Icma.az
close
up
RU
BMT nin Baş katibi: Autizmli insanlar çox vaxt təcrid, stiqma və bərabərsizliklə üzləşir

BMT nin Baş katibi: Autizmli insanlar çox vaxt təcrid, stiqma və bərabərsizliklə üzləşir

Icma.az, Xalq qazeti saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş çərşənbə axşamı Ümumdünya Autizm Məlumatlandırma Günü ilə bağlı mesajında təşkilata üzv dövlətləri daha bərabər və əhatəli dünya yaratmaq üçün yenilənmiş öhdəliklərə çağırıb.

AZƏRTAC təşkilatın saytına istinadla xəbər verir ki, Ümumdünya Autizm Məlumatlandırma Gününün builki mövzu olan “Neyromüxtəlifliyin inkişafı və BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri (SDGs)” neyromüxtəliflik və qlobal davamlılıq səyləri arasında kəsişməni vurğulayır. Məqsəd inklüziv siyasət və təcrübələrin bütün dünyada autizmli insanlar üçün necə müsbət dəyişikliklərə səbəb ola biləcəyini nümayiş etdirmək və dayanıqlı inkişaf məqsədlərinin reallığa çevrilməsinə töhfə verməkdir.

Baş katib müraciətində qeyd edib: “Autizmli insanlar çox vaxt təcrid, stiqma və bərabərsizliklə üzləşir. Onlar xüsusilə böhranlar zamanı səhiyyə və təhsildən məhrum ediliblər, bu insanların hüquqi qabiliyyəti tanınmayıb və həddindən artıq yüklənib. Bu cür ayrı-seçkilik Əlillərin Hüquqları haqqında Konvensiyaya və Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin heç kəsi geridə qoymamaq öhdəliyinə ziddir və mütləq dəyişməlidir”.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumat cədvəlinə əsasən, autizm və ya autizm spektri pozğunluğu beynin inkişafı ilə bağlı müxtəlif şərtlər qrupunu təşkil edir. Bu xüsusiyyətlər erkən uşaqlıq illərində aşkar edilə bilər, onlar sosial qarşılıqlı əlaqə və ünsiyyətdə müəyyən dərəcədə çətinlik yaradır, lakin diaqnoz çox vaxt gec qoyulur.

ÜST qeyd edir ki, dünyada təxminən hər yüz uşaqdan birində autizm olduğu təxmin edilir. Mövcud elmi sübutlar göstərir ki, uşaqda autizm olma ehtimalını artıran bir çox amillər, o cümlədən ətraf mühit və genetik faktorlar var. Uzun illər ərzində aparılan geniş tədqiqatlar qızılca, parotit və məxmərək peyvəndinin autizmə səbəb olmadığını nümayiş etdirib. Hər hansı bu cür əlaqəni göstərən tədqiqatlar qüsurlu idi və bəzi müəlliflərin araşdırması qərəzli olub. Bundan əlavə, sübutlar digər uşaq peyvəndlərinin riski artırmadığını da göstərir.

BMT bildirib ki, autizmli insanların qabiliyyətləri və ehtiyacları dəyişir, onlar zamanla inkişaf edə bilər. Bəziləri müstəqil yaşaya bilsələr də, digərləri ciddi əlilliyə malikdir və ömür boyu qayğı və dəstək tələb edir.

Autizm təhsil və məşğulluq imkanlarına da təsir edir, ailələr isə qayğı və dəstək baxımından əhəmiyyətli tələblərlə üzləşə bilər. Baş katib vurğulayıb ki, hökumətlər bərabərliyi təmin edən və autizmli insanların cəmiyyətdə tam iştirakını təşviq edən qanunlar və siyasətlər qəbul etməlidir. O əlavə edib: “Bizə inklüziv səhiyyə və təhsil sistemləri, iş mühitləri və şəhər dizaynı lazımdır, autizmli insanların inkişafı üçün onların bərabər imkanlara malik olmasını təmin etməliyik”.

“Gəlin, Ümumdünya Autizm Məlumatlandırma Günündə autizmli heç bir insanın geridə qalmadığı bir dünya yaratmağı öhdəmizə götürək”, -deyə A.Quterreş müraciətini yekunlaşdırıb.

BMT bütün tarixi boyu müxtəlifliyi vurğulayıb, öyrənmə fərqləri və inkişaf əlilliyi də daxil olmaqla, fiziki və əqli qüsurları olan şəxslərin hüquqlarını və rifahını təşviq edib. 2008-ci ildə qüvvəyə minmiş “Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında” Konvensiya hamı üçün universal insan hüquqlarının əsas prinsipini bir daha təsdiq edir. Elə həmin il 193 üzv dövlətin hamısını birləşdirən BMT Baş Assambleyası autizmli insanların cəmiyyətin ayrılmaz hissəsi kimi dolğun və mənalı ömür sürə bilmələri üçün həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq məqsədilə 2 aprel tarixini yekdilliklər Ümumdünya Autizm Məlumatlandırma Günü elan edib.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:232
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 02 Aprel 2025 11:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri