Icma.az
close
up
RU
Böyük insanlarda autizmin əlamətləri Özünü yoxla

Böyük insanlarda autizmin əlamətləri Özünü yoxla

Milli.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Autizm çoxdan ənənəvi olaraq uşaqlıq dövrü ilə əlaqələndirilir, lakin son illərdə getdikcə daha çox böyüklərdə autizm spektri pozğunluğunun (ASD) əlamətlərini aşkar edirlər.

Bəzi insanlar bütün həyatı boyu öz "özgəliyini", fərqliliyini hiss edib, bunu xarakter xüsusiyyətlərinə bağlamış, bəziləri isə çətinliklərinin səbəblərini anlamadan uyğunlaşmağa çalışmışlar.

Qısası, autizm təkcə uşaqlarda deyil, indi 30-40 yaşı olan insanlarda da var, sadəcə vaxtında diaqnoz qoyulmayıb.

Milli.Az xəbər verir ki, psixiatr Rüstəm Beksultanov məsələni sübuta əsaslanan tibb nöqteyi-nəzərindən təhlil etməyi təklif edir.

Yetkinlərdə autizm diaqnozu qoyula bilərmi?

"Bəli. Autizm spektri pozğunluğu (ASD) neyromüxtəliflikdir, "gələn" və "gedən" klassik xəstəlik deyil. Simptomlar uşaqlıqdan mövcuddur, lakin bəzi yetkinlərdə onlar tanınmadan qala bilər"

Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatında (ICD-11) ASD neyroinkişaf pozğunluqları bölməsinə daxil edilmişdir. Diaqnoz laboratoriya və ya instrumental testlər deyil, klinik mənzərə əsasında qoyulur. Diaqnoz üçün standartlaşdırılmış qiymətləndirmə metodlarından istifadə edilə bilər: ADOS-2 (Autizm Diaqnostik Müşahidə Cədvəli) və ADI-R (Autizm Diaqnostik Müsahibə-Yenidən İşlənmiş).

Yetkinlərdə autizmdən nə vaxt şübhələnmək olar?

1. Sosial çətinliklər - Digər insanların duyğularını anlamaqda və şərh etməkdə çətinlik.

Məlumatın hərfi qavranılması, "sətirlər arasında oxumaqda" çətinlik.
Söhbətləri davam etdirməkdə problemlər: bir insan öz maraqları haqqında çox danışa bilər və ya əksinə, söhbətlərdən qaça bilər.
Sosial normaları, danışılmamış ünsiyyət qaydalarını dərk etməmək.

2. Ünsiyyət və nitqin xüsusiyyətləri Səsin monoton və ya qeyri-adi intonasiyası.

Dar mövzularda uzun monoloqlara meyli.

İpuçları, sarkazm, metaforaları başa düşməkdə çətinlik.

3. Davranışın sərtliyi və dar maraqlar Rutinlərə üstünlük verilməsi, onlar pozulduqda narahatlıq.

Xüsusi mövzulara həvəs (məsələn, qatarları öyrənmək, metro xəritələrini toplamaq və ya proqramlaşdırma dilinin strukturunu anlamaq üçün illər sərf edə bilər).

Cəmiyyət tərəfindən qəbul olunmayan qeyri-adi hobbilər.

4. Sensor həssaslıq- Səslərə, işığa, qoxulara, fakturalara qarşı həddindən artıq həssaslıq.

Müəyyən toxunma hissləri ilə narahatlıq (məsələn, bir insan kobud parçalara və ya paltardakı etiketlərə dözə bilməz).

Ritmik hərəkətlərə sevgi, vizual stimullaşdırma (məsələn, nümunələrə baxmaq, fırlanan obyektlərə baxmaq).

5. Emosional və koqnitiv xüsusiyyətlər Emosional yüklənmə, tükənməyə meyl.

Öz duyğularını tanımaqda çətinlik (aleksitimiya).
Məntiqli, lakin çevik olmayan düşüncə.

Bu əlamətlərdən bəzilərinin olması avtomatik olaraq ASD demək deyil. Ancaq insan həyatı boyu oxşar çətinliklərlə qarşılaşırsa, psixiatrla məsləhətləşmənin mənası var. (Medicina)

Milli.Az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:298
embedMənbə:https://news.milli.az
archiveBu xəbər 08 Aprel 2025 23:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri