Icma.az
close
up
RU
Böyük insanlarda autizmin əlamətləri Özünü yoxla

Böyük insanlarda autizmin əlamətləri Özünü yoxla

Milli.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Autizm çoxdan ənənəvi olaraq uşaqlıq dövrü ilə əlaqələndirilir, lakin son illərdə getdikcə daha çox böyüklərdə autizm spektri pozğunluğunun (ASD) əlamətlərini aşkar edirlər.

Bəzi insanlar bütün həyatı boyu öz "özgəliyini", fərqliliyini hiss edib, bunu xarakter xüsusiyyətlərinə bağlamış, bəziləri isə çətinliklərinin səbəblərini anlamadan uyğunlaşmağa çalışmışlar.

Qısası, autizm təkcə uşaqlarda deyil, indi 30-40 yaşı olan insanlarda da var, sadəcə vaxtında diaqnoz qoyulmayıb.

Milli.Az xəbər verir ki, psixiatr Rüstəm Beksultanov məsələni sübuta əsaslanan tibb nöqteyi-nəzərindən təhlil etməyi təklif edir.

Yetkinlərdə autizm diaqnozu qoyula bilərmi?

"Bəli. Autizm spektri pozğunluğu (ASD) neyromüxtəliflikdir, "gələn" və "gedən" klassik xəstəlik deyil. Simptomlar uşaqlıqdan mövcuddur, lakin bəzi yetkinlərdə onlar tanınmadan qala bilər"

Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatında (ICD-11) ASD neyroinkişaf pozğunluqları bölməsinə daxil edilmişdir. Diaqnoz laboratoriya və ya instrumental testlər deyil, klinik mənzərə əsasında qoyulur. Diaqnoz üçün standartlaşdırılmış qiymətləndirmə metodlarından istifadə edilə bilər: ADOS-2 (Autizm Diaqnostik Müşahidə Cədvəli) və ADI-R (Autizm Diaqnostik Müsahibə-Yenidən İşlənmiş).

Yetkinlərdə autizmdən nə vaxt şübhələnmək olar?

1. Sosial çətinliklər - Digər insanların duyğularını anlamaqda və şərh etməkdə çətinlik.

Məlumatın hərfi qavranılması, "sətirlər arasında oxumaqda" çətinlik.
Söhbətləri davam etdirməkdə problemlər: bir insan öz maraqları haqqında çox danışa bilər və ya əksinə, söhbətlərdən qaça bilər.
Sosial normaları, danışılmamış ünsiyyət qaydalarını dərk etməmək.

2. Ünsiyyət və nitqin xüsusiyyətləri Səsin monoton və ya qeyri-adi intonasiyası.

Dar mövzularda uzun monoloqlara meyli.

İpuçları, sarkazm, metaforaları başa düşməkdə çətinlik.

3. Davranışın sərtliyi və dar maraqlar Rutinlərə üstünlük verilməsi, onlar pozulduqda narahatlıq.

Xüsusi mövzulara həvəs (məsələn, qatarları öyrənmək, metro xəritələrini toplamaq və ya proqramlaşdırma dilinin strukturunu anlamaq üçün illər sərf edə bilər).

Cəmiyyət tərəfindən qəbul olunmayan qeyri-adi hobbilər.

4. Sensor həssaslıq- Səslərə, işığa, qoxulara, fakturalara qarşı həddindən artıq həssaslıq.

Müəyyən toxunma hissləri ilə narahatlıq (məsələn, bir insan kobud parçalara və ya paltardakı etiketlərə dözə bilməz).

Ritmik hərəkətlərə sevgi, vizual stimullaşdırma (məsələn, nümunələrə baxmaq, fırlanan obyektlərə baxmaq).

5. Emosional və koqnitiv xüsusiyyətlər Emosional yüklənmə, tükənməyə meyl.

Öz duyğularını tanımaqda çətinlik (aleksitimiya).
Məntiqli, lakin çevik olmayan düşüncə.

Bu əlamətlərdən bəzilərinin olması avtomatik olaraq ASD demək deyil. Ancaq insan həyatı boyu oxşar çətinliklərlə qarşılaşırsa, psixiatrla məsləhətləşmənin mənası var. (Medicina)

Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:282
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 08 Aprel 2025 23:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see313

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see313

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see312

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see306

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see289

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see273

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see269

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see264

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see262

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see259

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see257

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see256

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see252

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see250

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see240

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see236

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see229

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see209

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri