadüfən üzərinə basıldıqda dişləyə bilər.

Onun zəhəri əsasən sinir sisteminə təsir göstərir və əzələ zəifliyinə, tənəffüs əzələlərinin iflicinə və ölümə səbəb ola bilir. İlanlara tez-tez kəndlərin və kənd təsərrüfatı sahələrinin yaxınlığında rast gəlinir.

5. Qara mamba

Qara mamba Afrikada yaşayır və güclü neyrotoksik zəhəri böyük sürətlə birləşdirir. O, ardıcıl olaraq bir neçə dişləmə edə bilir.

Zəhər iflicə, ürək-damar kollapsına və tənəffüs çatışmazlığına səbəb ola bilər. Müalicə olunmazsa, ağır zəhərlənmə həyat üçün ciddi təhlükə yaradır. Eyni zamanda, ilan adətən insanlardan qaçmağa çalışır.

6. Sahil taypanı

Sahil taypanı Avstraliyanın şimalında və şərqində, həmçinin Yeni Qvineyada yaşayır. O, sürətlidir, ehtiyatlıdır və əhəmiyyətli miqdarda güclü zəhər vura bilir.

Dişləmə qanın laxtalanmasını poza, əzələləri zədələyə və mütərəqqi iflicə səbəb ola bilər. Əks-zəhərin sürətli tətbiqi və tibbi yardım göstərilmədən ağır zəhərlənmə ölümə səbəb ola bilər.

7. Şərq qonur ilanı

Şərq qonur ilanı Avstraliyada digər növlərə nisbətən daha çox ilan dişləməsindən ölüm hallarına səbəb olur. Onun yaşayış yeri əsasən əhali yaşayış məntəqələri və kənd təsərrüfatı rayonları ilə üst-üstə düşür.

Onun zəhəri qanın laxtalanmasına və sinir sisteminə təsir edir, həmçinin qəfil ürək-damar kollapsına səbəb ola bilər. Vurulan zəhərin hətta kiçik miqdarı belə ağır zəhərlənmə ilə nəticələnə bilər.

8. Daxili taypan

Daxili taypan laboratoriya testlərinin nəticələrinə görə tez-tez dünyanın ən zəhərli ilanı adlandırılır. Onun zəhəri eyni vaxtda sinir sisteminə, əzələlərə və qana təsir etmək qabiliyyətinə malikdir. Lakin bu ilan daxili Avstraliyanın uzaq rayonlarında yaşayır və insanlarla nadir hallarda təmasa girir. Məhz bu səbəbdən onun nümunəsi göstərir ki, zəhərin gücü həmişə növün real ölümcül təhlükəsini müəyyən etmir.

9. Fer-de-lans

"Fer-de-lans" adı Mərkəzi və Cənubi Amerikada yayılmış Bothrops cinsinə aid bir neçə təhlükəli çuxurqarın gürzə növünü ifadə etmək üçün istifadə olunur.

Onların dişləmələri güclü ağrı, şişkinlik, qanaxma və toxumaların dağılmasına səbəb ola bilər. Ağır hallarda sistemli fəsadlar mümkündür və vaxtında göstərilməyən tibbi yardım səbəbindən zərərçəkənlər ciddi xəsarətlər ala və ya hətta ətraflarını itirə bilərlər.

10. Bumslang

Bumslang - həddindən artıq güclü hemotoksik zəhərə malik afrika ağac ilanesidir. O, adətən insanlardan qaçır, ona görə də dişləmələrə nadir hallarda rast gəlinir. Təhlükə həm də ondadır ki, simptomlar yalnız bir neçə saat sonra özünü büruzə verə bilər. Zəhər qanın laxtalanmasını pozur və güclü daxili və xarici qanaxmalara səbəb olmağa qadirdir.