Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Bir vaxtlar İngiltərədə kimyəvi maddələrlə işləməyə məcbur edilən işçilərin dəhşətli hekayəsi

Bir vaxtlar İngiltərədə kimyəvi maddələrlə işləməyə məcbur edilən işçilərin dəhşətli hekayəsi

Sfera.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

19-cu əsrdə İngiltərədə kibrit fabriklərində işləmək ölümcül nəticələrə səbəb ola bilərdi. Ağ fosforla işləmək nəticəsində yaranan "Fossi çənə" xəstəliyi işçilərin üzlərini tanınmaz hala salıb. Uzun iş saatları, aşağı əmək haqqı və cəza sistemləri işləri daha da çətinləşdirirdi.
 

Sfera.az dəhşətli şəraitin tarixdə buraxdığı qaranlıq iz haqqında yazı təqdim edir.
 

19-cu əsrin sonlarında Londonun şərqindəki “Bryant & May” kibrit fabrikində işçilər "fosfor çənəsi" kimi tanınan dəhşətli xəstəliyin qurbanı olublar.
 

Bu, kibrit istehsalında istifadə olunan ağ və sarı fosforun zəhərli təsiri ilə bağlı olub. İşçilər fosfor dumanını udduqca dişləri çürüməyə, çənələri isə çürüyüb düşməyə başlayıb.
 

Daha qorxulusu o idi ki, xəstəliyin sonrakı mərhələlərində fəhlələrin üzləri qaranlıqda parlayırdı. Kibrit işçiləri 12-14 saat işləyirdilər və demək olar ki, heç bir təhlükəsizlik tədbiri olmadan aşağı əmək haqqı alırdılar.
 

Qadın işçilər kişilərdən daha az maaş alırdılar, hətta bəzi hallarda maaşları kəsilirdi. Oturarkən və ya danışarkən tutuldularsa, cərimələnirdilər.
 

“Bryant & May”da işçilərin fosfordan xəstələnməyə başladığını bilirdilər. Çənədə çürük, diş itkisi və şiddətli ağrılardan əziyyət çəkən işçilər işdən çıxarılaraq yeni işçilərlə əvəz olunurdu.
 

Statistikalar göstərdi ki, işçilərin böyük əksəriyyəti fosfora məruz qaldıqdan sonra beş il ərzində xəstələnib.
 

1888-ci ildə Annie Besant adlı bir jurnalistin "ağ köləlik" olaraq xarakterizə etdiyi bu dəhşətli iş şəraitinə diqqət çəkməsi ilə 1500 qadın işçi tətil elan edib. İşçilər sərt cəza sisteminin dayandırılması və işdən çıxarılan işçilərin bərpası kimi bəzi hüquqlar əldə ediblər.
 

Lakin fosforun istifadəsi tam qadağan olunmadı və bu təhlükəli proses illər boyu davam etdi. 1900-cü illərin əvvəllərində fosforun istifadəsinə qoyulan qadağa ilə "fossi çənə" demək olar ki, tamamilə yox oldu.
 

Ancaq yüzlərlə işçi bu prosesdə həyatını itirdi və bir çoxu ömür boyu sağlamlıq problemləri ilə mübarizə aparmalı oldu.


Aynil

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:183
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 04 Dekabr 2024 00:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see331

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see323

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see320

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see310

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see271

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see260

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see257

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see253

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see249

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see245

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see222

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see222

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see216

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see210

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see207

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see205

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see190

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see182

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see175

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri