Icma.az
close
up
RU
Böyük insanlarda autizmin əlamətləri Özünü yoxla

Böyük insanlarda autizmin əlamətləri Özünü yoxla

Milli.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Autizm çoxdan ənənəvi olaraq uşaqlıq dövrü ilə əlaqələndirilir, lakin son illərdə getdikcə daha çox böyüklərdə autizm spektri pozğunluğunun (ASD) əlamətlərini aşkar edirlər.

Bəzi insanlar bütün həyatı boyu öz "özgəliyini", fərqliliyini hiss edib, bunu xarakter xüsusiyyətlərinə bağlamış, bəziləri isə çətinliklərinin səbəblərini anlamadan uyğunlaşmağa çalışmışlar.

Qısası, autizm təkcə uşaqlarda deyil, indi 30-40 yaşı olan insanlarda da var, sadəcə vaxtında diaqnoz qoyulmayıb.

Milli.Az xəbər verir ki, psixiatr Rüstəm Beksultanov məsələni sübuta əsaslanan tibb nöqteyi-nəzərindən təhlil etməyi təklif edir.

Yetkinlərdə autizm diaqnozu qoyula bilərmi?

"Bəli. Autizm spektri pozğunluğu (ASD) neyromüxtəliflikdir, "gələn" və "gedən" klassik xəstəlik deyil. Simptomlar uşaqlıqdan mövcuddur, lakin bəzi yetkinlərdə onlar tanınmadan qala bilər"

Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatında (ICD-11) ASD neyroinkişaf pozğunluqları bölməsinə daxil edilmişdir. Diaqnoz laboratoriya və ya instrumental testlər deyil, klinik mənzərə əsasında qoyulur. Diaqnoz üçün standartlaşdırılmış qiymətləndirmə metodlarından istifadə edilə bilər: ADOS-2 (Autizm Diaqnostik Müşahidə Cədvəli) və ADI-R (Autizm Diaqnostik Müsahibə-Yenidən İşlənmiş).

Yetkinlərdə autizmdən nə vaxt şübhələnmək olar?

1. Sosial çətinliklər - Digər insanların duyğularını anlamaqda və şərh etməkdə çətinlik.

Məlumatın hərfi qavranılması, "sətirlər arasında oxumaqda" çətinlik.
Söhbətləri davam etdirməkdə problemlər: bir insan öz maraqları haqqında çox danışa bilər və ya əksinə, söhbətlərdən qaça bilər.
Sosial normaları, danışılmamış ünsiyyət qaydalarını dərk etməmək.

2. Ünsiyyət və nitqin xüsusiyyətləri Səsin monoton və ya qeyri-adi intonasiyası.

Dar mövzularda uzun monoloqlara meyli.

İpuçları, sarkazm, metaforaları başa düşməkdə çətinlik.

3. Davranışın sərtliyi və dar maraqlar Rutinlərə üstünlük verilməsi, onlar pozulduqda narahatlıq.

Xüsusi mövzulara həvəs (məsələn, qatarları öyrənmək, metro xəritələrini toplamaq və ya proqramlaşdırma dilinin strukturunu anlamaq üçün illər sərf edə bilər).

Cəmiyyət tərəfindən qəbul olunmayan qeyri-adi hobbilər.

4. Sensor həssaslıq- Səslərə, işığa, qoxulara, fakturalara qarşı həddindən artıq həssaslıq.

Müəyyən toxunma hissləri ilə narahatlıq (məsələn, bir insan kobud parçalara və ya paltardakı etiketlərə dözə bilməz).

Ritmik hərəkətlərə sevgi, vizual stimullaşdırma (məsələn, nümunələrə baxmaq, fırlanan obyektlərə baxmaq).

5. Emosional və koqnitiv xüsusiyyətlər Emosional yüklənmə, tükənməyə meyl.

Öz duyğularını tanımaqda çətinlik (aleksitimiya).
Məntiqli, lakin çevik olmayan düşüncə.

Bu əlamətlərdən bəzilərinin olması avtomatik olaraq ASD demək deyil. Ancaq insan həyatı boyu oxşar çətinliklərlə qarşılaşırsa, psixiatrla məsləhətləşmənin mənası var. (Medicina)

Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:248
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 08 Aprel 2025 23:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see327

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see319

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see315

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see306

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see287

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see267

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see254

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see249

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see248

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see247

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see242

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see219

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see219

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see213

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see204

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see198

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see195

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see183

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see183

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri