Bu daş qızıldan daha çox qazandırır: Eşidənlər inanmır

Qlobal miqyasda dəyəri sürətlə artan nadir bioloji maddə bir unsiyasının (təxminən 28.3 qram) qiyməti ilə qızılı qabaqlayaraq diqqət çəkir. Tibbi istifadə, məhdud təklif və artan tələbat bu qeyri-adi məhsulu ön plana çıxarır.

Milli.Az xəbər verir ki, ət sənayesinin ən dəyərli yan məhsulu soruşulduqda ağıla adətən dəri və ya sümük gəlir. Lakin mütəxəssislərə görə, bu, iribuynuzlu heyvanların (öküz/inək) öd daşlarıdır. Bu kiçik və bərk həzm qalıqları hazırda sözün əsl mənasında qızılla yarışır. Beynəlxalq mətbuatın məlumatına görə, 2025-ci ildə bu öd daşlarının bir unsiyası 5800 dollara qədər yüksəlib. Bu rəqəm eyni dövrdəki qızıl qiymətindən təxminən iki dəfə çoxdur.

"Niu Huang" adıyla tanınan bu daşlar, xüsusilə Çin ənənəvi tibbində min illərdir istifadə edilir. Onlar aşağıdakı hallarda tətbiq olunan dərmanların əsas tərkib hissəsidir:

Hipertoniya (yüksək qan təzyiqi);

Ürək-damar xəstəlikləri;

Ciddi nevroloji pozuntular;

İnsult (iflic) və qızdırmalı koma vəziyyətləri.

Çində iflic hallarının yüksək olması bu məhsula olan tələbatı daha da artırır.

Bu daşların bu qədər bahalı olmasının ən böyük səbəbi tapılmasının çox çətin olmasıdır. Öd daşı adətən yaşlı heyvanlarda formalaşır. Lakin müasir heyvandarlıqda heyvanlar daha gənc yaşda kəsildiyi üçün bu daşların yaranma ehtimalı kəskin aşağı düşüb. Bu qlobal qıtlıq qiymətlərin sürətlə qalxmasına səbəb olub.

Yüksək qazanc potensialı bəzi bölgələrdə cinayətkarlığı da artırıb. Xüsusilə Braziliyanın kənd yerlərində silahlı qrupların heyvanları oğurlamaq əvəzinə, yalnız öd daşlarını hədəf aldığı qarət hadisələri qeydə alınır. Qəssabxana işçilərinin də daxil olduğu bu qara bazar getdikcə böyüyür.

Alimlər artan tələbatı qarşılamaq üçün laboratoriya şəraitində "kultivasiya edilmiş" (süni) öd daşları hazırlayıblar. Təbii daşlar hələ də "qızıl standart" sayılsa da, bu sintetik alternativlərin qiymət artımını müəyyən qədər cilovlayacağı gözlənilir.
Lalə Qüdrətova
Milli.Az