Birgə layihələr və sənaye istehsalı

Azərbaycan və Özbəkistan arasında həyata keçirilən birgə layihələr iki ölkə arasında formalaşmış strateji tərəfdaşlığın iqtisadi məzmununun praktiki ifadələrindən biri kimi çıxış edir. Bu layihələr ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi ilə yanaşı, istehsal, kənd təsərrüfatı, sənaye və digər sahələrdə əməkdaşlığın inkişafına, qarşılıqlı investisiyaların artırılmasına və iqtisadi əlaqələrin daha çoxşaxəli xarakter almasına şərait yaradır.
İşğaldan azad edilmiş Füzuli rayonunda Özbəkistanın iştirakı ilə yaradılan “Dostluq bağı” iki ölkə arasında əməkdaşlığın iqtisadi və sosial aspektlərini özündə birləşdirən layihələrdən biri kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə təşəbbüslər yalnız konkret layihələrin həyata keçirilməsi baxımından deyil, həm də Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında dostluq və qarşılıqlı həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu cür layihələr ikitərəfli münasibətlərin sosial və humanitar ölçüsünün iqtisadi əməkdaşlıqla qarşılıqlı şəkildə tamamlandığını göstərir.
Avtomobil sənayesi sahəsində “Chevrolet” və “Isuzu” markaları üzrə əməkdaşlıq Azərbaycan–Özbəkistan sənaye kooperasiyasının konkret nümunələrindən biridir. İstehsalın Azərbaycanda təşkili yerli sənaye imkanlarının genişləndirilməsi, müasir texnologiyaların tətbiqi, peşəkar təcrübə mübadiləsinin gücləndirilməsi və istehsal potensialının şaxələndirilməsi baxımından mühüm imkanlar yaradır. Eyni zamanda, bu cür əməkdaşlıq yerli müəssisələrin regional istehsal və təchizat zəncirlərinə inteqrasiyasına da şərait yarada bilər.
Birgə layihələrin iqtisadi əhəmiyyəti onların ayrı-ayrı müəssisələrin fəaliyyəti ilə məhdudlaşmaması ilə müəyyən edilir. Birgə istehsal və investisiya təşəbbüslərinin həyata keçirilməsi təchizat zəncirlərinin formalaşmasına, yeni biznes əlaqələrinin yaranmasına, yerli istehsal imkanlarının genişləndirilməsinə və qarşılıqlı bazarlarda iqtisadi fəallığın artmasına şərait yaradır. Bu baxımdan, sənaye kooperasiyasının inkişafı iki ölkənin iqtisadi potensiallarının qarşılıqlı tamamlanmasına və mövcud resurslardan daha səmərəli istifadəyə imkan verir.
Sənaye əməkdaşlığının genişləndirilməsi, eyni zamanda, iqtisadiyyatların şaxələndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Yüksək əlavə dəyər yaradan sahələrdə birgə müəssisələrin və istehsal layihələrinin yaradılması texnologiya transferinin sürətləndirilməsinə, yeni istehsal sahələrinin formalaşdırılmasına və ixrac imkanlarının genişləndirilməsinə müsbət təsir göstərə bilər. Bu proses Azərbaycan və Özbəkistan arasında iqtisadi münasibətlərin yalnız ticarət mübadiləsi səviyyəsində deyil, istehsal və investisiya əməkdaşlığı əsasında daha dərin məzmun qazanmasına şərait yaradır.
Gələcək mərhələdə sənaye kooperasiyasının genişləndirilməsi, birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, texnoloji əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi və investisiya layihələrinin artırılması Azərbaycan–Özbəkistan iqtisadi tərəfdaşlığının əsas istiqamətlərindən birinə çevrilə bilər. Bu baxımdan, birgə layihələr iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin dayanıqlığının gücləndirilməsi və uzunmüddətli əməkdaşlıq potensialının reallaşdırılması üçün mühüm institusional və iqtisadi baza formalaşdırır.
Azərbaycan–Özbəkistan arasında həyata keçirilən birgə layihələr və sənaye istehsalı üzrə əməkdaşlıq iki ölkənin iqtisadi potensiallarının əlaqələndirilməsinin və qarşılıqlı investisiya imkanlarının genişləndirilməsinin mühüm nümunəsidir. Sənaye kooperasiyasının gələcəkdə daha yüksək əlavə dəyər yaradan sahələri əhatə etməsi ikitərəfli iqtisadi münasibətlərin şaxələndirilməsinə, istehsal potensialının artırılmasına və strateji tərəfdaşlığın iqtisadi əsaslarının daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edə bilər.
Naszilə Abbasova