Icma.az
close
up
RU
Bir vaxtlar İngiltərədə kimyəvi maddələrlə işləməyə məcbur edilən işçilərin dəhşətli hekayəsi

Bir vaxtlar İngiltərədə kimyəvi maddələrlə işləməyə məcbur edilən işçilərin dəhşətli hekayəsi

Sfera.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

19-cu əsrdə İngiltərədə kibrit fabriklərində işləmək ölümcül nəticələrə səbəb ola bilərdi. Ağ fosforla işləmək nəticəsində yaranan "Fossi çənə" xəstəliyi işçilərin üzlərini tanınmaz hala salıb. Uzun iş saatları, aşağı əmək haqqı və cəza sistemləri işləri daha da çətinləşdirirdi.
 

Sfera.az dəhşətli şəraitin tarixdə buraxdığı qaranlıq iz haqqında yazı təqdim edir.
 

19-cu əsrin sonlarında Londonun şərqindəki “Bryant & May” kibrit fabrikində işçilər "fosfor çənəsi" kimi tanınan dəhşətli xəstəliyin qurbanı olublar.
 

Bu, kibrit istehsalında istifadə olunan ağ və sarı fosforun zəhərli təsiri ilə bağlı olub. İşçilər fosfor dumanını udduqca dişləri çürüməyə, çənələri isə çürüyüb düşməyə başlayıb.
 

Daha qorxulusu o idi ki, xəstəliyin sonrakı mərhələlərində fəhlələrin üzləri qaranlıqda parlayırdı. Kibrit işçiləri 12-14 saat işləyirdilər və demək olar ki, heç bir təhlükəsizlik tədbiri olmadan aşağı əmək haqqı alırdılar.
 

Qadın işçilər kişilərdən daha az maaş alırdılar, hətta bəzi hallarda maaşları kəsilirdi. Oturarkən və ya danışarkən tutuldularsa, cərimələnirdilər.
 

“Bryant & May”da işçilərin fosfordan xəstələnməyə başladığını bilirdilər. Çənədə çürük, diş itkisi və şiddətli ağrılardan əziyyət çəkən işçilər işdən çıxarılaraq yeni işçilərlə əvəz olunurdu.
 

Statistikalar göstərdi ki, işçilərin böyük əksəriyyəti fosfora məruz qaldıqdan sonra beş il ərzində xəstələnib.
 

1888-ci ildə Annie Besant adlı bir jurnalistin "ağ köləlik" olaraq xarakterizə etdiyi bu dəhşətli iş şəraitinə diqqət çəkməsi ilə 1500 qadın işçi tətil elan edib. İşçilər sərt cəza sisteminin dayandırılması və işdən çıxarılan işçilərin bərpası kimi bəzi hüquqlar əldə ediblər.
 

Lakin fosforun istifadəsi tam qadağan olunmadı və bu təhlükəli proses illər boyu davam etdi. 1900-cü illərin əvvəllərində fosforun istifadəsinə qoyulan qadağa ilə "fossi çənə" demək olar ki, tamamilə yox oldu.
 

Ancaq yüzlərlə işçi bu prosesdə həyatını itirdi və bir çoxu ömür boyu sağlamlıq problemləri ilə mübarizə aparmalı oldu.


Aynil

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 04 Dekabr 2024 00:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri