Icma.az
close
up
RU
Böyük insanlarda autizmin əlamətləri Özünü yoxla

Böyük insanlarda autizmin əlamətləri Özünü yoxla

Milli.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Autizm çoxdan ənənəvi olaraq uşaqlıq dövrü ilə əlaqələndirilir, lakin son illərdə getdikcə daha çox böyüklərdə autizm spektri pozğunluğunun (ASD) əlamətlərini aşkar edirlər.

Bəzi insanlar bütün həyatı boyu öz "özgəliyini", fərqliliyini hiss edib, bunu xarakter xüsusiyyətlərinə bağlamış, bəziləri isə çətinliklərinin səbəblərini anlamadan uyğunlaşmağa çalışmışlar.

Qısası, autizm təkcə uşaqlarda deyil, indi 30-40 yaşı olan insanlarda da var, sadəcə vaxtında diaqnoz qoyulmayıb.

Milli.Az xəbər verir ki, psixiatr Rüstəm Beksultanov məsələni sübuta əsaslanan tibb nöqteyi-nəzərindən təhlil etməyi təklif edir.

Yetkinlərdə autizm diaqnozu qoyula bilərmi?

"Bəli. Autizm spektri pozğunluğu (ASD) neyromüxtəliflikdir, "gələn" və "gedən" klassik xəstəlik deyil. Simptomlar uşaqlıqdan mövcuddur, lakin bəzi yetkinlərdə onlar tanınmadan qala bilər"

Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatında (ICD-11) ASD neyroinkişaf pozğunluqları bölməsinə daxil edilmişdir. Diaqnoz laboratoriya və ya instrumental testlər deyil, klinik mənzərə əsasında qoyulur. Diaqnoz üçün standartlaşdırılmış qiymətləndirmə metodlarından istifadə edilə bilər: ADOS-2 (Autizm Diaqnostik Müşahidə Cədvəli) və ADI-R (Autizm Diaqnostik Müsahibə-Yenidən İşlənmiş).

Yetkinlərdə autizmdən nə vaxt şübhələnmək olar?

1. Sosial çətinliklər - Digər insanların duyğularını anlamaqda və şərh etməkdə çətinlik.

Məlumatın hərfi qavranılması, "sətirlər arasında oxumaqda" çətinlik.
Söhbətləri davam etdirməkdə problemlər: bir insan öz maraqları haqqında çox danışa bilər və ya əksinə, söhbətlərdən qaça bilər.
Sosial normaları, danışılmamış ünsiyyət qaydalarını dərk etməmək.

2. Ünsiyyət və nitqin xüsusiyyətləri Səsin monoton və ya qeyri-adi intonasiyası.

Dar mövzularda uzun monoloqlara meyli.

İpuçları, sarkazm, metaforaları başa düşməkdə çətinlik.

3. Davranışın sərtliyi və dar maraqlar Rutinlərə üstünlük verilməsi, onlar pozulduqda narahatlıq.

Xüsusi mövzulara həvəs (məsələn, qatarları öyrənmək, metro xəritələrini toplamaq və ya proqramlaşdırma dilinin strukturunu anlamaq üçün illər sərf edə bilər).

Cəmiyyət tərəfindən qəbul olunmayan qeyri-adi hobbilər.

4. Sensor həssaslıq- Səslərə, işığa, qoxulara, fakturalara qarşı həddindən artıq həssaslıq.

Müəyyən toxunma hissləri ilə narahatlıq (məsələn, bir insan kobud parçalara və ya paltardakı etiketlərə dözə bilməz).

Ritmik hərəkətlərə sevgi, vizual stimullaşdırma (məsələn, nümunələrə baxmaq, fırlanan obyektlərə baxmaq).

5. Emosional və koqnitiv xüsusiyyətlər Emosional yüklənmə, tükənməyə meyl.

Öz duyğularını tanımaqda çətinlik (aleksitimiya).
Məntiqli, lakin çevik olmayan düşüncə.

Bu əlamətlərdən bəzilərinin olması avtomatik olaraq ASD demək deyil. Ancaq insan həyatı boyu oxşar çətinliklərlə qarşılaşırsa, psixiatrla məsləhətləşmənin mənası var. (Medicina)

Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:271
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 08 Aprel 2025 23:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri