Icma.az
close
up
RU
BMT nin Baş katibi: Autizmli insanlar çox vaxt təcrid, stiqma və bərabərsizliklə üzləşir

BMT nin Baş katibi: Autizmli insanlar çox vaxt təcrid, stiqma və bərabərsizliklə üzləşir

Icma.az, Xalq qazeti saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş çərşənbə axşamı Ümumdünya Autizm Məlumatlandırma Günü ilə bağlı mesajında təşkilata üzv dövlətləri daha bərabər və əhatəli dünya yaratmaq üçün yenilənmiş öhdəliklərə çağırıb.

AZƏRTAC təşkilatın saytına istinadla xəbər verir ki, Ümumdünya Autizm Məlumatlandırma Gününün builki mövzu olan “Neyromüxtəlifliyin inkişafı və BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri (SDGs)” neyromüxtəliflik və qlobal davamlılıq səyləri arasında kəsişməni vurğulayır. Məqsəd inklüziv siyasət və təcrübələrin bütün dünyada autizmli insanlar üçün necə müsbət dəyişikliklərə səbəb ola biləcəyini nümayiş etdirmək və dayanıqlı inkişaf məqsədlərinin reallığa çevrilməsinə töhfə verməkdir.

Baş katib müraciətində qeyd edib: “Autizmli insanlar çox vaxt təcrid, stiqma və bərabərsizliklə üzləşir. Onlar xüsusilə böhranlar zamanı səhiyyə və təhsildən məhrum ediliblər, bu insanların hüquqi qabiliyyəti tanınmayıb və həddindən artıq yüklənib. Bu cür ayrı-seçkilik Əlillərin Hüquqları haqqında Konvensiyaya və Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin heç kəsi geridə qoymamaq öhdəliyinə ziddir və mütləq dəyişməlidir”.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumat cədvəlinə əsasən, autizm və ya autizm spektri pozğunluğu beynin inkişafı ilə bağlı müxtəlif şərtlər qrupunu təşkil edir. Bu xüsusiyyətlər erkən uşaqlıq illərində aşkar edilə bilər, onlar sosial qarşılıqlı əlaqə və ünsiyyətdə müəyyən dərəcədə çətinlik yaradır, lakin diaqnoz çox vaxt gec qoyulur.

ÜST qeyd edir ki, dünyada təxminən hər yüz uşaqdan birində autizm olduğu təxmin edilir. Mövcud elmi sübutlar göstərir ki, uşaqda autizm olma ehtimalını artıran bir çox amillər, o cümlədən ətraf mühit və genetik faktorlar var. Uzun illər ərzində aparılan geniş tədqiqatlar qızılca, parotit və məxmərək peyvəndinin autizmə səbəb olmadığını nümayiş etdirib. Hər hansı bu cür əlaqəni göstərən tədqiqatlar qüsurlu idi və bəzi müəlliflərin araşdırması qərəzli olub. Bundan əlavə, sübutlar digər uşaq peyvəndlərinin riski artırmadığını da göstərir.

BMT bildirib ki, autizmli insanların qabiliyyətləri və ehtiyacları dəyişir, onlar zamanla inkişaf edə bilər. Bəziləri müstəqil yaşaya bilsələr də, digərləri ciddi əlilliyə malikdir və ömür boyu qayğı və dəstək tələb edir.

Autizm təhsil və məşğulluq imkanlarına da təsir edir, ailələr isə qayğı və dəstək baxımından əhəmiyyətli tələblərlə üzləşə bilər. Baş katib vurğulayıb ki, hökumətlər bərabərliyi təmin edən və autizmli insanların cəmiyyətdə tam iştirakını təşviq edən qanunlar və siyasətlər qəbul etməlidir. O əlavə edib: “Bizə inklüziv səhiyyə və təhsil sistemləri, iş mühitləri və şəhər dizaynı lazımdır, autizmli insanların inkişafı üçün onların bərabər imkanlara malik olmasını təmin etməliyik”.

“Gəlin, Ümumdünya Autizm Məlumatlandırma Günündə autizmli heç bir insanın geridə qalmadığı bir dünya yaratmağı öhdəmizə götürək”, -deyə A.Quterreş müraciətini yekunlaşdırıb.

BMT bütün tarixi boyu müxtəlifliyi vurğulayıb, öyrənmə fərqləri və inkişaf əlilliyi də daxil olmaqla, fiziki və əqli qüsurları olan şəxslərin hüquqlarını və rifahını təşviq edib. 2008-ci ildə qüvvəyə minmiş “Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında” Konvensiya hamı üçün universal insan hüquqlarının əsas prinsipini bir daha təsdiq edir. Elə həmin il 193 üzv dövlətin hamısını birləşdirən BMT Baş Assambleyası autizmli insanların cəmiyyətin ayrılmaz hissəsi kimi dolğun və mənalı ömür sürə bilmələri üçün həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq məqsədilə 2 aprel tarixini yekdilliklər Ümumdünya Autizm Məlumatlandırma Günü elan edib.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:210
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 02 Aprel 2025 11:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri