BMT: Müharibənin yükünü uşaqlar daşıyır

BMT-nin "Uşaqlar və Silahlı Münaqişə" adlı hesabatına görə, 2024-cü ildə işğal olunmuş Fələstin ərazilərində uşaqlar ən çox 8544 ilə ağır qanun pozuntusuna məruz qalıblar, ardınca isə 4043 qanun pozuntusu ilə Konqo Demokratik Respublikası gəlir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) dünyadakı müharibələrdə baş verən qəddar münaqişələr və ayrı-seçkilik edilmədən hücumlar üçün ən ağır bədəli uşaqların ödədiyinə diqqət çəkərək, atəşkəs və sülh müqavilələrinin pozulmasının uşaqların üzləşdiyi böhranı daha da dərinləşdirdiyini bildirib.

BMT Baş katibi Antonio Quterreşin 4 iyun Beynəlxalq Münaqişə Qurbanları Günündə 2024-cü ilin yanvar-dekabr aylarını əhatə edən "Uşaqlar və Silahlı Münaqişə" adlı hesabatında silahlı münaqişələrin uşaqlara təsiri ilə bağlı tendensiyalar və uşaqlara qarşı törədilən qanun pozuntuları haqqında məlumatlar yer alır.

Hesabatda BMT tərəfindən təsdiqlənmiş uşaqlara qarşı ağır zorakılıq tendensiyalarına diqqət çəkilir və deyilir: "2024-cü ildə silahlı münaqişələrdə uşaqlara qarşı zorakılıq görünməmiş səviyyələrə çatıb və ağır zorakılıqların sayı 2023-cü illə müqayisədə 25 faiz artıb. Uşaqlar qəddar münaqişələrin və ayrı-seçkilik edilmədən hücumların əsas yükünü çəkiblər. Uşaqlar atəşkəs və sülh müqavilələrinin pozulmasından və dərinləşən humanitar böhranlardan təsirləniblər."

Hesabatda qeyd olunur ki, BMT 41.370 ağır zorakılığı təsdiqləyib, bunlardan 36.221-i 2024-cü ildə baş verib və 5.149-u əvvəllər törədilib, lakin 2024-cü ildə təsdiqlənib və 22.495 uşağa təsir edib. Hesabatda göstərilir ki, ən çox ciddi pozuntu sayı 8544, işğal olunmuş Fələstin ərazilərində baş verib, ardınca Konqo Demokratik Respublikasında 4043, Somalidə 2568, Nigeriyada 2436 və Haitidə 2269 hadisə baş verib.

Qayda pozuntularında ən kəskin faiz artımı Livanda (545%), Mozambikdə (525%), Haitidə (490%), Efiopiyada (235%) və Ukraynada (105%) qeydə alınıb. Hesabatda həmçinin pozuntularda ən əhəmiyyətli faiz artımı qeydə alınıb. "Uşaqlar çarpaz atəş nəticəsində öldürülüb və şikəst edilib"

"Öldürmə və şikəst etmə ən çox yayılmış ağır pozuntu olaraq qalıb və 11.967 uşağa təsir göstərib. Ölüm və şikəst etmə halları müharibənin partlayıcı qalıqlarından və partlayıcı sursatlardan, eləcə də münaqişə və izdihamlı ərazilərdə partlayıcı silahlardan istifadə nəticəsində baş verib. Uşaqlar müharibə edən tərəflər arasında partlayıcı maddələrin və çarpaz atəşin istifadəsi nəticəsində öldürülüb və şikəst olublar. Bu, çox vaxt ömürlük əlilliyə səbəb olub. Məktəblər və xəstəxanalar da daxil olmaqla mülki hədəflərə edilən hücumlar uşaqların həssaslığını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb."

Hesabatda qeyd olunur ki, BMT-nin sülhməramlı əməliyyatlarında və xüsusi siyasi missiyalarında azalma, uşaqların müdafiəsi üçün qlobal maliyyələşdirmənin azalması ilə birlikdə, BMT-nin ciddi pozuntuları yoxlamaq və onlara cavab vermək qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaqla uşaqların müdafiəsinə mənfi təsir göstərib.

Lalə Mehralı