Icma.az
close
up
RU
Bir vaxtlar İngiltərədə kimyəvi maddələrlə işləməyə məcbur edilən işçilərin dəhşətli hekayəsi

Bir vaxtlar İngiltərədə kimyəvi maddələrlə işləməyə məcbur edilən işçilərin dəhşətli hekayəsi

Sfera.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

19-cu əsrdə İngiltərədə kibrit fabriklərində işləmək ölümcül nəticələrə səbəb ola bilərdi. Ağ fosforla işləmək nəticəsində yaranan "Fossi çənə" xəstəliyi işçilərin üzlərini tanınmaz hala salıb. Uzun iş saatları, aşağı əmək haqqı və cəza sistemləri işləri daha da çətinləşdirirdi.
 

Sfera.az dəhşətli şəraitin tarixdə buraxdığı qaranlıq iz haqqında yazı təqdim edir.
 

19-cu əsrin sonlarında Londonun şərqindəki “Bryant & May” kibrit fabrikində işçilər "fosfor çənəsi" kimi tanınan dəhşətli xəstəliyin qurbanı olublar.
 

Bu, kibrit istehsalında istifadə olunan ağ və sarı fosforun zəhərli təsiri ilə bağlı olub. İşçilər fosfor dumanını udduqca dişləri çürüməyə, çənələri isə çürüyüb düşməyə başlayıb.
 

Daha qorxulusu o idi ki, xəstəliyin sonrakı mərhələlərində fəhlələrin üzləri qaranlıqda parlayırdı. Kibrit işçiləri 12-14 saat işləyirdilər və demək olar ki, heç bir təhlükəsizlik tədbiri olmadan aşağı əmək haqqı alırdılar.
 

Qadın işçilər kişilərdən daha az maaş alırdılar, hətta bəzi hallarda maaşları kəsilirdi. Oturarkən və ya danışarkən tutuldularsa, cərimələnirdilər.
 

“Bryant & May”da işçilərin fosfordan xəstələnməyə başladığını bilirdilər. Çənədə çürük, diş itkisi və şiddətli ağrılardan əziyyət çəkən işçilər işdən çıxarılaraq yeni işçilərlə əvəz olunurdu.
 

Statistikalar göstərdi ki, işçilərin böyük əksəriyyəti fosfora məruz qaldıqdan sonra beş il ərzində xəstələnib.
 

1888-ci ildə Annie Besant adlı bir jurnalistin "ağ köləlik" olaraq xarakterizə etdiyi bu dəhşətli iş şəraitinə diqqət çəkməsi ilə 1500 qadın işçi tətil elan edib. İşçilər sərt cəza sisteminin dayandırılması və işdən çıxarılan işçilərin bərpası kimi bəzi hüquqlar əldə ediblər.
 

Lakin fosforun istifadəsi tam qadağan olunmadı və bu təhlükəli proses illər boyu davam etdi. 1900-cü illərin əvvəllərində fosforun istifadəsinə qoyulan qadağa ilə "fossi çənə" demək olar ki, tamamilə yox oldu.
 

Ancaq yüzlərlə işçi bu prosesdə həyatını itirdi və bir çoxu ömür boyu sağlamlıq problemləri ilə mübarizə aparmalı oldu.


Aynil

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:181
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 04 Dekabr 2024 00:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri